Yücel Tanay
“Cahş” kelimesi, Kürtçe’de hain, yaltakçı veya işbirlikçi kişi anlamında kullanılır. Ortadoğu’nun siyasi dengeleri, Kürt hareketlerinin tarih boyunca farklı dış aktörlerle kurduğu ilişkilerle şekillendi. Bu bağlamda Molla Mustafa Barzani ile Mossad’ın ilişkisi, 20. yüzyılın jeopolitik kurgusunda dikkat çeken bir örnektir. Barzani, Kürt mücadelesinde yalnızca yerel bir lider değil, aynı zamanda bölgesel güçlerin stratejik hesaplarının da bir parçası oldu.
Molla Mustafa Barzani ve Mossad
1960’lı ve 1970’li yıllarda Barzani, Irak rejimine karşı mücadelesinde Mossad ile temas kurdu. İsrail’in “çevre doktrini” çerçevesinde, Arap çoğunluklu bölgelerde güvensizlik yaratan aktörlerle iş birliği stratejisi doğrultusunda, Barzani’ye silah, eğitim ve maddi destek sağlandı. Barzani’nin en az iki kez İsrail’i ziyaret ettiği, üst düzey temsilcilerle görüşmeler yaptığı ve Kerkük petrol rafinerilerinin planları gibi stratejik konuları ele aldığı belgelenmiştir. Bu ilişkiler, Barzani ailesinin siyonist aktörlerle kurduğu bağların Kürt hareketinin tarihindeki kritik noktalarından biri olarak öne çıkmasını sağlamıştır.
PJAK ve İsrail
İran Kürdistanı’nda faaliyet gösteren PJAK, İran’a karşı stratejik hamlelerinde İsrail ile temaslarda bulunduğunu açıkladı. Örgüt liderleri, operasyonlarda İsrail desteği aldıklarını belirtti. PJAK dışında PDKI, PAK ve Komala gibi diğer İranlı Kürt örgütlerinin de ABD ve İsrail ile istihbarat ve stratejik iş birliği potansiyeli taşıdığı iddiaları bulunmaktadır. Bazı analizlere göre, bu örgütler İran’daki rejime karşı yürüttükleri stratejik planlarda İsrail’den dolaylı destek alıyor veya iş birliği yapıyorlar.
PYD/SDG ve ABD‑İsrail Destekleri
Kuzey Suriye’de PYD/SDG, ABD ve Batı ülkelerinden kapsamlı destek aldı. Bazı iddialara göre İsrail de örgüte dolaylı yardım sağladı. İsrail medyasında ve bazı analizlerde, SDG’nin “Kuzey Suriye’de stratejik partner” konumunda olduğu ifade ediliyor. Washington Post ve bölgesel kaynaklara göre, İsrail’in SDG üzerinden dolaylı destek sağladığı iddiaları gündeme gelmiştir. SDG/YPG liderleri de dış destek arayışına açık olduklarını vurgulamış, Mazlum Abdi’nin açıklamalarıyla bu durum pekiştirilmiştir. Türkiye’de bazı siyasi çevreler de SDG ile İsrail arasında dolaylı bir iş birliği olduğunu ileri sürmektedir.
Irak Kuzeyi Özel Kuvvetleri
Peşmerge özel kuvvetleri, ABD ve İsrail tarafından eğitilmiş ve bazı iddialara göre İran’a karşı kullanılacak şekilde hazırlanmıştır.
Şeyh Mürşid el Haznevi
PKK/YPG yanlısı Haznevi, Mazlum Abdi’ye açık destek verdi ve Siyonistler tarafından övülen bir din adamı olarak dikkat çekmektedir.
Avrupa’daki Siyonist Yahudi Kuruluşları
Almanya, İsviçre ve İngiltere’deki kuruluşlar, Kürt topluluklarıyla iş birliği içinde çalışmakta ve Kürdistan’ın bağımsızlık ile demokratik haklarını savunmaktadır.
ABD’deki Siyonist/Yahudi Kuruluşları ve Kürtler
ABD’de etkili bazı Siyonist Yahudi kuruluşları, Kürtlerin siyasi hedeflerine destek vermektedir. Örneğin Jewish Coalition for Kurdistan (JCFK) ve Conference of Presidents of Major American Jewish Organizations, Kürtlerin demokratik haklarını ve bağımsızlık taleplerini desteklediklerini açıklamıştır. Bu kuruluşlar, ABD’deki Yahudi topluluklarını Kürtlerle dayanışmaya yönlendirmiş, insan hakları ve demokrasi söylemi üzerinden Kürt siyasetiyle yakın bağlar kurmuştur. Bazı üst düzey üyeleri, Kürt‑İsrail ilişkilerini güçlendirmeyi amaçlayan etkinliklerde yer almaktadır. Bu bağlar, Kürt hareketlerinin ABD’deki sivil toplum düzeyinde yankı bulmasını sağlamaktadır.
Batı Azerbaycan ve Şehirlerin Demografik Konumu
Mossad ve Siyonist çevreler, Urmiye, Sulduz/Salmas, Hoy ve Maku şehirlerini Kürdistan haritasına dahil etmiş gibi göstermektedir. Bu şehirler, İran’ın Batı Azerbaycan Eyaleti sınırlarında yer almakta ve nüfuslarının büyük çoğunluğunu Azerbaycan Türkleri oluşturmaktadır. Bu tür tartışmalı haritalar, sosyal medya ve propaganda kaynaklarında yer almakta olup, bölgede demografik ve siyasi hassasiyet yaratmaktadır.
Ortadoğu’daki bu ilişkiler, Kürt hareketlerinin tarihsel ve güncel dış bağlantılarının bölgedeki güç dengelerini ne denli etkilediğini göstermektedir. Barzani, PJAK, PKK‑PYD/SDG ve Peşmerge özel kuvvetleri gibi Siyonizm’le iş birliği yapan aktörler, İsrail’in stratejik “mayın eşekleri” olarak bölgede kullanılmaktadır. İran’daki Kürt örgütleriyle İsrail’in dolaylı temas ve iş birlikleri, ABD’deki Siyonist kuruluşların destek ve dayanışma açıklamaları ile birleştiğinde, bölgedeki Siyonist işbirlikçisi cahşların daha yoğun biçimde kullanılacağı görülmektedir. Tüm bu veriler, Ortadoğu’daki dış bağlantılar ve jeopolitik hesapların yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Kaynakça
1. Öznur, H. Ortadoğu’nun Cahşları, Panama Yayıncılık — Siyonist etkinlikler ve bölgesel dış bağlantı değerlendirmeleri.
2. Mumcu, U. Barzani ve Mossad, Cumhuriyet Gazetesi Arşivi — Barzani ailesi ve İsrail ilişkilerinin belgelenmesi.
3. Gunter, M. The Kurds: A Modern History, Routledge — Kürt siyasetinin uluslararası