Uluslararası insan hakları örgütü Human Rights Watch (HRW), 18 Mart 2026 tarihli açıklamasında Çin’in Uygur Türklerine yönelik baskılarının yalnızca ülke içinde değil, yurt dışında yaşayan Uygur toplulukları üzerinde de etkisini sürdürdüğünü ortaya koydu.
Rapora göre, Çin yönetiminin yıllardır sürdürdüğü sistematik baskı politikaları, sürgündeki Uygurların hayatlarını da doğrudan etkiliyor. Uygurların yurt dışında dahi güven içinde yaşamadığı, sürekli gözetim, tehdit ve baskı altında tutulduğu ifade ediliyor.
HRW, Çin hükümetinin özellikle Uygur diasporasını susturmak amacıyla “sınır ötesi baskı” yöntemlerini kullandığını vurguluyor. Bu kapsamda sürgündeki Uygurların aileleri üzerinden tehdit edildiği, geri dönmeye zorlandığı veya bulundukları ülkelerde hukuki ve idari baskılarla karşı karşıya bırakıldığı belirtiliyor.
Raporda ayrıca, Çin’in diğer ülkelerle iş birliği yaparak Uygurların iadesini sağlamaya çalıştığı, bazı durumlarda ise bu kişilerin zorla geri gönderildiği ifade ediliyor. Uzmanlara göre bu durum, uluslararası hukukun “geri göndermeme” ilkesine aykırı riskler barındırıyor.
İnsan hakları kuruluşları, Çin’in Uygur politikasının sadece işgal altındaki Doğu Türkistan ile sınırlı olmadığını, dünya genelinde geniş bir etki alanına sahip olduğunu belirtiyor. Nitekim araştırmalar, son yıllarda onlarca ülkede binlerce Uygurun çeşitli baskı ve taciz vakalarına maruz kaldığını ortaya koyuyor.
Çin ise söz konusu iddiaları reddederek uygulamaların terörle mücadele ve “aşırılıkla mücadele” kapsamında olduğunu savunuyor. Ancak uluslararası kuruluşlar ve insan hakları örgütleri, bu politikaların kitlesel gözaltılar, zorla çalıştırma ve kültürel baskı gibi ciddi ihlaller içerdiğini dile getiriyor.
HRW’nin son değerlendirmesi, Uygur meselesinin yalnızca Çin’in iç politikası olmaktan çıkıp küresel bir insan hakları sorunu haline geldiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
