Bakanlık, Sivil İşler Genel Müdürlüğü aracılığıyla, Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şaraa’nın 16 Ocak’ta yayınladığı 13 numaralı kararnamenin uygulanması için gerekli talimatların hazırlanmasını yönlendirdi.
Kararname, Kürt kökenli Suriye vatandaşlarının Suriye halkının ayrılmaz ve özgün bir parçası olduğunu belirtmekte ve onların kültürel ve dilsel kimliklerinin, çeşitlilik içeren ve birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir bileşeni olduğunu teyit etmektedir.
Başkan el-Şaraa, Suriye’deki Kürt vatandaşlara “uyumsuzluk söylemlerini” görmezden gelmeleri çağrısında bulunmuş ve televizyonda yayınlanan konuşmasında, yeni kararnamenin “Kürt halkımızın haklarının ve özelliklerinin kanunla korunmasını garanti ettiğini” söylemiştir.
Marjinalleşme ve yoksunluk
1962 nüfus sayımı, Haseke Valiliğinde tek bir gün içinde gerçekleştirilen istisnai bir önlemdi ve Kürtlerin üç kategoriye ayrılmasıyla sonuçlandı.
Bu üç kategori şunlardı: Suriye vatandaşı olan Kürtler, vatandaşlıklarından mahrum bırakılan ve resmi kayıtlarda yabancı olarak kayıtlı olan Kürtler ve nüfus kayıtlarında kayıtlı olmayan, “kayıtsız” olarak bilinen Kürtler. “Kayıtsız” terimi, bir kişinin resmi kayıtlarda bulunmaması anlamına gelen idari bir terimdir.
Bu nüfus sayımı, on binlerce insanı eğitim, mülk sahibi olma, istihdam ve evlilik, doğum ve ölümlerin kaydı gibi temel haklarından mahrum bırakmış ve nesiller boyu vatansız insanların ortaya çıkmasına neden olmuştur.
İçişleri Bakanlığı, Genel Nüfus Müdürlüğü’nden, başkanlık kararnamesiyle yayınlanan talimatların hazırlanmasına derhal başlanmasını, Kürt vatandaşlar için prosedürlerin mümkün olduğunca basitleştirilmesini ve en geç 5 Şubat 2026 tarihine kadar sunulmasını istemiştir.
Kürtçe, herkes için ulusal dil ve vatandaşlıktır
Sekiz maddeden oluşan cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Suriye devletinin kültürel ve dilsel çeşitliliği koruma ve Kürt vatandaşların miraslarını ve sanatlarını yeniden canlandırma ve ulusal egemenlik çerçevesinde ana dillerini geliştirme hakkını garanti etme taahhüdünü teyit etmektedir.
Kararname, Kürtçenin ulusal dil olduğunu belirtmekte ve Kürtlerin nüfusun önemli bir bölümünü oluşturduğu bölgelerde, isteğe bağlı müfredatın bir parçası olarak veya kültürel ve eğitim faaliyetleri çerçevesinde, devlet okullarında ve özel okullarda Kürtçenin öğretilmesine izin vermektedir.
Kararname ayrıca, 1962 yılında Haseke vilayetinde yapılan nüfus sayımından kaynaklanan tüm yasaları ve istisnai tedbirleri yürürlükten kaldırmakta ve Suriye topraklarında ikamet eden, kayıtları eksik olanlar da dahil olmak üzere tüm Kürt kökenli vatandaşlara Suriye vatandaşlığı vermekte ve diğer vatandaşlarla hak ve yükümlülükler açısından tam eşitlik ilkesini teyit etmektedir.
18 Ocak’ta Suriye hükümeti, SDG ile ateşkes ve SDG üyelerinin ve kurumlarının devlet kurumlarına entegre edilmesi konusunda bir anlaşma imzaladı.
Anlaşma, Suriye ordusunun, Mart 2025’te imzalanan ve Suriye halkının tüm bileşenleri arasında tam eşitlik çerçevesinde Kürt bileşeninin haklarına saygı gösterilmesini ve bölgedeki sivil ve askeri kurumların devlet idaresine entegre edilmesini öngören önceki anlaşmanın tekrar tekrar ihlal edilmesinin ardından, ülkenin doğu ve kuzeydoğusundaki geniş alanları geri aldığı askeri operasyonun ardından imzalandı.

