Fuar kapsamında daha önce Doğu Türkistan Âlimler Birliği ve İstiqlal TV öncülüğünde ayrı ayrı gerçekleştirilen iki panelin ardından, 21 Ağustos akşamı bu kez Doğu Türkistan İnsan Haklarını İzleme Derneği (ETHR) öncülüğünde üçüncü bir panel düzenlendi.
Panelde, Doğu Türkistan’da yaşanan soykırım ve özellikle insan hakları ihlalleri ele alınırken; Çin yönetiminin toplama kampları, asimilasyon politikaları ve propaganda faaliyetleri ile uluslararası toplumun, özellikle de İslam dünyasının Doğu Türkistan meselesine yaklaşımı değerlendirildi.
Doğu Türkistan’daki İnsan Hakları İhlalleri Gündeme Taşındı
Doğu Türkistan İnsan Haklarını İzleme Derneği (ETHR) Başkanı Abdureşit Eminhacı moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde gazeteciler Şaban Abdurrahman, Mey el-Verdani ve Leyla en-Necim konuşmacı olarak yer aldı.
Konuşmacılar, Çin yönetiminin Doğu Türkistan’daki toplama kampları ve asimilasyon politikalarının yanı sıra, bölgedeki uygulamalara ilişkin yürütülen propaganda faaliyetlerini değerlendirdi.
Panelde ayrıca uluslararası toplumun Doğu Türkistan meselesindeki tutumu ele alınırken, özellikle Arap ve İslam dünyasının Doğu Türkistan halkına karşı taşıdığı sorumluluklara dikkat çekildi. Konuşmacılar, İslam dünyasının Doğu Türkistan’da yaşananlara karşı daha güçlü bir tutum ortaya koymasının önemini vurguladı.
Doğu Türkistan Kitaplarına Yoğun İlgi
Yaklaşık 10 gün süren 11. Uluslararası Arapça Kitap Fuarı, 23 Ağustos’ta sona erdi.
Fuar boyunca Türkistani Kütüphanesi tarafından sergilenen Doğu Türkistan ve Uygurlarla ilgili kitaplar ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekti. Özellikle Doğu Türkistan tarihini konu alan eserlerin önemli bir bölümünün satıldığı, bazı kitapların ise ziyaretçilere hediye edildiği belirtildi.
Böylece fuar, yalnızca paneller aracılığıyla değil, Arapça yayımlanmış eserler üzerinden de Doğu Türkistan’ın tarihi, kültürü ve mevcut durumunun farklı ülkelerden ziyaretçilere aktarılmasına imkân sağladı.
Yayınevleriyle Doğu Türkistan İçin Temas Kuruldu
Fuar süresince Abdulehad Uçkun, Abdulvaris Abdulhalik, Abdurrahman Cemal Kaşgari ve Mahmudcan Damollam başta olmak üzere Doğu Türkistanlı isimler, fuara katılan yayınevlerini tek tek ziyaret ederek Doğu Türkistan meselesini anlattı.
Bazı yayınevi temsilcileriyle gerçekleştirilen kapsamlı görüşmelerde, Doğu Türkistan konusunda yayın faaliyetlerinin geliştirilmesi ve karşılıklı iş birliği imkânları ele alındı.
Bu temaslarla Doğu Türkistan meselesinin Arapça yayın dünyasında daha geniş yer bulmasına yönelik yeni iletişim ve iş birliği kanallarının oluşturulması hedeflendi.
İstiqlal TV’den Diplomat ve Âlimlere Hatıra Hediyesi
İstiqlal TV Müdürü Abdulvaris Abdulhalik, fuar kapsamında gerçekleştirilen temaslarda bazı diplomatlar ile uzun süredir Doğu Türkistan halkının sesi olan âlimlere İstiqlal TV adına hatıra hediyeleri takdim etti.
Fuar boyunca gerçekleştirilen görüşmelerde Doğu Türkistan meselesinin yalnızca insan hakları boyutu değil; İslam dünyasının konuya ilişkin sorumluluğu ve Doğu Türkistan halkıyla dayanışmanın güçlendirilmesi de gündeme getirildi.
İstiqlal TV, Doğu Türkistan’ın Sesini Arap ve İslam Dünyasına Taşıdı
Fuarın dikkat çeken çalışmalarından biri de İstiqlal TV tarafından gerçekleştirilen medya faaliyetleri oldu.
İstiqlal TV, fuara katılan ve İslam dünyasında tanınan çok sayıda âlim, akademisyen, gazeteci, sosyal medya fenomeni ve katılımcıyla röportajlar gerçekleştirdi.
Röportajlarda katılımcılara Doğu Türkistan meselesine ilişkin görüşleri sorulurken, Doğu Türkistan halkına yönelik mesajları ve çağrıları da kayıt altına alındı. Hazırlanan içerikler İstiqlal TV’nin farklı sosyal medya platformları üzerinden izleyicilere ulaştırıldı.
Böylece 11. Uluslararası Arapça Kitap Fuarı boyunca gerçekleştirilen üç ayrı panel, yayınevi ziyaretleri, kitap çalışmaları ve medya faaliyetleriyle, Doğu Türkistan meselesinin Arap ve İslam dünyasının gündemine taşınmasına yönelik çok yönlü bir çalışma yürütülmüş oldu.
Fuar, Doğu Türkistan meselesinin yalnızca siyasi ve insan hakları boyutuyla değil; akademik yayıncılık, medya, kültür ve sivil toplum kanalları üzerinden de uluslararası kamuoyuna aktarılması açısından önemli bir platform olarak değerlendirildi.
Kaynak: Muhammed Ali ATAYURT-Istiqlal Haber