Doğu Türkistan Nuzugum Kültür ve Aile Derneği tarafından bu yıl üçüncüsü gerçekleştirilen “Uygur Sokak Oyunları Şenliği”, İstanbul’un Küçükçekmece ilçesinde yoğun katılımla düzenlendi.
Doğu Türkistan’dan uzakta dünyaya gelen veya büyüyen çocukların Uygur kültürünü yakından tanımalarını amaçlayan etkinlikte, geleneksel sokak oyunlarından yöresel kıyafetlere, masallardan el sanatlarına ve geleneksel lezzetlere kadar Uygur kültürünün farklı unsurları çocuklara tanıtıldı.
32 Geleneksel Uygur Oyunu Çocuklarla Buluştu
Şenlik kapsamında Uygur kültüründe geçmişten günümüze oynanan 32 farklı geleneksel oyun, kültürel ansiklopedilerden ve kaynaklardan derlenerek yeniden çocuklarla buluşturuldu.
Oyunlar, etkinlik öncesinde bir grup gence öğretilirken, şenlik günü 60’tan fazla görevli genç tarafından katılımcı çocuklara aktarıldı. Böylece Doğu Türkistan’da yaşama ve bu kültürü doğal ortamında deneyimleme imkânı bulamayan çocukların, geleneksel oyunları yaşayarak öğrenmeleri hedeflendi.
Çok sayıda çocuğun Uygur geleneksel kıyafetleriyle katıldığı programda çocuklar bir yandan oyunlarla eğlenirken diğer yandan kendi kültürleriyle bağ kurma fırsatı yakaladı.
Özuygur: “Asimilasyona Karşı Verilen Bir Mücadeledir”
Doğu Türkistan Nuzugum Kültür ve Aile Derneği Başkanı Münevver Özuygur, etkinliğin yalnızca çocukların eğlenmesini amaçlayan bir program olmadığını, kültürel kimliğin korunması açısından da önemli olduğunu söyledi.
Sokak oyunlarının çocukların birbirleriyle iletişim kurması ve sosyal medya ortamından uzaklaşarak sosyalleşmesi bakımından önem taşıdığını belirten Özuygur, bunun Doğu Türkistanlı çocuklar açısından çok daha farklı bir anlam taşıdığını ifade etti.
Çin yönetiminin Doğu Türkistan’da Uygurların millî ve dinî kimliğini hedef alan politikalar uyguladığını savunan Özuygur, çocukların ana dilleri ve kültürleriyle bağlarının zayıflatıldığını belirterek, Türkiye’de düzenlenen bu tür etkinliklerin kültürel asimilasyona karşı verilen mücadelenin bir parçası olduğunu vurguladı.
Bin 500’ün Üzerinde Çocuk Katıldı
Özuygur, geçen yıl Zeytinburnu’nda gerçekleştirilen etkinliğe yaklaşık bin kişinin katıldığını, bu yıl ise Doğu Türkistanlı ailelerin daha yoğun yaşadığı Küçükçekmece’nin tercih edildiğini belirtti.
Bu yıl yaklaşık bin 500 katılımcının beklendiğini ifade eden Özuygur, şenliğe gösterilen ilginin tahminlerinin üzerine çıktığını söyledi.
“Bu Oyunlar Çocuklarımızı Kökleriyle Buluşturuyor”
Etkinliğe katılan Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği Başkanı Musacan Er de şenliğin, diasporada yetişen Uygur çocuklarının millî ve kültürel kimliklerini korumaları açısından önemli bir çalışma olduğunu belirtti.
Vatanlarından uzakta dünyaya gelen veya büyüyen çocukların Doğu Türkistan’daki geleneksel hayatı doğrudan tanıma imkânı bulamadığına dikkat çeken Er, bu tür etkinliklerin çocukların kendi tarihleri, kültürleri ve toplumsal değerleriyle bağ kurmasına katkı sağladığını ifade etti.
