İngiltere'nin en tanınmış üniversitelerinden biri olan Londra Üniversitesi Doğu ve Afrika Çalışmaları Okulu'nun (SOAS) bu yılki mezuniyet töreni 4 Eylül'de gerçekleşti.
Uygur antropolog ve profesör Rahile Davut, alkışlar arasında açıklanan bu özel unvanı alanlar arasındaydı. Fahri Edebiyat Doktorası duyurusunda şu ifadeler yer aldı: "Uygur etnograf Rahile Davut, Uygur etnolojisi çalışmalarına yaptığı katkılardan dolayı bu onura layık görülmüştür."
Uygur kültürel arkeolojisi, özellikle Uygur türbeleri ve anıt mezarlarının kültürünün incelenmesi ve yeni nesil Uygur antropolog ve folkloristlerin yetiştirilmesindeki olağanüstü çalışmaları nedeniyle fahri doktora ünvanının verildiği belirtildi.
ÇKP rejimi Profesör Rahile Davut'u Aralık 2017'de Doğu Türkistan’da "dini aşırılığa" yönelik baskılar sırasında tutukladı ve şimdi ömür boyu hapis cezasına çarptırdı.
Ödül töreninde Uygur akademisyen Rahile Davut'un sahnedeki yeri boş olmasına rağmen, ABD'de yaşayan kızı Akide Polat onun adına onursal unvanı kabul etti ve bir video konuşmasıyla minnettarlığını dile getirdi. İzleyicileri duygulandıran konuşmasında şunları söyledi:
"Annem Rahile Davut'un hapse atılmasının üzerinden 5 yıldan fazla zaman geçti. Annem bugün bu onuru gururla aldı, ancak cezaevindeki annem sıkı çalışması ve araştırmalarının ona bu prestijli takdiri kazandırdığını bilmiyordu. Mesleki başarısını ailesi ve arkadaşlarıyla birlikte kutlayamadı. Umarım serbest bırakıldığı, aldığı onuru gördüğü ve ailesiyle yeniden bir araya geldiği böyle bir gün gelir."
"Annemin bu onuru hak ettiğini düşünen herkese ve onun özgürlüğünü savunmaya ve onun için adalet aramaya devam eden her birinize çok teşekkür ederim."
Çin hükümeti tarafından Uygurlara yönelik devam eden soykırım sırasında, Doğu Türkistan'da toplumun her kesiminden önde gelen akademisyenler ve aydınlar en çok etkilenen grup olarak dünyanın dikkatini çekti, ancak 2017'den bu yana uzun hapis cezalarına çarptırıldılar ve bazıları yargılanmadan ortadan kayboldu. Birkaç Uygur aydınının akıbeti hakkında hiçbir haber yok. Bunlardan biri de tanınmış bir folklor ve antropoloji uzmanı olan ve ömür boyu hapse mahkum edilen Rahile Davut'dur.
Çinli yetkililerin Dr. Davut'u "bölünme tohumları ekmek ve ulusal güvenliği tehlikeye atmak" suçlamalarıyla ömür boyu hapse mahkum ettiğini bilmemize rağmen, nihai durumu bilinmemektedir.
Londra Üniversitesi Doğu ve Afrika Çalışmaları Okulu'ndan (SOAS) Profesör Rahile Davut'a Fahri Edebiyat Doktorası başvurusunu sunan Profesör Rachel Harris şunları söyledi:
"Üniversitemizin Rahile Davut'a bu onursal dereceyi vermesinden büyük mutluluk duyuyorum. Çinli öğrencilerin güçlü bir etkiye sahip olduğu bu üniversitenin Uygurların durumunu göz önünde bulundurması, tanıması ve Rahile Davut'a bu unvanı vermesinin kolay olmadığını düşünüyorum. Bence bu onların görevi, çünkü hem Rahile hem de ben Londra Üniversitesi Doğu ve Afrika Çalışmaları Enstitüsü'nde (SOAS) Uygur kültürü üzerine araştırma projelerinde çalışmış eski araştırmacılarız. Bu nedenle üniversitenin, onların katkılarının unutulmayacağını gösterme sorumluluğu var."
Profesör Rahile Davut'a daha önce de 15 Aralık 2023 tarihinde Belçika'daki Brüksel Özgürlük Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı verilmişti. En önemli bilimsel çalışmalarından biri, bu alandaki en belgelenmiş eserlerden biri olarak kabul edilen 2001 tarihli "Uygur Mezar Kültürü Çalışması" adlı kitabıdır. Rahile Davut geçtiğimiz yıl Uluslararası PEN tarafından verilen 2023 Cesaret Ödülü'nü kazanmıştır.