ABD Merkez Komutanlığı’ndan (CENTCOM) gelen haberlere göre, 5. Filo’ya bağlı ve hava takviyesiyle desteklenen deniz birimleri, Arap Körfezi, Umman Körfezi ve Arap Denizi’nde gözetleme ve durdurma operasyonlarına başladı. ABD ordusunun görevleri şu anda şunlara odaklanmaktadır:
- İran’a ve İran’dan gelen deniz trafiğini engellemek: İran limanlarına yanaşmaya veya bu limanlardan ayrılmaya çalışan tüm petrol tankerlerini ve kargo gemilerini durdurmak.
- “Geçiş ücretleri”ni denetlemek: Trump’ın, Hürmüz Boğazı’ndan geçmek için İran’a para ödemek zorunda kalan gemilerin sahiplerini gözaltına alma tehditlerini uygulamak.
- Tarafsız deniz trafiğini güvence altına almak: Washington, ablukanın, Tahran ile işbirliği yapmadıkları sürece Körfez’deki komşu ülkelerin limanlarına giden gemileri hedef almadığını vurguladı.
Piyasaların tepkisi ve uluslararası endişeler
Askeri harekât emirlerinin yayınlanmasıyla birlikte, küresel piyasalar anında sarsıldı:
- Enerji: İran’ın boğazı mayınlarla veya insansız hava araçlarıyla kapatma yönünde bir tepki vereceği endişeleriyle petrol fiyatları rekor seviyelere tırmanmaya devam etti.
- Deniz Sigortacılığı: Büyük sigorta şirketleri, bölgeden geçen gemiler için primleri benzeri görülmemiş seviyelere çıkardıklarını açıkladı; bu durum, küresel tedarik zincirinde bir krizin habercisi olarak görülüyor.
Eşzamanlı hamleler: “George Bush” Akdeniz’de
Ablukanın başlaması, “George Bush” uçak gemisinin Akdeniz’e varmasıyla aynı zamana denk geliyor; bu, bölgeyi askeri olarak kuşatmak, Körfez’deki operasyonlara lojistik ve hava desteği sağlamak ve diğer bölgesel güçleri müdahale etmekten caydırmak için açık bir işaret niteliğinde.
Dünya şu anda Tahran’ın tepkisini bekliyor; “stratejik sabır” gösterecek mi, yoksa limanlarına uygulanan ekonomik ablukayı kırmak için askeri çatışma seçeneğine mi başvuracak?