Başkurdistan Cumhuriyeti’nde yaşayan ve Türk dünyasıyla kültürel bağlarını güçlü şekilde sürdüren yerel kaynaklar, nüfusun önemli bir bölümünü oluşturan Başkurt ve Tatar halklarının İslam inancına sahip Türk toplulukları olduğuna dikkat çekiyor. 2000’li yıllarda Türkiye ile Başkurdistan arasındaki ilişkilerin oldukça sıcak olduğu, Türkçenin üniversiteler başta olmak üzere birçok eğitim kurumunda öğretildiği belirtiliyor. Bu dönemde çok sayıda öğrenci eğitim programları kapsamında Türkiye’ye giderek iki ülke arasındaki kültürel etkileşimi güçlendirdi.
Ancak 2010’lu yıllarla birlikte ile arasındaki ilişkilerde yaşanan gerilim, Başkurdistan’daki medya diline de yansıdı. Devlet kontrolündeki yayın organlarında “pantürkizm” tartışmaları öne çıkarılırken, yerel milli aktivistler ve dini figürler zaman zaman Türkiye ile bağlantılı olmakla suçlandı.
Bu atmosfer içerisinde, kısa süre önce Litvanya’da ’a yönelik suikast girişimi gerçekleşti. 2020 yılında Rus mahkemeleri tarafından yasaklanan “Başkurt” hareketinin önde gelen isimlerinden olan Gabbasov, 2021’de ülkeden ayrılarak önce Türkiye’ye, ardından Litvanya’ya yerleşmişti. Suikast girişimi başarısız olurken, saldırganın Yunanistan’da yakalandığı bildirildi.
Olayın ardından Başkurdistan’daki bazı yerel medya organları, suikastın arkasında Türk istihbaratının olduğu yönünde iddialar içeren haberler yayımladı. Bu yayınlarda, Gabbasov’un Litvanya’ya taşındıktan sonra Türkiye yerine Litvanya istihbaratıyla iş birliği yapmak istemesinin hedef alınmasına neden olduğu öne sürüldü.
Ancak söz konusu iddialar özellikle cumhuriyetin doğu ve güney bölgelerinde – milli hareketin daha güçlü olduğu alanlarda – aydın kesim arasında ciddi soru işaretlerine yol açtı. Yerel halk, Türk dünyasına yakınlığıyla bilinen bir Başkurt liderin neden Türkiye tarafından hedef alınacağı yönündeki iddiaları ikna edici bulmadı.
Toplumdan gelen tepkilerin ardından dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Türkiye karşıtı içeriklerin yer aldığı haberler kısa süre içinde yayından kaldırıldı. Hatta bazı ilçe gazetelerinin basılmış nüshalarına yetkililer tarafından el konulduğu, bu gazetelerin abonelere ulaştırılmasının engellendiği ifade edildi.
Haber Nida’nın yerel kaynakları, yetkililerin şu anda konuyu kapatma eğiliminde olduğunu ve suikast girişimi hakkında resmi yorum yapılmadığını aktarıyor. Buna karşın yaşanan süreç, Başkurt toplumunun Türkiye karşıtı söylemlere karşı hızlı ve güçlü bir refleks gösterdiğini ortaya koydu.
Bölgedeki gözlemciler, Başkurt halkı arasında Türkiye’ye ve Türk milletine yönelik tarihi ve kültürel bağlardan kaynaklanan güçlü bir sempati ve saygının hâlâ korunduğunu vurguluyor. Bu nedenle son yaşanan medya krizi, yalnızca bir güvenlik olayı değil, aynı zamanda kamuoyunun dış politika algısı açısından da önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
