Önümüzdeki Eylül ayında yayınlanmadan önce Güvenlik Konseyi’ne incelenmek üzere sunulan taslakta, komisyonun soruşturmasında “güvenilir bilgilere” dayandığı belirtildi ve bu kaynaklara göre, 3 adet Boeing 727 uçağı, “Hızlı Destek Güçleri’ne bağlı savaşçılar ve paralı askerlerin yanı sıra, insansız hava araçları ve silahlar da dahil olmak üzere askeri teçhizat” taşıdı.
Reuters’e göre, taslak raporun sonuçları, Çad’daki N’Djamena Havalimanı ile Sudan, Libya ve Somali’de Hızlı Destek Güçleri tarafından kullanılan lojistik merkezleri birbirine bağlayan bir hava koridorunun varlığını ortaya çıkardı; bu da, 2004 yılından beri Darfur’a uygulanan BM silah ambargosuna rağmen Sudan’daki savaşın nasıl beslenmeye devam ettiğine dair ek kanıtlar sunuyor.
Uçakların N’Djamena Havalimanı’na varışı
BM Komisyonu, Kasım 2024’ten bu yana 3 adet Boeing 727 model uçağın Çad’ın başkenti N’Djamena’ya ulaştığını ve bu uçakların N’Djamena Uluslararası Havalimanı’ndaki askeri pistten faaliyet gösterdiğini belgeledi.
Rapor taslağı, bu uçaklardan birinin eski ABD’li askeri müteahhit Stephen Shules ile bağlantılı bir şirkete satıldığını, “Contractor Airways” şirketinin ise ABD’nin Michigan eyaletindeki “Kalita Charters” şirketinden iki uçak satın aldığını belirtti.
Reuters’ın araştırmalarına göre, “Contractor Airways” şirketinin sahipliği Schulis ve iş ortağı Craig Monroe’ya aittir; bu da dolaylı olarak üç uçağın da eski ABD’li askeri müteahhitle bağlantılı olduğu anlamına gelmektedir.
“Kalita Charters” şirketinin avukatı ise Reuters’a yaptığı açıklamada, şirketin iki uçağı satmadan önce kapsamlı bir denetim gerçekleştirdiğini ve o sırada herhangi bir yaptırım ihlali bildirilmediğini belirtti.
Shules ise, şirketleri ve bunların Hızlı Destek Güçleri’ni silahlandırmakla suçlanan Boeing uçaklarıyla olan ilişkisi hakkındaki sorulara cevap vermekten kaçındı. Ancak Monroe, “Contractor Airways” şirketinin Hızlı Destek Güçleri ile herhangi bir bağlantısı olduğunu kesin bir dille reddetti ve Reuters ajansının ulaştığı sonuçların “yanlış” olabileceğini öne sürdü.
Reuters ajansı daha önceki bir araştırmasında, bu ağla bağlantılı uçaklardan birinin, Mayıs 2025’te imha edildiği sırada Hızlı Destek Güçleri’ne mensup savaşçıları taşıdığını bildirmişti. Uçağın imha edilmesine rağmen, BM taslağı bunu ortaya çıkarmadan önce, uçaktaki yüklerin niteliği konusunda soru işaretleri devam etmişti.
Tespitten Kaçınma
Bir başka ayrıntıda ise Birleşmiş Milletler Komisyonu, üç uçağın N’Djamena Havalimanı’na varışından bu yana herhangi bir hareket kaydetmediğini belirtti; bu durum, Komisyon’da bu uçakların “uçuş sırasında tespit edilmekten kaçınmak için kasıtlı önlemler almış olabileceği” yönünde şüpheler uyandırmaktadır.
Soruşturmacılar, Ocak ve Temmuz 2026 ayları arasında, Güney Darfur’daki Hızlı Destek Güçleri’nin ana lojistik merkezi olan Nyala şehrine, sivil havacılık navigasyon sistemine kayıt yaptırılmadan gece saatlerinde birkaç Boeing 727 ve “Ilyushin IL-76” tipi uçağın iniş yaptığını tespit etti.
Ayrıca Reuters, uydu görüntüleri ve açık kaynaklardan elde edilen diğer verileri kullanarak bu Boeing uçaklarının N’Djamena Havalimanı’ndan Libya ve Sudan’daki Hızlı Destek Güçleri merkezlerine yaptığı hareketleri takip etti, ancak bağımsız izleme sistemlerinde bu uçuşlara ait herhangi bir kayıt bulamadı.
Çad Sivil Havacılık Otoritesi ise Boeing uçaklarının Çad’dan faaliyet izni almadığını açıkladı ve askeri havacılığı yönetmediğini, uçuş hareketlerini takip eden hizmetler sunmadığını vurguladı.
Çad tarafında ise Dışişleri Bakanı Abdullah Sabir Fadl, uçaklarla ilgili soruların “savunma gizliliği” kapsamına girdiğini belirterek, Çad’ın Sudan savaşına tek müdahalesinin “barışı yeniden tesis etmeye yönelik diplomatik çabalar” kapsamında gerçekleştiğini ekledi.
Kolombiyalı paralı askerler
Silahlara ek olarak, Komisyon, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki bir şirket tarafından istihdam edilen Kolombiyalı paralı askerlerin Hızlı Destek Güçleri’ne sağladığı desteğin boyutuna ilişkin ayrıntıları da sundu; “güvenilir tahminlere” göre bu askerlerin sayısı 1.500 ile 2.000 arasında değişmektedir.
Raporda, “Çöl Kurtları” lakaplı Kolombiyalı paralı askerlerin Mart 2025’te Nyala’da bir üs kurduklarını ve bu sayede Hızlı Destek Güçleri ile birlikte savaşma, insansız hava araçlarını kullanma imkânı bulduklarını, ayrıca Darfur’daki El Fasher şehrinin kuşatılması sırasında planlamaya katıldıklarını ve Ekim 2025’in sonunda şehri ele geçirdiklerini belirtti.
Raporda, paralı askerlerin Birleşik Arap Emirlikleri merkezli “Küresel Güvenlik Hizmetleri Grubu” adlı şirket tarafından işe alındığı sonucuna varıldı.
Buna karşılık, Birleşmiş Milletler’deki Birleşik Arap Emirlikleri Delegasyonu sözcüsü, şirketin “Sudan’daki herhangi bir paralı asker faaliyetine” karıştığını reddetti ve soruşturmaların, şirketin “Sudan’da paralı asker olduğu iddia edilen kişilerle” hiçbir bağlantısı olmadığını kanıtladığını vurguladı.
Sözcü, grubun “Birleşik Arap Emirlikleri yasalarına ve yönetmeliklerine ve uluslararası hukuka tam uyum içinde çalıştığını” da ekledi.
Sudan’da Nisan 2023’te, Hızlı Destek Güçleri’nin Silahlı Kuvvetler’e entegrasyonu konusundaki anlaşmazlıklar üzerine Sudan Ordusu ile Hızlı Destek Güçleri arasında savaş patlak verdi. Çatışmalar başkent Hartum’da başladı ve ülkenin çeşitli bölgelerine yayıldı; çatışma sonucunda binlerce kişi hayatını kaybetti ve milyonlarca kişi yerinden edildi.