ABD Temsilciler Meclisi Çin Seçim Komitesi, Nvidia CEO’su Jensen Huang’ı Çin’e gelişmiş çipler ihraç etmek için yasal boşluklardan yararlanmakla suçladı. Komite raporunda Çin’in sohbet robotu DeepSeek’i “60.000’den fazla Nvidia çipi kullanarak” geliştirdiğini iddia etti.
Komite 16 Nisan’da yayınladığı ayrıntılı bir raporda Nvidia CEO’su Jensen Huang’ı bu çipleri Çin’e ihraç etmek için yasal boşluklardan yararlanmakla da suçladı. Komite raporunda Çin’in sohbet robotu DeepSeek’i “60.000’den fazla Nvidia çipi kullanarak” geliştirdiğini iddia etti.
Komite Başkanı John Moolenaar (R-MI) yaptığı açıklamada DeepSeek’in ÇKP’nin cephaneliğinde “Amerikalıları gözetlemek, teknolojimizi çalmak ve ABD yasalarını yıkmak” için bir “silah” olduğunu iddia etti.
“Artık bu aracın ABD yapay zeka modellerini istismar ettiğini ve ÇKP’nin eline asla geçmemesi gereken gelişmiş Nvidia çiplerini kullandığını biliyoruz. Bu nedenle Nvidia’ya bir mektup göndererek cevap talep ediyoruz. Amerikan inovasyonu asla düşmanlarımızın hırslarının motoru olmamalıdır,” diye ekledi Moolenaar.
Raporda, ÇKP’nin DeepSeek üzerindeki siyasi etkisi ve Nvidia’nın Çin’in yapay zeka sektöründeki yükselişini nasıl körüklediği iddialarına ilişkin dört temel bulgu yayınlandı:
- Sansür: İddialara göre, DeepSeek’in yanıtlarının %85’inden fazlasının Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) pozisyonlarıyla uyumlu olacak şekilde filtrelendiği veya manipüle edildiği, özellikle de demokrasi, insan hakları, Tayvan ve Hong Kong ile ilgili içeriklerin bastırıldığı bildiriliyor
- Yabancı kontrol: Platformun ÇKP ile güçlü bağları olan ve ideolojik olarak Xi Jinping Düşüncesine bağlı bir şirket tarafından işletildiği söyleniyor.
- Gizlilik: Kullanıcı verilerinin korunması konusunda da endişe verici iddialar var. DeepSeek’in altyapısının ByteDance, Tencent, Baidu ve China Mobile gibi kuruluşlarla işbirliği içerdiği iddia ediliyor – hepsi de devlete bağlı veri toplama kayıtlarına sahip firmalar
- Nvidia’nın rolü: Komite ayrıca Çin’in DeepSeek sohbet robotunu geliştirmek için 60.000’den fazla Nvidia çipi kullandığını iddia etti. Huang’ın “şirketi, Ekim 2023 kısıtlamalarından sonra yasal boşluklardan yararlanmak için özel olarak değiştirilmiş bir çip tasarlamaya yönlendirdiğini” iddia etti.
Özellikle, ABD Ticaret Bakanlığı şu anda DeepSeek’i, şirketin kısıtlı Nvidia çiplerini nispeten daha gevşek bir denetime sahip olduğu bilinen bir aktarma merkezi olan Singapur üzerinden ithal ederek ihracat kontrollerini atlatıp atlatmadığı konusunda soruşturuyor.
Bu haftanın başlarında New York Times’ta yayınlanan bir haberde Donald Trump yönetiminin ulusal güvenliğe yönelik tehditler nedeniyle DeepSeek’i ABD’de yasaklamayı düşündüğü iddia edilmişti. Raporda ayrıca DeepSeek’in sistemlerini güçlendirmek için ABD teknolojisini, özellikle de Nvidia çiplerini satın almasının tamamen yasaklanabileceği belirtildi.
Daha da önemlisi, Nvidia’dan Huang kısa süre önce Çin’e gitti ve dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında devam eden ticaret savaşının ortasında Başbakan Yardımcısı He Lifeng de dahil olmak üzere üst düzey Çinli yetkililerle bir araya geldi. Şirket gümrük vergisi savaşının ortasında kaldı ve Washington’un H20 yapay zeka çiplerinin Çin’e ihracatına kısıtlamalar getirmesinden bu yana 5,5 milyar dolar kaybetti.
Huang, yaşanan gerilemeye rağmen Çinli firmalarla çalışmaya devam edeceğine söz verdi. Pekin’de Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi (CCPIT) Başkanı Ren Hongbin ile yaptığı görüşmede konuşan CEO, Nvidia’nın aldığı büyük darbeye rağmen Çin pazarına bağlı kalmaya devam ettiğini söyledi.