Uluslararası hak grubundan 2 Uygur Türkü’ne idam cezası veren Taylan’da kınama
11 Haziran 2026 tarihinde, Bangkok Güney Ceza Mahkemesi, Bilal Mohammed ve Yusufu Mieraili’yi, 20 kişinin hayatını kaybettiği ve 120’den fazla kişinin yaralandığı, Ağustos 2015’te Bangkok’taki Erawan Tapınağı’nda meydana gelen bombalı saldırıyı gerçekleştirmekten suçlu buldu. Masum olduklarını savunan iki sanık, yaklaşık 11 yıl süren tutukluluk döneminin ardından idam cezasına çarptırıldı. Her ikisi de karara itiraz etmeyi planlıyor.
FIDH, kararı ciddi bir adalet hatası olarak nitelendirerek, sanıkların uzun süren gözaltı ve yargılama süreci boyunca temel haklarının defalarca ihlal edildiğini vurguladı.
FIDH Başkan Yardımcısı Teppei Ono, “İki Uygur’a verilen idam cezası, yaraya tuz basmak gibidir. İkili, sayısız adil yargılanma hakkı ihlaline maruz kaldıktan sonra, şimdi de en temel hakları olan yaşam hakkının ihlaline maruz kalabilirler” dedi. “Cezaları bozulmalı ve adil yargılama süreci yeniden sağlanmalıdır.”
FIDH’ye göre, yargılama, özgürlük hakkı, işkence ve kötü muameleye karşı korunma hakkı, gözaltının yasallığına itiraz etme hakkı ve bağımsız bir mahkeme önünde adil ve zamanında yargılanma hakkı dahil olmak üzere ciddi ihlallerle gölgelendi. Bu haklar, Tayland’ın taraf olduğu Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (ICCPR) ve İşkenceye Karşı Sözleşme (CAT) dahil olmak üzere uluslararası antlaşmalarla korunmaktadır.
Birleşmiş Milletler Keyfi Gözaltı Çalışma Grubu (WGAD), daha önce her iki erkeğin gözaltının keyfi olduğunu ilan etmiş ve derhal serbest bırakılmalarını talep etmişti. İki erkek, 2015 yılının Ağustos ayı sonlarında tutuklandı — Bilal Mohammed Bangkok’ta, Yusufu Mieraili ise Kamboçya’da tutuklandıktan sonra Tayland’a nakledildi. Son on yılın çoğunu 11. Ordu Çevresi’ndeki bir tesiste askeri gözaltında geçirdikten sonra, Mart 2025’te Bangkok Remand Hapishanesi’ne nakledildiler. 2016’da başlayan duruşma, 2019’da askeri mahkemeden sivil mahkemeye taşınarak neredeyse on yıl sürmüştür.
FIDH, Tayland’a ölüm cezasını tamamen kaldırması yönündeki uzun süredir devam eden çağrısını yineledi. Bu süreçte örgüt, Taylandlı yetkilileri idamlara resmi bir moratoryum getirmeye, mevcut tüm ölüm cezalarını hafifletmeye ve ölüm cezası ile cezalandırılan suçların sayısını azaltmaya çağırdı. Mart 2026 itibarıyla Tayland’da 460 mahkum idam bekliyordu.
Bu dava, uzun süren tutukluluk süresi, kötü muamele iddiaları ve Güneydoğu Asya’daki Uygur sanıkların yargılanma sürecinin adil olup olmadığına dair endişeler nedeniyle uluslararası kamuoyunun dikkatini çekti.