Biri “Çin’in Yükselen Gücü ve Doğu Türkistan Soykırımının Uluslararası Etkileri” olmak üzere 6 temanın ele alındığı toplantıda, Çin’in son yıllarda gerçekleştirdiği soykırımın dünya üzerindeki etkileri ve uluslararası toplumun tepkileri tartışıldı.
7 . Doğu Türkistan Milli Birlik Şurası, etkinliğin ikinci gününde 6 Ekim 2024 Sabah sularında kura hafız Muhammed Emin Şahyar’ın Kur’an-ı Kerim Tilavetiyle başladı.

Uluslararası Doğu Türkistan Teşkilatları Birliği Genel Sekreteri Abdureşid Eminhaci’nin başkanlığını yaptığı seminerde, uzun yıllardır Uygur meselesini ve Çin’in işlediği suçları bilimsel olarak ortaya koyan Dr. Adrian Zeniz, “Zorla çalıştırma, Batılı insan hakları mekanizmaları ve Uygurlara yönelik soykırımın tanınması” konusunda konuştu. Dünya Uygur Kongresi Geçici Başkanı ve stratejist Dr. Erkin Ekrem “Çin-Batı çatışmasında Doğu Türkistan meselesi”, Sırbistan Müftüsü Sanad Khaletovic ise “Doğu Türkistan meselesi ve Balkan ülkeleriyle ilişkisi. Bölgesel işbirliği ve fırsatlar” başlıklı bir konuşma yaptı.
Oturumun sonunda, daha önce olduğu gibi, katılımcılar tarafından yöneltilen sorular serbest soru-cevap bölümünde cevaplandırıldı.

Dördüncü seminer, İİT’nin İslam dünyası ile ilişkilerden sorumlu yetkilisi Muhammed Emin Uygur’un başkanlığında devam etti. Seminerin ana konusu “Çin’in Arap ve İslam dünyasında artan etkisi ve Doğu Türkistan meselesi”, Dr. Essam Abdel Shafi “Çin’in Orta Doğu’daki çıkarlarının ve etkisinin arttığı bir dönemde Doğu Türkistan meselesinin önemi”, Dr. Essam Abdel Shafi “Kuzey Afrika bölgesinde Çin ve ABD arasındaki rekabet” olarak belirlendi. Profesör Dr. Mohamed Essam Laroussi “Kuzey Afrika bölgesinde Çin ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki rekabet – ve Doğu Türkistan meselesi”, Dr. Masoud Sabri “Doğu Türkistan meselesinin desteklenmesinde ülke alimlerinin rolü”, Dr. Essam Faour Malkawi “Doğu Türkistan meselesinde Arap ve uluslararası dünyanın etkileşimleri”, Mustafa Ashour “Arap ve İslam medyasında Doğu Türkistan meselesi” ve Khaled Al-Sharif “Doğu Türkistan meselesi hakkında kamu bilincinin geliştirilmesi” konularında konuştular. Toplantının sonunda dinleyicilerden gelen sorular cevaplandırıldı.

Beşinci oturum Doğu Türkistan Ulema Birliği Başkan Yardımcısı ve Sözcüsü Abdussalam Alim’in başkanlığında devam etti.
“Soykırımı Durdurmak ve İşgale Son Vermek” konulu oturumda Prof. Dr. Afandi Saleh “Soykırımı Durdurma Mekanizmaları”, Hintli Milletvekili Sujit Kumar “Çin’i Soykırımdan Cezalandırmak”, Dr. Kadir Temiz “Yurtdışındaki Doğu Türkistan Diaspora Girişimleri: Analiz ve Öneriler”, Avukat Khairul Anwar Ismail “Uygurlara Yönelik Soykırımı Durdurmada İslam Dünyası ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Sorumluluğu ve Rolü” ve Profesör Dr. Abdullah Ashal “Uygur Sorununun Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Çözümü” konularında konuştular.
Konuşmacılar, Çin’in Doğu Türkistan’da gerçekleştirdiği soykırımı durdurmanın ve önlemenin yolları, işgali sona erdirmenin yolları, fırsatlar, öneriler, diğer ülkelerin sömürge politikalarını sona erdirmedeki başarı örnekleri, Çin’in zayıf yönleri ve bunlardan faydalanmak için harekete geçme yollarını tartıştı. Katılımcılar tartıştı, analiz etti ve soruları yanıtladı.

