Nöbetçi Eczaneler
Uygur Zorla Çalıştırmaya Karşı Bilinçli Tüketim
ABD UFLPA Listesi Işığında Türkiye İçin Boykot ve Alternatifler Rehberi
UFLPA Nedir ve Bizi Neden İlgilendiriyor?
Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası (UFLPA), ABD’nin Çin’in işgali altındaki Doğu Türkistan’dan veya listedeki belirli şirketler tarafından zorla çalıştırılarak üretilen malların ithalatını yasaklayan bir yasasıdır. Yasa, bir ürünün Doğu Türkistan’dan geliyorsa, aksi kanıtlanana kadar zorla çalıştırılarak üretildiğini varsayar.
Bu durum, küresel tedarik zincirleri aracılığıyla Türkiye pazarına giren ürünlerin de bu riski taşıdığı anlamına geliyor. Tüketici olarak yaptığımız seçimler, bu insan hakları ihlallerine karşı duruşumuzu belirleyebilir.
Türkiye Pazarındaki Yüksek Riskli Sektörler
Tekstil ve Giyim
Çin pamuğunun yaklaşık %90’ı, zorla çalıştırma iddialarının merkezindeki Doğu Türkistan’da üretilmektedir. Türkiye’nin yoğun tekstil ithalatı bu sektörü en riskli alan yapıyor.
Güneş Panelleri ve Elektronik
Dünya polisilikon üretiminin %35-45’i Doğu Türkistan’dan gelmektedir. Bu madde, güneş panelleri ve birçok elektronik bileşen için kritiktir. UFLPA listesindeki markaların ürünleri Türkiye’de satılmaktadır.
Diğer Riskli Ürün Grupları
Tekstil ve elektronik dışında, UFLPA listesi ve raporlar aşağıdaki sektörlerde de ciddi riskler olduğunu göstermektedir. Bu ürünleri alırken menşeini ve marka bağlantılarını sorgulamak önemlidir.
Boykot Listesindeki Ana Şirketler ve Ürünleri
Aşağıdaki şirketler ve markalar, UFLPA Varlık Listesi’nde yer almakta ve ürünlerinin Türkiye pazarında bulunma riski yüksektir.
Tekstil Firmaları
Huafu Fashion, Changji Esquel Textile, Hetian Taida Apparel ve çok sayıda pamuk/iplik üreticisi. Ürünleri küresel markaların tedarik zincirinde yer alabilir.
Güneş Paneli ve Silikon
JA Solar, Hoshine Silicon Industry, Xinjiang Daqo New Energy. JA Solar panelleri Türkiye’deki projelerde kullanılmıştır. Diğerlerinin ürettiği polisilikon, birçok panel markasına hammadde sağlar.
Elektronik ve Bileşenler
Ninestar Corporation ve iştirakleri. G&G markalı tonerleri ve Sindoh yazıcıları Türkiye’de distribütörler aracılığıyla satılmaktadır.
Maden ve Metaller
Zijin Mining Group, Xinjiang Nonferrous Metals. Bu şirketlerin çıkardığı alüminyum, bakır gibi metaller otomotivden inşaata birçok sektörde kullanılmaktadır.
Gıda ve Tarım
Hebei Tomato Industry, Annan Canned Food gibi şirketler. Özellikle işlenmiş domates ve biber ürünlerinde risk bulunmaktadır.
XPCC (Bingtuan)
Doğu Türkistan’daki devlet destekli paramiliter yapı. Pamuktan gıdaya, madencilikten inşaata kadar her alanda faaliyet gösterir ve zorla çalıştırmanın merkezindedir.
Tüketici Olarak Ne Yapabiliriz? Eylem Rehberi
ARAŞTIR
Satın alacağın ürünün, özellikle tekstil ve elektronikte, menşeini ve marka bağlantılarını kontrol et. “Made in China” etiketine şüpheyle yaklaş.
SORGULA
Markalara sosyal medya veya e-posta yoluyla tedarik zincirlerinin şeffaflığını ve UFLPA listesindeki şirketlerle çalışıp çalışmadıklarını sor.
YERLİYİ TERCİH ET
Riskli ürün gruplarında Türkiye’nin güçlü yerli üretim kapasitesini değerlendir. Hem etik bir seçim yap hem de yerel ekonomiyi destekle.
Güvenilir Alternatifler: Yerli Üretimi Destekle
Tekstil ve Giyim
Türkiye, kendi pamuğu ve güçlü üretim altyapısıyla dünya çapında bir tekstil merkezidir. LC Waikiki, Koton, Defacto, Sarar, Kiğılı gibi büyük markaların yanı sıra sayısız yerli üretici, etik ve kaliteli alternatifler sunmaktadır.
Güneş Paneli
Türkiye, güneş paneli üretiminde Avrupa lideridir. CW Enerji, Kalyon PV, Alfa Solar, Vestel Solar, HT Solar gibi birçok yerli firma, yüksek verimli ve güvenilir paneller üretmektedir.
Elektronik
Tüketici elektroniğinde Vestel, Arçelik, Sunny gibi markalar geniş bir ürün yelpazesi sunarken, savunma sanayii ve özel elektronik alanlarında ASELSAN gibi dünya devleri bulunmaktadır.