Kazakistanlı gazeteci Natalya Sadıkova, 13 Ekim’de Polonya’nın başkenti Varşova’da düzenlenen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) toplantısında yaptığı konuşmada, 2024 yılında Kiev’de öldürülen eşi Aydos Sadıkov’un cinayetinin aydınlatılması için uluslararası girişimlerin artırılmasını istedi.
Bağımsız medya kuruluşu BÄSE’nin kurucularından olan Sadıkova, konuşmasında Kazakistan’da bağımsız gazetecilerin karşı karşıya kaldığı baskıları gündeme getirdi. Gazetecilerin dijital saldırılara, içeriklerinin engellenmesine ve mesleki faaliyetleri nedeniyle adli süreçlerle karşı karşıya kalma riskine dikkat çekti.
Sadıkova, BÄSE ve Respublika gibi bağımsız medya kuruluşlarının dijital saldırılara maruz kaldığını, telif hakkı iddialarının sosyal medya platformlarındaki video içeriklerini engellemek amacıyla kullanıldığını savundu. Bazı gazetecilerin de provokasyonlar ve siyasi nitelik taşıdığını düşündükleri ceza soruşturmalarıyla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle hapsedilmemesi gerektiğini vurgulayan Sadıkova, bağımsız medyanın susturulmasının toplumun özgür ve tarafsız bilgiye erişimini de engelleyeceğini ifade etti.
“Aydos Sadıkov’un ölümüne ilişkin adil soruşturma talep edin”
Konuşmasının en dikkat çekici bölümünde eşinin öldürülmesini gündeme getiren Sadıkova, AGİT’e cinayetin adil biçimde soruşturulması için çağrıda bulundu.
Eşinin öldürüldüğünü, ancak gazetecilik faaliyetlerini sürdürdüklerini belirten Sadıkova, gazetecilerin öldürülerek, cezai kovuşturmaya uğratılarak veya gerçeği dile getirdikleri için susturularak baskı altına alınamayacağını dile getirdi.
Sadıkova, uluslararası kuruluşlardan bağımsız gazeteciliğin korunması, gazetecilere yönelik baskıların önlenmesi ve toplumun doğru bilgiye ulaşma hakkının savunulması için daha etkin adımlar atılmasını istedi.
Aydos Sadıkov Kiev’de uğradığı silahlı saldırıda hayatını kaybetti
Kazakistanlı muhalif gazeteci ve aktivist Aydos Sadıkov, 18 Haziran 2024’te Ukrayna’nın başkenti Kiev’de, evinin yakınında otomobilinde bulunduğu sırada silahlı saldırıya uğradı. Saldırıda başından ağır yaralanan Sadıkov, 13 gün boyunca yoğun bakımda yaşam mücadelesi verdi ve 2 Temmuz 2024’te hayatını kaybetti.
Kazakistan yönetimini ve ülkedeki yolsuzluk iddialarını eleştiren yayınlarıyla tanınan Sadıkov, eşi Natalya Sadıkova ile birlikte BÄSE adlı YouTube kanalını yürütüyordu. Çift, Kazakistan’dan ayrılarak Ukrayna’ya yerleşmiş ve burada siyasi gelişmelere ilişkin yayınlarını sürdürmüştü.
Ukrayna makamları, cinayetle bağlantılı oldukları şüphesiyle Kazakistan vatandaşları Altay Jakhanbayev ve Meyram Karatayev’in isimlerini açıkladı. Soruşturma kapsamında iki şüpheli hakkında işlem başlatıldı.
Natalya Sadıkova, eşine yönelik saldırının siyasi bağlantıları bulunduğunu ileri sürerek Kazakistan yönetimini suçladı. Kazakistan yönetimi ise saldırının arkasında devletin bulunduğu yönündeki suçlamaları reddetti.
Soruşturmada hâlâ yanıt bekleyen sorular var
Aydos Sadıkov cinayetine ilişkin soruşturmanın seyri, uluslararası basın özgürlüğü ve insan hakları çevrelerinin gündeminde kalmaya devam ediyor.
Kazakistan Başsavcılığı, Nisan 2026’da Azattyq’ın konuya ilişkin sorularına verdiği yanıtta, olayla ilgili soruşturma kapsamında gerekli işlemlerin yürütüldüğünü bildirdi. Ancak soruşturmanın ayrıntıları hakkında ek bilgi paylaşılmadı.
Sadıkova ise soruşturmanın ilerleyişine ilişkin belirsizlikleri eleştiriyor ve eşinin ölümünün tüm yönleriyle aydınlatılmasını istiyor.
Uluslararası basın özgürlüğü kuruluşları da cinayeti ve bağımsız gazetecilerin karşı karşıya kaldığı riskleri gündeme taşıyor. Gazetecilere yönelik saldırıların etkili biçimde soruşturulması, yalnızca faillerin ortaya çıkarılması açısından değil, basın özgürlüğünün korunması bakımından da önem taşıyor.
Varşova’daki AGİT toplantısında yaptığı konuşmayla yeniden uluslararası kamuoyunun dikkatini eşinin cinayetine çeken Natalya Sadıkova’nın çağrısı, Aydos Sadıkov dosyasında adalet arayışının sürdüğünü bir kez daha ortaya koydu.
