1992-1995 yılları arasında Bosna Hersek’te (BH) yaşanan savaş sırasında Srebrenitsa’da soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş yasaları veya geleneklerinin ihlali suçlarından hüküm giyen Ratko Miladiç, Lahey’de öldü. Bu haberi Radio Television RS (RS) duyurdu.
Lahey Mahkemesi, 8 Haziran 2021’de onu ömür boyu hapis cezasına çarptırdı.
1995 yazında Birleşmiş Milletler (BM) koruması altındaki Srebrenitsa’da yaklaşık 8.000 Boşnak’a karşı işlenen soykırımdan, Bosna Hersek genelinde Boşnak ve Hırvatların zulüm görmesinden ve zorla yerlerinden edilmesinden, Saraybosna kuşatması sırasında sivillerin terörize edilmesinden ve 1995 NATO bombardımanı sırasında BM barış güçlerinin rehin alınmasından suçlu bulundu.
Savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan oluşan 11 suçlamanın 10’undan mahkum edildi.
Kendisi, 1992 yılında Bosna-Hersek’in altı belediyesinde (Prijedor, Sanski Most, Ključ, Kotor Varoš, Foča ve Vlasenica) işlenen soykırım suçlamalarından beraat etti.
22 Kasım 2017’de verilen karar, hem Lahey Savcılığı hem de Moladiç’in savunması tarafından temyize götürüldü. Temyiz süreci geçen yıl Ağustos ayında yürütüldü. Her iki temyiz başvurusu da reddedildi.
16 Mayıs 2012’de başlayan ve 530 gün süren yargılama boyunca 592 tanık dinlendi ve yaklaşık 10.000 delil sunuldu. Mahkeme ayrıca 2.000 adet yargı kararıyla belirlenmiş olguyu da dikkate aldı.
Ratko Miladiç, 26 Mayıs 2011’de Sırbistan’da tutuklandı. Yaklaşık 16 yıl boyunca adaletten kaçtığı için Lahey’in en çok aranan firarisiydi.
Altı gün sonra Lahey’deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne iade edildi.
Hakkındaki ilk iddianame 24 Temmuz 1995’te açıldı.
Miladiç’in serbest bırakılması talebi reddedildi.
Uluslararası Ceza Mahkemeleri Mekanizması (IMCT) Başkanı Graciela Gatti Santana, Ratko Mladić’in savunmasının insani gerekçelerle erken tahliye talebini reddetti.
Miladiç, 1992-1995 savaşında Bosna Hersek’te işlediği diğer savaş suçları ve Srebrenitsa soykırımı nedeniyle ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
18 Ağustos’ta Miladiç’in savunması, insani gerekçelerle erken tahliyesini ve Sırbistan’daki belirlenmiş bir hastaneye veya palyatif bakım merkezine nakledilmesini talep eden bir dilekçe sundu.
Belirtildiği üzere, tahliye talebi, muhtemel yakın ölüm ve ailesinin daha yoğun ve sürekli varlığına dayanmaktadır.
Gatti Santana kararında, sıkı şartlar altında bile olsa, erken tahliye gibi istisnai bir önlemin insani gerekçelerle haklı çıkarılabileceğine ikna olmadığını vurguladı.
Kararda şu ifadeler yer alıyor: “Adaletin çıkarları ve genel hukuk ilkeleri, yalnızca yakın bir ölüm bekleniyor olması nedeniyle serbest bırakılmasını gerektirmez. Mladić’e sunulan bakımın düzeyi ve niteliği ile ailesiyle iletişim kurma fırsatları göz önüne alındığında, tutukluluğunun devam etmesi, hapis cezasının kendisinin gerektirdiği acının ötesinde bir acıya neden olmayacaktır.”
Uluslararası Ceza Mahkemeleri Mekanizması Başkanı’nın kararında şu ifadeler yer aldı: “Miladiç’in müebbet hapis cezasıyla ilgili özel ceza infaz çıkarlarını dikkate alarak, ceza adaletinin düzgün bir şekilde uygulanmasının insani bir tahliyeyi gerektirdiğini düşünmüyorum. Aksine, herkesin hakkı olan Miladiç’in insanlık onuruna mevcut koşullar altında tam olarak saygı gösterilmektedir.”
Gatti Santana, Miladiç’in tahliye talebinin, uluslararası suçlardan hüküm giymiş kişilere verilen cezaların ardındaki özel ve önemli ceza infaz amacı bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
“Ceza, caydırıcı olmasının yanı sıra, uluslararası toplumun söz konusu davranışı kınadığını ve uluslararası insancıl hukukun ve insan haklarının ciddi ihlallerine müsamaha göstermeyeceğini de ifade etmelidir,” dedi.
Gatti Santana, “Bu daha geniş bağlamda ve özellikle Miladiç’in tutukluluğunun devam etmesi, asgari uluslararası standartların çok ötesine geçen kapsamlı ve şefkatli bir bakımı içerdiğinde, son günlerini Sırbistan’da geçirme talebinin, adaletin ve genel hukuk ilkelerinin gerektirdiği bir sonuç değil, bir tercih olduğunu” sözlerine ekledi.
14 Mayıs’ta Lahey’deki Uluslararası Tahliye Mekanizması, Ratko Miladiç’in avukatlarının geçici tahliye talebini reddetti.