Ardından Uluslararası Doğu Türkistan Teşkilatları Birliği (IAEO) ve Doğu Türkistan İnsan Hakları İzleme Derneği (ETHRMA) tarafından düzenlenen Genç Stajyer Eğitim Programı’nın kapanış töreni gerçekleştirildi ve iki ay süren bu programda gençlerin eğitim alanları ve Doğu Türkistan davasına etkileri üzerine görüşler sunuldu ve kursiyerlere mezuniyet sertifikaları verildi.
Altıncı seminer Doğu Türkistan İnsan Hakları İzleme Derneği Başkanı Av. Nurmuhammed Turkistani başkanlığında devam etti.

“Doğu Türkistan’ın Bağımsızlığı ve İlkeleri” konusunda devam eden seminerde, Doğu Türkistan Ulema Birliği Başkan Yardımcısı ve Sözcüsü Profesör Abdussalam Alim “Doğu Türkistan Davası” ve Doğu Türkistan Ulema Birliği Başkan Yardımcısı Siraceddin Azizi “Doğu Türkistan’ın Bağımsızlığı, Fırsatlar ve Zorluklar” konularında konuştu. Doğu Türkistan Ulema Birliği eski başkanı ve Marmara Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Attaullah Şahyar ise “Doğu Türkistan Davasının Değerleri ve İlkeleri” konusunda konuştu.
Konuşmalarında Doğu Türkistan bağımsızlık hareketinin temel ilkelerini ve bu konuda halka düşen sorumlulukları, Doğu Türkistan’ın bağımsızlığını neden tek yol olarak gördüklerini ve bu hedefe ulaşmanın yollarını uzun uzun tartıştılar.
Daha sonra Finlandiya Uygur Kültür Merkezi Başkanı Muhammed Ali Ataullah, Doğu Türkistan Nuzugum Kültür ve Aile Derneği Başkanı Münevver Uz Uygur, Malezya Müslüman Öğrenciler Birliği temsilcisi Rizwan ve Endonezya Tarbadan Enstitüsü Başkanı Nawfal Obaidullah birer konuşma yaptılar.

Daha sonra Doğu Türkistan İnsan Hakları İzleme Derneği Başkanı Nur Muhammed Mecidturkistani başkanlığında “Halk Diplomasisi – Yeni Fırsatlar ve Girişimler”, “Doğu Türkistan Halkının Göçte Kimlik Krizi”, “Kültürel Kimliğin “Yeni Nesillere” Aktarılmasında Önceki Neslin Karşılaştığı Sorunlar”, “Doğu Türkistan Meselesinde Medyanın Rolü”, “Doğu Türkistan Meselesinde Uluslararası Girişimler”, “Doğu Türkistan Meselesinde Gençlik – Kalkınma ve İşbirliği”, “Doğu Türkistan Meselesinde İnsan Hakları Çalışmaları Hakkında Bilgi”, “Doğu Türkistan Meselesinde Akademisyenlerin Sorumlulukları ve Rolü” ve diğer konularda seminerler düzenlendi. Kapalı toplantıların sonuçları bu grupların liderleri tarafından katılımcılara sunuldu.
Daha sonra Doğu Türkistan İnsan Hakları İzleme Derneği Genel Sekreteri Abdulahad Udun, yazar Muhammed Tursun Uygur’un gençler için kısaltılmış olarak yeniden basılan “Yüz Ünlü Uygur” kitabını takdim etti.
Nusrat al-Nabi International Başkanı Mohammad Saghir, Doğu Türkistan’ın bağımsızlığının tüm meşru iddialar gibi başarılı olması gerektiğini ve haklı iddia sahiplerinin zaferinin Allah’ın yeryüzündeki kanunu olduğunu ve yolda karşılaştığımız tüm zorluk ve engellerin gerçek iddia sahiplerini sahte davetsiz misafirlerden ayırt etmek ve ayırmak için bir sınav olduğunu söyledi.

Toplantı sonunda 16. Dünya Doğu Türkistanlılar Kardeşlik Buluşması ve 7. Doğu Türkistan Milli Birlik Şurası’nın özet raporu Uluslararası Doğu Türkistan Teşkilatları Birliği Başkanı Hidayetullah Oğuzhan tarafından açıklandı.

