Ana Sayfa Türk Dünyası 15 Nisan 2019 Array Görüntüleme

Tataristan’ın başkenti Kazan’da Tatar diline destek eylemi

Tataristan’ın başkenti Kazan’da, dün, büyük Tatar şairi Gabdulla (Abdullah) Tukay’ın 106. ölüm yıl dönümü dolayısıyla miting düzenlendi.

Dünya Tatar Toplumsal Merkezi tarafından organize edilen mitingin amacı; Tatar diline, kültürüne, ana dil eğitimine ve tüm bunların yanında Tatar halkının bağımsız bir devlet olmasına dikkat çekmekti.

Miting sonunda kabul edilen bildiride, “1906 yılında Devlet Dumasına yazdığı şiirde Tukay, parlamentoyu faaliyetsiz olduğu için eleştiriyordu. 113 yıl geçti, fakat hiçbir şey değişmedi. Dünya Tatar Toplumsal Merkezi, yıllar boyunca Rusya Devlet Dumasına başvurarak ‘Avrupa Bölgesel ve Azınlık Diller Şartı’nın’ onaylanmasını teklif ediyoruz. Şimdiye kadar cevap olarak sadece vaatler aldık ama durum hala aynı. Ancak Tatar dili ve Tatar halkının kaderi bu sorunun çözümüne bağlıdır.” ifadeleri kullanıldı.

TATARCA GAZETE, KİTAP, DERGİ OKUYABİLEN KAÇ TATAR KALDI?

Tatar dilinin durumunu kritik olarak değerlendiren aktivistler, “Tatar dilini bilen Tatarların sayısı 2002-2010 yılları arasında 1 milyon 70 bin azaldı. 2010 yılında yapılan sayımdan sonra 9 yıl geçti. Tatarca konuşan kişilerin sayısı hızla azalıyor. Anadilinde kendi fikirlerini ifade edebilen, Tatarca gazete, kitap, dergi okuyabilen kaç Tatar kaldı?” diye kaydetti.

TATAR AKTİVİSTLERDEN TATAR DİLİ VE KÜLTÜRÜNÜ CANLANDIRMAK İÇİN GEREKLİ TEDBİRLER

Ayrıca, kabul ettikleri bildiride aktivistler, Tatar dilini kurtarmak için aşağıdaki önlemlerin alınmasını teklif etti: Rusya’da bağımsız ulusal eğitim sistemini oluşturmak, Tataristan’daki okullarda Tatar dil eğitiminin zorunluluğunu geri getirmek, Avrupa Bölgesel ve Azınlık Diller Şartını onaylamak, Tatar dilini Rusya’da ikinci devlet dili olarak kabul etmek, Tatarca yayın yapan federal radyo-televizyon kanalı kurmak, Ulusal Tatar Üniversitesini kurmak, cumhuriyetinin her yüksek öğretim kurumunda ve her fakültede Tatar grupları oluşturmak, Kazan’ın her bölgesinde Tatarca-İngilizce liseler oluşturmak, Devlet Konseyi milletvekilleri, bakanlar ve devlet çalışanlara Tatarca bilme zorunluluğu getirmek.

ABDULLAH TUKAY KİMDİR?

Tatar halk şairi, yazar ve yayımcı. Abdullah Tukay, çağdaş İdil Tatar edebiyatının ve dilinin babasıdır.

26 Nisan 1886’da Kazan bölgesi  Kuşlavıç (Quşlawıç) kasabasında doğmuştur. Çeşitli bölgeleri dolaşarak çocukluğunu Sasna, Üçili kentinde geçirdi. İlk öğrenimini Kırlay Medresesinde aldı. 1895’ten sonra Kazakistan’ın Uralsk kentinde akrabalarının yanında aile terbiyesi gördü. Orada Tatar edebiyatı ile halk edebiyatını incelikleriyle öğrendi. Arapça, Farsça, Rusça, Başkurtça, Türkçe gibi ve diğer halkların edebiyatları, Şark felsefesi ile aruz teorisini Mutiullah Hazretin kendisinden öğrendi. Türk ceditçisi, göçmen Abdülveli onu Türkçe ve Fransız edebiyatları ile tanıştırdı. Tukay daha sonra Abdülveli için “Dünyayı tanımak için gözümü açan kişi” demiştir.

Tukay, medresede okurken şiirler yazmaya başladı. 1905 yılının başında Sosyal Demokratlar organı olan Uralets gazetesine mürettip olarak girdi. Şehirde cereyan eden ihtilâl hareketlerine de iştirak etti. Kamil Muti’nin çıkardığı Fikir, El Asrü Cedit gazetelerinde, Uklar jurnalında faal olarak çalıştı. Bu organların hem mürettibi, hem musahhihi, hem yazarlarından birisi, hem de redaktörü idi. Cayık’ta Tukay’ın şairliği ve yazarlığı gelişti, şöhreti bütün Rusya’ya yayıldı. Tukay 1907 yılının güzünde Kazan’a döndü. O zamanki edebî medenî muhitin merkezinde olgunlaştı.

QHA

Yorumlar

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Scroll Up
Tema Tasarım | Osgaka.com