Nöbetçi Eczaneler
Muhammed Ali Atayurt – İstiqlal Haber
Çin’deki hareketliliğin arka görünüşünde ne var? Üst Düzey Tasfiyelerin gerçek nedenleri neydi?:Çin diktatörü Şi Cinping çocukluk arkadaşını neden sildi? “Çin’de Darbe” iddiaları nedir? Olay Sosyal Medyada manipülasyon ediliyor mu? Gelin bütün bunları bizim objektifimizden göz atın…
Çin Savunma Bakanlığı, 24 Ocak’ta yaptığı açıklamada, ülkenin en üst rütbeli askeri yetkililerinden biri olan General Zhang Youxia hakkında “disiplin ve hukuk kurallarını ağır şekilde ihlal ettiği” gerekçesiyle soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Çin Merkez Askerî Komisyonu Başkan Yardımcısı ve Çin Komünist Partisi Merkez Büro üyesi olan Zhang Youxia, sahip olduğu görevler nedeniyle Devlet Başkanı Şi Cinping’den sonra ordudaki en güçlü isim olarak görülüyordu. Ayrıca onlarca yıldır Şi Cinping ile yakın ilişkisi bulunması sebebiyle, uzun süredir liderin en güvendiği kişilerden biri kabul ediliyordu.
Şi Cinping’in iktidara gelişinden bu yana, özellikle son birkaç yılda çok sayıda üst düzey yetkili tasfiye edilmiş olsa da, analistler Zhang Youxia’nın hedef alınmasının şimdiye kadarki en şaşırtıcı hamlelerden biri olduğuna dikkat çekiyor.
Zhang Youxia ve Liu Zhenli kim?
Zhang Youxia ile eş zamanlı olarak görevden alınan bir diğer üst düzey isim ise Çin ordusu Birleşik Genelkurmay Başkanı Liu Zhenli oldu. Liu da Merkez Askerî Komisyonu üyesiydi.
Çin yönetimindeki bu sarsıcı gelişme dünya kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, çeşitli senaryolar ve analizler gündeme getirildi. Fransa merkezli Le Monde gazetesinin değerlendirmesinde, Zhang Youxia’nın gerçek savaş tecrübesine sahip sayılı Çinli generallerden biri olduğu, Şi Cinping’den sonra ordudaki en üst düzey figür kabul edildiği ve liderin aşırı merkezileşmiş gücünü zayıflatmaya çalışmakla suçlandığı belirtildi.
Wall Street Journal ise Zhang Youxia’nın çevresinde klik oluşturmak, büyük miktarda rüşvet almak, belirli bir ismin savunma bakanlığına atanmasını desteklemek ve en ağır iddia olarak Çin’in nükleer silah cephaneliğine ait kritik teknik bilgileri ABD’ye aktarmakla suçlandığını öne sürdü.
7 üyelik Komisyonda yalnız 2 Üye Kaldı!
Böylece 2022 yılında oluşturulan yeni Merkez Askerî Komisyonu üyeleri arasında bugün Komisyon Başkanı Şi Cinping dışında yalnızca Zhang Shengmin’in görevde kaldığı, diğer beş üyenin ise son birkaç yıl içinde Şi Cinping tarafından birer birer tasfiye edilerek yalnızca 2 kişi kaldı.
Bu gelişmeler, Çin’in en üst iktidar katmanında derin bir güç mücadelesinin yaşandığına işaret ederken, Pekin yönetimindeki iç kırılganlığı da gözler önüne seriyor.
İstiqlal TV Türkçe Yayın Koordinatörü Muhammed Ali ATAYURT Konuyla İlgili değerlendirmesinde “Çin’de yaşanan bu üst düzey tasfiye Çin’de artık “dokunulmaz” kimsenin kalmadığını gösteriyor. Şi Cinping, en yakınındaki generalleri bile gözden çıkararak ordu üzerindeki mutlak kontrolünü pekiştiriyor. Bu hamle yalnızca bir yolsuzluk soruşturması değil; aynı zamanda Çin ordusunda olası güç odaklarını dağıtma ve tek merkezli yönetimi sağlamlaştırma operasyonudur.
“Darbe” İddiaları
Ayrıca sosyal medyada bazı kullanıcılar ve anonim hesaplar Çin’de ‘darbe’ başlıklarıyla izlenim rekoru kırıyor. Aancak ortada doğrulanmış bir darbe girişimi yok. Gördüğümüz şey söylediğimiz gibi, Şi Cinping’in ordu içindeki son bağımsız güç odaklarını da tasfiye ederek mutlak kontrolü sağlamlaştırma hamlesidir. Bu gelişmeler bize şunu gösteriyor ki, Şi’nin gücü değil, içerideki derin güvensizlik ve kırılganlık.
Şi’nin Tayvan Hayali
Dr. Nurettin Akçay’ın Fokus+ için kaleme aldığı, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nda yaşanan üst düzey tasfiyeleri, değişen güç dengelerini ve Çin’in Tayvan politikasını anlattığı ““Çin Ordusunda Deprem: Tasfiye, Güç ve Mutlak Denetim” ” başlıklı yazısında bir önemli noktaya parmak basıyor, PLA’daki özellikle Tayvan konusunda isteksiz kalan askeri klikleri etkisizleştirmeyi amaçlandığını, Sürecin sonunda Çin ordusunun zayıflaması değil, merkeziyetçi ve lidere mutlak bağlı bir yapıya dönüşmesi beklendiğini vurguluyor.
Bu süreç Çin diktatörü Şi Jinping’in mutlak hakimiyet hayaline doğru ilerlerken Tayvan faktörü çok önemli, Çin ordusunun otoriter biçimde yeniden yapılandırılmasının ardından PLA daha az özerk, daha merkezi ve liderliğe daha bağlı hâle geliyor. Bu da Çin’i dış politikada daha kararlı ve risk almaya açık bir askeri aktöre dönüştürebilir. İfadelerine yer verdi.