Er, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Bugün burada çocuklarımız sadece oyun oynamıyor; kendi kültürlerini yaşayarak öğreniyor, birbirleriyle kaynaşıyor ve ait oldukları toplumun değerleriyle bağ kuruyorlar. Doğu Türkistan’dan uzakta yetişen nesillerimizin dilini, kültürünü ve millî kimliğini koruyabilmesi bizim için son derece önemlidir. Geleneksel sokak oyunlarımız da kültürel hafızamızın küçük ama çok kıymetli parçalarından biridir.”
Şenliğe ailelerin ve çocukların yoğun ilgi göstermesinin toplumdaki kültürel hassasiyetin güçlü olduğuna işaret ettiğini belirten Musacan “Buradaki yoğun katılım bize toplumumuzun çocuklarının kimliğini ve kültürünü koruma konusunda ne kadar duyarlı olduğunu gösteriyor. Aileler çocuklarını getiriyor, gençler gönüllü olarak görev alıyor, sivil toplum kuruluşları destek veriyor. Bu dayanışma çok değerlidir. Çünkü kültür ancak anlatılarak değil, yaşatılarak gelecek nesillere aktarılabilir.” Dedi.
Er ayrıca, diasporada gerçekleştirilen eğitim, kültür ve gençlik çalışmalarının birbirini tamamlaması gerektiğini belirterek, bu tür organizasyonların çocukların aidiyet duygusunu güçlendirmesine, toplumsal dayanışmayı artırmasına ve nesiller arasındaki kültürel aktarımın devam etmesine katkı sunduğunu kaydetti.
“Doğu Türkistan’da Yaşayamadıkları Deneyimi Burada Yaşatıyoruz”
Etkinliğin organizatörü Menzure Er de şenliğin temel hedefinin, Doğu Türkistan’da büyümeyen çocuklara kendi kültürlerini deneyimleme imkânı sağlamak olduğunu belirtti.
Üç yıldır düzenledikleri programda bu yıl 60’tan fazla görevli gençle çalıştıklarını ifade eden Er, 32 geleneksel oyunun Uygur kültürüne ilişkin ansiklopedik kaynaklardan tespit edildiğini söyledi.
Oyunların önce görevli gençlere öğretildiğini, ardından şenlikte çocuklarla birlikte oynandığını aktaran Er, “Doğu Türkistan’da yaşayamadıkları deneyimi burada yaşatmaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
Yetimler Vakfı’ndan Şenliğe Destek
Programa destek veren Yetimler Vakfı İstanbul Temsilcisi Zehra Işık ise Uygur kültürünün ve geleneklerinin gelecek kuşaklara aktarılmasını amaçlayan organizasyonu önemsediklerini söyledi.
Doğu Türkistanlılarla dayanışma içerisinde olduklarını belirten Işık, özellikle çocukların geleneksel kıyafetleriyle etkinliğe yoğun şekilde katılmasının dikkat çekici olduğunu ifade ederek, kültürel değerlerin yaşatılması açısından programın anlamlı olduğunu dile getirdi.
Uygur Kültürü Yeni Nesillere Aktarılıyor
Şenlik boyunca Doğu Türkistan mutfağına ait geleneksel yemek ve tatlıların bulunduğu stantlar da katılımcılara açık tutuldu. Çocuklar böylece yalnızca geleneksel oyunları değil, Uygur kültürünün farklı unsurlarını da yakından tanıma fırsatı buldu.
Organizatörler, özellikle Doğu Türkistan dışında dünyaya gelen yeni nesiller açısından bu tür etkinliklerin ana dil, kültürel hafıza, aidiyet ve toplumsal bağların korunmasına katkı sağlamasını hedefliyor.
“3. Uygur Sokak Oyunları Şenliği” de bu yönüyle yalnızca bir çocuk etkinliği değil, diasporada yetişen Uygur çocuklarının atalarının kültürüyle bağ kurmasını ve geleneksel değerlerin gelecek kuşaklara aktarılmasını amaçlayan bir kültür buluşması olarak gerçekleştirildi.
Kaynak: Muhammed Ali ATAYURT-Istiqlal Haber
