Baltık bölgesinde tansiyonu yükselten yeni bir gelişme olarak Litvanya 5 Ağustos 2025 Salı günü, bir aydan kısa bir süre içinde topraklarına düşen ve biri patlayıcı taşıyan iki ayrı Rus insansız hava aracının ardından NATO’dan hava savunma kabiliyetlerini güçlendirmek üzere “derhal harekete geçmesini” talep etti.
Litvanyalı yetkililere göre ilk olay 10 Temmuz’da Belarus sınırından giren bir insansız hava aracının tespit edilmesi ve Litvanya hava sahasına girdikten sadece üç dakika sonra, kapalı bir sınır noktasından bir kilometre uzakta düşmesiyle meydana geldi.
“Hava aracının yapısı ahşap, polistiren ve bazı tellerden oluşan basit bir yapıya sahipti” diyen Litvanya askeri sözcüsü, hava aracının acil bir tehlike arz etmediğini ve daha sonra dezenformasyon ve askeri manevralar için yaygın olarak kullanılan düşük maliyetli bir Rus insansız hava aracı modeli olan Gerbera olarak tanımlandığını sözlerine ekledi.
İkinci olay daha da endişe vericiydi: ülkenin başka bir bölgesinde patlayıcı düzenekli bir insansız hava aracı düştü ve Litvanya Savunma Bakanlığı bunu NATO çapında bir müdahaleyi gerektiren “kasıtlı bir provokasyon” olarak nitelendirdi.
Sistematik Rus politikası
Stratejik Araştırmalar Vakfı Özel Danışmanı François Hesburgh yaptığı açıklamada yaşananların “tesadüfi bir test” olmadığını, Baltık ülkelerinin psikolojik ve egemen güvenliğini zayıflatmayı amaçlayan sistematik bir Rus politikasının parçası olduğunu söyledi.
“Moskova gri alanlarda oynamayı iyi biliyor ve bu olaylar, konvansiyonel güçlerin olmadığı ancak insansız hava araçlarıyla sinyal bozma, sızma ve istihbarat araçlarının kullanıldığı hibrit savaşın akıllıca kullanıldığını gösteriyor” dedi.
“Verilecek yanıt hem teknik hem de ihtiyati olmalıdır” uyarısında bulunan Hesburgh, NATO’nun Litvanya’ya taktik radarlar ve küçük uçak önleme sistemleri gibi gelişmiş gözetleme araçları sağlaması çağrısında bulundu.
Uluslararası ve Stratejik İlişkiler Enstitüsü’nde araştırmacı olan Nicolas de Rivière yaptığı açıklamada bu iki olayın NATO’ya komşu ülkelerdeki Rus taktiklerinde bir gelişme olduğunu gösterdiğini belirterek “Rusya Batı’nın sabrını ve tepkilerinin şiddetini test ediyor, zira orada burada düşürülen her insansız hava aracı ittifakın üyelerini koruma konusunda ne kadar ciddi olduğuna dair küçük bir testtir” dedi.
Litvanya’nın NATO’dan deneysel araçları denemeye davet edilmesinin, bu ülkelerin artık geleneksel tepkilerle yetinmeyip siber güvenlik, yapay zeka ve gelişmiş drone önleme sistemlerini içeren yeni bir caydırıcılık stratejisi arzuladıklarını gösterdiğine inanıyor.