İşgalci Çin’in 5 Temmuz 2009’da Doğu Türkistan’ın Urumçi şehrinde hak arayışındaki yüzlerce Uygur Türkünü katlettiği Urumçi Katliamı’nın 15. yıldönümünde Uygur Hareketi bir basın bülteni yayınladı.
Uygur Hareketi (CFU), 5 Temmuz Urumçi Katliamının 15. yıldönümünü anarken adalet ve hesap verebilirlik çağrısını yineledi.
2009’daki o trajik günde binlerce Uygur, bir önceki ay Shaoguan Katliamında vahşice öldürülen Uygur erkek ve kadınların yasını tutmak üzere barışçıl bir şekilde sokaklara dökülmüştü. ÇKP, yirmi yıl önce Tiananmen Meydanı’ndaki eylemlerini anımsatan bir şekilde, ölümcül güç ve kitlesel tutuklamalarla karşılık verdi.
Çinli yetkililerin göz yaşartıcı gaz, sersemletici coplar ve gerçek mühimmatla bastırması protestocular arasında huzursuzluğa yol açtı ve bu da trajedinin başlangıcı oldu. Resmi Çin medyası daha sonra Shaoguan olayından bahsetmeden gösteriyi ABD merkezli Uygur hakları aktivisti Rabiya Kadir tarafından düzenlenen bir isyan olarak lanse etti. Takip eden günlerde ve aylarda sayısız Uygur, hükümet güçleri ve Han Çinli çeteler tarafından vuruldu, keyfi olarak gözaltına alındı ve zorla kaybedildi. Çinli yetkililer Uygurlara yönelik toplu gözaltılar ve zorla kaybetmeler gerçekleştirdi. Bölge genelinde güvenlik önlemleri artırıldı, kontrol noktaları ve sokağa çıkma yasakları uygulandı. Ölü ve yaralıların kesin sayısı bilinmemektedir ve ÇKP bu olaylar hakkında propaganda yapmaya devam etmektedir.
Uygur Hareketi Başkanı Ruşen Abbas bu olayla ilgili olarak şunları söyledi: “Urumçi Katliamı ÇKP’nin hiçbir muhalefete ya da adalet ve insan hakları arayışına müsamaha göstermeyeceğinin açık bir hatırlatıcısıdır. Rejim on yıllardır sistematik olarak Uygur toplumunun dini ifadelerini ve özgürlük özlemini ‘aşırıcılık’ ve ‘bölücülük’ olarak etiketleyerek soykırım politikalarını meşrulaştırmak için zemin hazırladı. 2009 yılında Çin hükümeti, Uygur toplumunun dile getirdiği meşru insan hakları kaygılarını ele almak yerine, propaganda ve kaba kuvvet kullanarak hesap vermekten kaçındı. Bu durum sayısız masum Uygur’un ölümüne yol açmış ve bugün tanık olduğumuz soykırım için tehlikeli bir emsal teşkil etmiştir.“
Toplu gözaltılar, zorla çalıştırma ve kültürel silme gibi sistematik baskılar bugün de devam etmektedir.
Uygur Hareketi yaptığı açıklamada, Urumçi Katliamından etkilenen mağdurlar ve ailelerle güçlü bir dayanışma içinde olduğunu belirterek, bu acımasız şiddet eyleminden sorumlu olanların ve haksız yere gözaltında tutulanların serbest bırakılmasını talep etti. Aynı zamanda, hükümetleri, uluslararası kuruluşları ve sivil toplumu insan haklarına öncelik vermeye ve Doğu Türkistan’daki Uygurlara ve Türk topluluklarına yönelik sistematik zulmüne son vermesi için ÇKP üzerindeki baskıyı arttırmaya çağırdı.
