Nöbetçi Eczaneler
Bangladeş’teki on binlerce Rohingya mülteci, 2017’de anavatanlarındaki acımasız askeri baskıdan kaçtıktan sonra yaşadıkları bakımsız kampları terk edebilmek için Myanmar’a geri gönderilmeyi talep ediyor.
Bir milyondan fazla Rohingya, dünyanın en büyük mülteci yerleşimi olan güneydoğu Bangladeş’teki kamplara tıkıldı. Çoğu, yaklaşık altı yıl önce Myanmar ordusunun baskısından kaçtı, ancak bazıları daha uzun süredir oradaydı.
1 Haziran’da Dünya Gıda Programı, aylık gıda tahsisatını kişi başı 10 dolardan 8 dolara düşürdü. Mart ayında, mültecilere yönelik küresel yardımdaki azalma nedeniyle rasyon kesintisi 12 dolardan 10 dolara düşürülmüştü.
Perşembe günü genişleyen kamplardaki gösteriler sırasında, çoğunlukla Müslüman mülteciler, genç ve yaşlı, pankartlar salladı ve sloganlar attı.
“Artık mülteci hayatı yok. Doğrulama yok. İnceleme yok. Görüşme yok. UNHCR veri kartı aracılığıyla hızlı bir şekilde geri dönüş istiyoruz. Anavatanımıza geri dönmek istiyoruz” yazılı pankartlar yer aldı.
Eyleme katılan Arakanlı Müslümanlar “Myanmar’a geri dönelim. Geri dönüşü durdurmaya çalışmayın, “dedi.
‘Delireceğiz’
Bir protestocu olan Muhammed Rezuwan Khan, Anadolu Ajansı’na verdiği demeçte, işler yokuş aşağı gitmeye devam ederse, “hayatta kalmak için yiyecek çalmaktan” başka seçenekleri kalmayacağını söyledi.
“Rohingyaların yaşamları bir bataklığa saplandı. Bazen delireceğimizi hissediyorum” dedi.
Teknaf mülteci kampında yaşayan 35 yaşındaki Muhammed Ayaz, Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada, “Biz Myanmar vatandaşıyız. Küresel toplumu, geri dönüşten sonra Myanmar’da uygun vatandaşlık hakları ve koruma ile eve dönme çağrımızı duymaya çağırıyoruz” dedi.
BM tarafından kesilen gıda yardımının kendilerini açlığa ittiğini söyledi. Kadınlar ve çocuklar, erzak kesintisinin en kötü kurbanlarıdır, diye ekledi ve BM de dahil olmak üzere küresel toplumu, mülteciler hayatta kalmak için tamamen yardıma bağımlı oldukları için gerekli gıda desteğini ve diğer temel ihtiyaçları derhal sağlamaya çağırdı.
BM Mültecilerden Sorumlu Yüksek Komiser Yardımcısı Kelly T Clements, geçen hafta mülteci kamplarına yaptığı dört günlük ziyarette, mültecilerin temel ihtiyaçları için insani yardıma tamamen bağımlı olduklarını söyledi. Ancak, bu yardım için asgari finansmanın artık mevcut olmadığını söyledi.
İnsani yardım kuruluşları, Bangladeş’teki Rohingyaları desteklemek için bu yıl 876 milyon dolardan fazla çağrıda bulundu. Haziran 2023 itibariyle, onları desteklemeye yönelik Ortak Müdahale Planı sadece yüzde 24 oranında finanse edildi.
“Burada nasıl bir geleceğimiz var?”
Rohingya toplumu lideri Mohammad Jashim, Myanmar’a dönmeye istekli olduğunu, ancak vatandaşlık haklarının güvence altına alınmasını istediğini söyledi.
“Biz doğuştan Myanmar vatandaşıyız. Vatandaşlık, serbest dolaşım, geçim kaynağı, emniyet ve güvenlik de dahil olmak üzere tüm haklarımızla eve dönmek istiyoruz” dedi Reuters haber ajansına verdiği demeçte, mültecilerin bu konuda BM’nin yardımını umduğunu söyledi.
Myanmar ordusu yakın zamana kadar, yıllardır Myanmar’da yabancı muhataplar olarak görülen, vatandaşlığı reddedilen ve istismara maruz kalan Rohingyaları geri alma konusunda çok az eğilim göstermişti.
2018 ve 2019’da geri dönüşe başlama girişimleri, kovuşturma korkusuyla mültecilerin geri dönmeyi reddetmesi nedeniyle başarısız oldu.
20 kişilik bir Rohingya grubu Reuters’e verdiği demeçte, gönüllü geri dönüşü teşvik etmeyi amaçlayan bir pilot programın parçası olarak anavatanlarını ziyaret ettikten sonra “kamplarda hapsedilmek” için Myanmar’a dönmeyeceklerini söyledi.
Bangladeşli bir yetkili, pilot programın Myanmar’a geri dönen yaklaşık 1.100 mülteciyi öngördüğünü, ancak herhangi bir tarih belirlenmediğini söyledi.
Yoğun nüfuslu Bangladeş, mültecilerin Myanmar’a geri gönderilmesinin krizin tek çözümü olduğunu söylüyor.
BM’nin Myanmar’daki insan hakları durumu özel raportörü Tom Andrews Perşembe günü yaptığı açıklamada, Bangladeş’in Rohingyaların hayatları için ciddi risklerle karşı karşıya oldukları Myanmar’a geri dönmeleri için pilot geri dönüş projesini derhal askıya alması gerektiğini söyledi.
Bu arada, artan suç, sert yaşam koşulları ve Myanmar’a geri dönmek için kasvetli umutlar, daha fazla Rohingya’yı Malezya ve Endonezya gibi ülkelere gitmek için Bangladeş’i tekneyle terk etmeye itiyor ve hayatlarını tehlikeye atıyor.
BM verileri, geçen yıl 348 Rohingya’nın denizde öldüğü düşünülüyor.
Bangladeş’teki yerel topluluklar da, uluslararası yardım kuruluşlarının mültecilere yönelik fonları azaldıkça Rohingyalara karşı giderek daha düşmanca davranıyor.
“Durumumuz sadece kötüleşiyor. Burada nasıl bir geleceğimiz var?” diye sordu mülteci Muhammed Taher, diğer protestocularla birlikte dururken.
Kaynak: Ajanslar