Ana Sayfa Türk Dünyası 10 Ocak 2020 Array Görüntüleme

Güney Türkistan’da Dil Asimilasyonu

Güney Türkistan’da dil asimilasyonu 

Güney Türkistan’ılar dil asimilasyonuna gelmeyin, dil, bir kültürün anahtarıdır. Milletlerin varlığını devam ettirebilmesi için sözlü kültür kadar yazılı kültürün gelişmesi de bir o kadar önemlidir. Her milletin kendine özgü kültürü ve toplumsal hafızası vardır.

Eğer bir milletin vatanını, toprağını elinden alırsanız; başka bir toprak üzerinde kendine vatan edinebilir. Eğer dilini elinden alırsanız soyunu tüketirsiniz. Dolayısıyla bir milletin varlığı dinine değil diline bağlıdır. Çünkü din tercih meselesi, dil ise kader meselesidir. 

Dolayısıyla bugünkü Afganistan toprakları birçok medeniyetin beşiği olmuştur. Birçok Türk devletine ev sahipliği yapmıştır. Afganistan’a, Akhunlar’la ve Sakarlar’la başlayıp tarihe yön veren Türk akınları Selçuklular’la devam etmiştir. Bugünkü Afganistan’da kimler yaşıyor? Günümüzde Özbek, Türkmen, Halaç, Tatar, Kırgız, Kazak, Kızılbaş, Karakalpak, Avşarlar, Karluklar yaşamaktadır. 

Her ne kadar dünyanın, hassaten Türk dünyasının gözleri kör olup bizleri görmezden gelseler de Afganistan, “Güney Türkistan” topraklarında hala büyük Türk akımları varlığı bulunmaktadır. 

Biz bin parça olsak da yine Türkoğlu Türkleriz. Özbeklerden sonra en fazla nüfusa sahip olan Türkmenlerdir. Özbekler ve Türkmenler çoğunlukla Güney Türkistan da denilen, özellikle Afganistan’ın kuzeyindeki verimli ve pırıl pırıl ziraatın geliştiği topraklarda yaşamaktadır. 

Güney Türkistanlı Türkler vatanını, milletini, dinini ve dilini seven milletlerdir. Tarihin her döneminde merkezli devletin yanlısı olmuş, devleti savunmuşlardır. 

Afganistan Türkleri’nin eğitim dili Farsça, Peştunca ve Arap dillerinden oluşmaktadır. Son dönemlerde Özbekçe dersleri verilmeye başladı. Özbekçe ve Türkmence yazışmalarında ve basılan eserlerde, günlük hayatta Fars alfabesi kullanılmaktadır. 

Özbek Türkçesi hiçbir dönemde güçlü bir eğitim dili olmamıştır. Güney Türkistanlı Türkler kendi dillerini yalnızca konuşma dilinde kullandıkları için dillerinin yazım ve gramer kurallarını bilmemektedirler. 

Güney Türkistan Özbekçesi’nde bir kelimenin karşılığı olmasına rağmen genellikle Farsça ve Arapça’dan neredeyse Özbekçe’nin  yarısına katılabilecek kadar kelime almışlardır. Bu vahim bir durumdur. Arapça ve Farsça’nın Özbekçe üzerinde hâkimiyetine yol açmıştır. 

Güney Türkistan dışında yaşayan özellikle Türkmenler’in geneli Farslaşmıştır. Kendi aralarında konuşurken bile Farsça dilini kendilerine moda haline getirmişlerdir. Fars dilinin etkisiyle dilini unutan Türkmenler, kendi aralarında Farsça konuşmaktadırlar. 

Afganistan Türkmenler’i kadimden gelen kültürlerinin bir kısmını hâlâ yaşatmakla beraber bazı gelenek ve göreneklerini unutmuşlardır. Türkmenler Afganistan topraklarında farklı farklı bölgelerde yaşamalarına rağmen gelenek ve göreneklerinin büyük ölçüde birbirinden farkı yoktur. Özbek Türkler’i ile çoğu yerde beraber yaşayan Türkmenler’in kültürü, Özbekler’in kültürü ile benzerlik göstermektedir. 

 Kifayatullah RAHMATOGHLİ, krahmatoglu@gmail.com

Yorumlar

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Scroll Up
Tema Tasarım | Osgaka.com