Azattyq’ın haberine göre, Kızılorda’daki cezaevinde bulunan Muhammedkerim’in babası Almas Tilepov, Temmuz ayında oğlundan ulaştığını belirttiği mektuba ve edindiği bilgilere dayanarak açıklamalarda bulundu. Tilepov, oğlunun Almatı bölgesindeki bir cezaevine nakledilmesini talep ettiğini, bu talebinin karşılanmaması üzerine protesto amacıyla sağlığına zarar verecek maddeler yuttuğunu söyledi.
İddialar bağımsız olarak doğrulanamadı
Tilepov, elindeki mektubun yazı karakteri ve üslubunun oğluna ait olduğunu düşündüğünü ifade etti. Ancak Azattyq, söz konusu iddiaları bağımsız kaynaklardan doğrulayamadığını belirtti. Gazetecinin avukatı Galım Nurpeisov ise gelecek hafta Kızılorda’ya giderek müvekkiliyle görüşmeyi ve olayın ayrıntılarını netleştirmeyi planladığını açıkladı.
Kızılorda Bölgesi Ceza İnfaz Sistemi Dairesi’nin basın servisi ise konuya ilişkin resmi başvuru yapılması gerektiğini bildirirken, Muhammedkerim’in bulunduğu cezaevi yönetimi henüz herhangi bir açıklama yapmadı.
“Gerçeği söylediğim için ölmeye hazırım”
Babasının aktardığına göre Muhammedkerim, hastaneye kaldırıldıktan sonra tedavi edilerek yeniden cezaevine götürüldü. Tilepov, oğlunun şu ifadeleri kullandığını öne sürdü:
“Eğer beni Almatı bölgesine nakletmezlerse ve söylediğim gerçeklere tahammül edemiyorlarsa, o gerçekler uğruna ölmeye hazırım.”
Tilepov ayrıca Kazakistan Başsavcılığı ile Cumhurbaşkanlığı bünyesindeki İnsan Hakları Komisyonu’na başvurarak oğlunun Almatı’ya nakledilmesi ve tedavi edilmesi talebinde bulunduğunu söyledi. Yetkililerin başvurunun işleme alındığını bildirdiğini ancak henüz resmi bir sonuç çıkmadığını ifade etti.
“1 yıl 8 aydır tecritteyim”
Muhammedkerim’e ait olduğu belirtilen mektupta ise gazeteci, Kızılorda’daki 60 No’lu ceza infaz kurumunun disiplin hücresinde 1 yıl 8 aydır tutulduğunu, 19 Aralık 2024’ten bu yana yaklaşık 8 metrekarelik hücreden çıkarılmadığını ve bu koşullara daha fazla dayanamadığını yazdı.
Bu, Muhammedkerim’in cezaevi koşullarına ilişkin ilk protestosu değil. Mart 2026’da da açlık grevi yaptığı yönündeki haberler üzerine cezaevi yetkilileri, mahkûmların kişisel dosyalarına ilişkin bilgilerin paylaşılmasının mümkün olmadığını belirterek doğrudan yanıt vermemişti.
Duman Muhammedkerim neden tutuklandı?
Bağımsız gazeteci Duman Muhammedkerim, Ağustos 2024’te “aşırılık yanlısı faaliyetleri finanse etmek” ve “yasaklanmış bir örgütün faaliyetlerine katılmak” suçlamalarıyla yedi yıl hapis cezasına mahkûm edildi. Mahkeme ayrıca kendisine üç yıl süreyle kamu ve siyasi faaliyetlerde bulunma yasağı getirdi. Muhammedkerim ise tüm suçlamaları reddetti.
Davaya gerekçe olarak, uzun yıllardır yurt dışında yaşayan muhalif siyasetçi Muhtar Ablyazov ile yaptığı röportaj gösterildi. Kazakistan’da Ablyazov’un kurduğu “Kazakistan’ın Demokratik Tercihi” (DVK) hareketi 2018 yılında mahkeme kararıyla “aşırılık yanlısı örgüt” ilan edilerek yasaklanmıştı. Buna karşın Avrupa Parlamentosu daha önce söz konusu hareketi “barışçıl muhalif hareket” olarak nitelendirmişti.
Yaklaşık 20 yıl devlet televizyonlarında görev yapan Muhammedkerim, daha sonra kurduğu YouTube kanalı üzerinden Kazakistan’daki siyasi ve toplumsal gelişmeleri aktarmaya başladı. Özellikle 2022 yılındaki “Ocak Olayları” sırasında sahadan yaptığı yayınlarla tanındı. İnsan hakları savunucuları gazeteciyi “siyasi tutuklu” olarak tanımlarken, Kazakistan yönetimi ülkede siyasi tutuklu bulunmadığını savunuyor. Uluslararası insan hakları kuruluşları da Muhammedkerim’in serbest bırakılması çağrısında bulunmuştu.