Çok sayıda kadın ve erkeğin yoğun katılım gösterdiği konferans, manevi bir atmosferde başladı. Doğu Türkistan Alimler Birliği Başkan Yardımcısı Ömer Karihacım’ın etkileyici Kur’an-ı Kerim tilavetinin ardından, Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği Başkanı Musacan Er kürsüye çıkarak açılış konuşmasını gerçekleştirdi.
Konferansı ortaklaşa düzenleyen kuruluşların başkanları yaptıkları konuşmalarda ortak bir vurgu yaptı: “Uygurların şanlı ve acı dolu tarihinden ders çıkarmak, bu bilinci diri tutarak gelecek nesillere aktarmak en büyük sorumluluğumuzdur.”
Dünyaca Ünlü Tarihçi Dr. Nebican Isbal İstanbul’daydı
Konferansın özel davetlisi, Doğu Türkistan’ın tüm tarihini sistematik bir şekilde kaleme alan dünyaca ünlü tarihçi Dr. Nebican Isbal (Asbalan) oldu. Dr. Isbal, etkinlik kapsamında iki önemli sunum gerçekleştirdi:
- “1910-1930’lar: Uygurların Milli Uyanışı, Kurtuluş, Siyasi ve Aydınlanma Hareketleri”
- “Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti ve Mirası”
Tarihçi Dr. Isbal, sunduğu tebliğlerle Uygur aydınlanma tarihinin kırılma noktalarını ve kurulan cumhuriyetlerin bugüne bıraktığı siyasi mirası çarpıcı detaylarla gözler önüne serdi.
Uygur Dünyasından Yoğun Katılım
Etkinlikte, Uygur diasporasının ve edebiyat dünyasının önde gelen isimleri de söz aldı. Dünya Uygur Kongresi Başkan Yardımcısı Abdurreşit Abdulhamid, Dünya Uygur Yazarlar Birliği Başkanı Bayan Rahile Kamal ve Türkistan Kütüphanesi Müdürü Abdulahed Uçkun yaptıkları konuşmalarla konferansın bilimsel ve kültürel boyutuna katkı sağladılar.
Ayrıca, Dr. Nebican’ın tarih kitaplarının tamamını okuyan Uygur edip Mahmudcan Yasin de kürsüye çıkarak eserler hakkındaki izlenimlerini, analizlerini ve kitapların Uygur literatürü için taşıdığı hayati önemi dinleyicilerle paylaştı.
Konferansın en heyecan verici anlarından biri ise sonunda yaşandı. Tarihçi Dr. Nebican Isbalan tarafından yazılan ve yeni yayımlanan iki ciltlik başyapıt niteliğindeki “Uygurların Genel Tarihi” kitabı katılımcılara tanıtıldı. Yoğun ilgi gören etkinlik, ünlü yazarın okurları için kitaplarını bizzat imzalamasıyla son buldu.
Kaynak: Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği
