Yücel Tanay - Araştırmacı-Yazar
Tarih kitaplarının bazen sessiz kaldığı, Rus zalimliğinin Başkurt halkının vicdanında derin bir yara olarak saklanan sarsıcı bir hikaye: Kisyabika Bayryasova.
1739 yılında, Yekaterinburg şehrinin tam merkezinde yükselen alevler, sadece bir kadının bedenini değil, bir halkın kimliğini ve inancını da hedef alıyordu. 60 yaşındaki Başkurt kadını Kisyabika, Rus yönetimi tarafından zorla vaftiz edilmiş ve hıristiyanlaştırılmaya çalışılmıştı.
Ona "Katerina" adı verilmiş, bir köle gibi satılmış ve ruhu asimilasyonla prangaya vurulmak istenmişti.
İnancından Asla Vazgeçmedi
Kisyabika, kendisine dayatılan bu yabancı kimliği hiçbir zaman kabul etmedi. Üç kez kaçma girişiminde bulundu; her seferinde tek bir amacı vardı: Halkına geri dönmek ve Müslüman olarak yaşamak. Her yakalanışında ağır işkencelerden geçti, kırbaçlandı; ancak kalbindeki iman zerrece sarsılmadı. Dönemin Rus yetkilileri, onun bu sarsılmaz duruşunu diğer halklara ibret kılmak için en vahşi yöntemi seçti.
Tarihin En Karanlık İnfazı: 30 Nisan 1739
Yekaterinburg’un kurucusu Vasily Tatishchev’in onayıyla, Kisyabika’nın "irtidad" (dinden dönme) suçuyla yakılmasına hükmedildi. 30 Nisan 1739’da, şehir meydanında odunlar yığıldı ve Kisyabika Bayryasova, İslam’a olan sadakati uğruna diri diri yakılarak şehit edildi.
Bu olay, Rusya tarihinde devlet kararıyla gerçekleştirilen son "ateşte yakma" infazlarından biri olarak kayıtlara geçti.
Bugün Kisyabika’nın hikayesi, sadece bir trajediyi değil; bir kadının, bir halkın ve bir inancın baskıya karşı kazandığı manevi zaferi temsil ediyor. Bedeni küle dönse de, onun adı bugün kimlik ve onur mücadelesi veren her yürekte bir meşale gibi yanmaya devam ediyor.
Ruhu şad, makamı şehadet olsun.
Kaynakça
1. Starostin, A. N. (2007). İslam na Urale: Istoriya i Sovremennost (Ural'da İslam: Tarih ve Güncellik). Arşiv belgeleriyle Ural bölgesindeki dini baskıların kronolojisi.
2.Bashkirskaya Entsiklopediya. Başkurdistan resmi kayıtları ve Kisyabika Bayryasova biyografisi.
3.Gornaya Vlast (1737-1739) Arşiv Belgeleri. 8 Şubat 1739 tarihli resmi idam kararnamesi ve mahkeme tutanakları.
