Dışişleri Bakanı'nın Cumartesi günü Şangay'a gitmeden önce üst düzey görüşmeler için Cuma günü Pekin'e gelmesi bekleniyor.
Bu gezi, İngiliz hükümetinin Çin'e yaklaşımında bir değişime işaret ediyor ve bakanlar angajmanı geliştirmeye ve daha yakın ekonomik bağlar kurmaya çalışıyor. İngiltere ve Çin arasındaki ticaret yılda 110 milyar Sterlin değerinde.
Üst düzey hükümet yetkilileri, ABD ve AB gibi müttefiklerin son yıllarda Çin ile üst düzey angajmanlarını sürdürürken İngiltere'nin geride kaldığına dikkat çekerek yaklaşımları konusunda iyimser olduklarını belirtiyorlar.
Bu diplomatik yakınlaşmanın bir parçası olarak İşçi Partisi, Uygur Müslümanlarına yönelik muamelesi nedeniyle Pekin'e karşı sert tutumunu bıraktı.
Çin, Uygurları yıllardır işkence, zorla çalıştırma ve cinsel istismar iddialarının olduğu Doğu Türkistan’daki kamplarda tutuyor. Çin hükümeti kamplarda terörle mücadele için "yeniden eğitim" yapıldığını iddia ediyor.
Avrupa Parlamentosu bu hafta Çin'in Uygurlara yönelik baskısını kınayan ve tutukluların serbest bırakılması çağrısında bulunan acil bir karar aldı.
Muhalefetteyken İşçi Partisi, Çin'in davranışını soykırım ilan eden ve hükümeti BM ve diğer ülkeler aracılığıyla bunun resmi olarak tanınması için çaba göstermeye çağıran bir Avam Kamarası önergesini destekledi.
O dönemde gölge Asya bakanı olan Stephen Kinnock 2021'de konuyu uluslararası mahkemelere bırakmanın yeterli olmadığını çünkü Çin'in bir soruşturmaya rıza göstermesi gerektiğini söyledi.
Avam Kamarası'nda konuşan Kinnock, "İdeal olan, yetkili bir uluslararası mahkemenin bu kanıtları incelemesidir, ancak Çin'in rızası gerekeceğinden ne UCM'nin ne de uluslararası adalet divanının bunu yapabilmesi mümkün değildir," dedi.
"Dışişleri Bakanı, soykırım konusunda uluslararası adalet divanından bir danışma görüşü talep eden bir genel kurul kararı çıkarmaya çalışmalıdır. Ayrıca diğer uluslararası anlaşmalar ve sözleşmeler yoluyla yasal yolları da araştırmalıyız."
Lammy, 2023 yılında Fabian Society'nin düzenlediği bir etkinlikte bunun hâlâ kendi pozisyonu olduğunu doğruladı ve bir İşçi Partisi hükümetinin Çin'in eylemlerini soykırım olarak ilan etmeye yönelik yasal yolları takip etmek için "ortaklarımızla çok taraflı olarak hareket edeceğini" söyledi.
Ancak bir hükümet kaynağı Guardian'a yaptığı açıklamada "soykırım, yetkili uluslararası mahkemelerin karar vereceği bir tespittir" dedi.
Dışişleri, Milletler Topluluğu ve Kalkınma Ofisi'nden bir sözcü şunları söyledi: "Bu hükümet, Çin'in Uygurlara ve çoğunluğu Müslüman olan diğer azınlıklara zulmetmeye ve keyfi olarak gözaltına almaya devam ettiği Sincan da dahil olmak üzere insan hakları konusunda kararlıdır. Bu, endişelerimizi Çin hükümetinin en üst düzeylerinde dile getirmeyi ve Çin'in insan hakları ihlallerinden sorumlu tutulması için uluslararası ortaklarımızla çabalarımızı koordine etmeyi de içermektedir."
Lammy'nin iki günlük Çin ziyareti Perşembe günü Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning tarafından teyit edildi.
Ziyaret hakkında bilgi veren bir Birleşik Krallık iş dünyası kaynağı İşçi Partisi'nin Rishi Sunak ve Boris Johnson ile aynı stratejiyi izlediğini ancak daha başarılı olduğunu söyledi.
"Tüm işaretler, ilişkinin angajman yönünü önceki hükümete kıyasla çok daha olumlu ve ciddi bir şekilde ele aldıklarını gösteriyor" dediler. "Angajmanın anlaşma anlamına gelmediği konusunda oldukça duyarlı görünüyorlar."
"Bizim bakış açımızdan gördüğümüz şey, Çin ile mantıklı bir ticaret ve yatırımın Birleşik Krallık'ın büyüme gündemi için öneminin kabul edilmesidir."
Şansölye Rachel Reeves, önümüzdeki yılın başlarında ülkeyi ziyaret etmek ve iki üst düzey ekonomik forum olan Ekonomik ve Mali Diyalog ile Ortak Ekonomik ve Ticaret Komisyonu'nu yeniden başlatmak için planlar hazırlıyor. İşçi Partisi ayrıca dünyanın en büyük çevre kirleticisi olan Çin ile iklim kriziyle mücadelede işbirliği yapmak istiyor.
Başbakan'ın resmi sözcüsü Perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada "Bu, Birleşik Krallık'ın çıkarları için Çin ile gerekli pragmatik bir angajmandır. Gerektiğinde Çin'e meydan okuyacağız ve tutarlı, uzun vadeli, stratejik bir yaklaşım sergilemeye çalışacağız."
Muhafazakâr Parti'nin birbirini izleyen liderleri, Çin'e yaklaşımları nedeniyle, bazıları Pekin tarafından yaptırımlara maruz bırakılan şahin Muhafazakâr Parti destekçilerinin baskısıyla karşı karşıya kaldı.
İşçi Partisi'nin bu konuda parti içi yönetimi daha kolay bulması muhtemel olmakla birlikte, Çin'in Hong Kong, Tayvan ve Doğu Türkistan’daki eylemleri konusunda hâlâ baskı altında olması muhtemeldir.
Lammy, mevkidaşı Wang Yi ile Temmuz ayında Laos'ta bir araya gelmiş ve Dışişleri Bakanı insan hakları, Ukrayna ve yaptırım altındaki parlamenterleri gündeme getirmişti.
Dünya Uygur Kongresi'nin Birleşik Krallık direktörü Rahima Mahmut şunları söyledi: "Muhalefetteyken İşçi Partisi halkımın çektiği acıları doğru bir şekilde soykırım olarak tanımladı. Şimdi ise BM'deki müttefikleriyle birlikte soykırımın tanınması için çalışacaklarına dair verdikleri sözleri bile tutmayacak gibi görünüyorlar.
"Uygur toplumunun bu hayal kırıklığı karşısında duyduğu üzüntüyü anlatmaya kelimeler yetmez."