Çin'in işgali altındaki Doğu Türkistan’da hapsedilen ve 2019'da sığınma talebinde bulunmak için Kazakistan'a kaçan Kazak Türkü, 22 Aralık'ta ülkenin en büyük şehri Almatı'daki bir restoranda erkek kardeşiyle yemek yedikten sonra kimliği belirsiz dört kişi tarafından saldırıya uğradı.
Birden fazla yaralı olan 34 yaşındaki Kaster Musakhan, saldırganları tanımadığını, ancak Çinli yetkililerin Doğu Türkistan’daki Müslümanları nasıl bastırdığı hakkında konuştuğu için onu dövdüklerinden şüphelendiğini söyledi.
RFA Uygur'a verdiği demeçte, "Tanımadığım biri elimi tuttu ve bana vurdu" dedi. "Üç kişi daha katıldı. Hepsi Kazak'tı."
Adamlar Musakhan'ı yumrukladılar, tekmelediler ve bilardo sopasıyla vurdular, yüzünü morarttılar, bir dişini kırdılar ve bazı kaburgalarını kırdılar.
Saldırıların arkasında Çin'in olduğuna inanan Atayurt Kazak İnsan Hakları Örgütü'nün Almanya merkezli organizatörü Erbol Doletbek, Kazakistan'da bir Kazak sığınmacının ilk kez saldırıya uğramadığını ve dövülmediğini söyledi.
Almanya'da yaşayan Doletbek ve Musakhan'ı kontrol eden Kazak bir doktor, Ocak 2021'de 30 yaşındaki Muragir Alim Asatani'nin bıçaklandığını ve 48 yaşındaki Kaisha Akan'ın kimliği belirsiz saldırganlar tarafından aynı gün iki farklı yerde dövüldüğünü söyledi.
Doletbek, "Bu Kazak sığınmacıların, çaresiz insanların, ellerinde pasaportları olmayan, daha zor bir ekonomik durumda, Kazakistan'da kimseye düşman olma şansı yok" dedi. "Kendi ülkelerinde yaşanan katliamları medyaya ifşa ettikleri tek bir yer var. Dolayısıyla bu saldırıların arkasında Çin'in olduğuna inanıyoruz" dedi.
Çin'in Orta Asya'daki en önemli ekonomik ortağı olan Kazakistan, daha önce Doğu Türkistan’daki baskıdan kaçmak isteyen Kazakları ülkelerine geri gönderme sözü vermişti.
Ancak iki ülke arasında geçen Eylül ayında yapılan bir anlaşma, birbirlerinin vatandaşları hakkında bilgi paylaşımı ve sınırlarını geçen sığınmacıların potansiyel geri dönüşü de dahil olmak üzere, Çin'in Kazak vatandaşlarına göç kısıtlamaları getirdi.
Musakhan, restoranda kimsenin saldırganları durdurmaya çalışmadığını ve restoran sahibi de dahil olmak üzere kimsenin polisi aramadığını söyledi.
Saldırıyı öğrenen ve olay yerine gelen Atayurt üyesi Gheyret Beytulla, olayı polise bildirdi, yerel bir hastaneyi aradı ve Musakhan'ın durumu hakkında Doletbek'e haber verdi.
Doletbek durumu araştırmaya başladı ve Musakhan'ın yaralarının bir videosunu Facebook'ta canlı yayınlayarak saldırı hakkında öğrendiklerini bildirdi.
On yıl önce Musakhan, 2009 yılında Urumçi'deki Uygurların halk protestolarına katıldığı iddiasıyla Mart 2013'te Doğu Türkistan’daki Çinli yetkililer tarafından tutuklandı.
Hapis cezasına çarptırıldı, ancak Kasım 2019'da serbest bırakıldı. Eurasianet'in Ekim 2019 tarihli bir raporuna göre, 16 ay boyunca ev hapsinde tutuldu. Yetkililer ayrıca onu bölgedeki toplama kamplarından birine göndermekle tehdit etti.
Çin'den kaçmak için çaresizce, Ekim 2019'da Musakhan ve başka bir Kazak Türkü, Kazakistan'a yasadışı yollardan girmek için bir tel örgüye tırmandı. O zamandan beri Kazakistan'da yaşıyor ve burada sığınma talebinde bulunuyor.
Eurasianet'in bildirdiğine göre, iki adam aynı ay Almatı'da bir basın toplantısında Kazakistan'a geçişleri ve Çin'deki kötü muamele nedeniyle sığınma başvurusunda bulunma istekleri hakkında konuştuktan sonra Kazak polisi tarafından tutuklandı.
Saldırıdan sonra Musakhan önce Kazak doktorun çalıştığı küçük bir hastaneye götürüldü, ancak yanında gerekli belgeler olmadığı için tedavisi reddedildi. Daha sonra Almatı Acil Durum Hastanesi'ne götürüldü ve burada sağlık personeli ona altıncı kaburgasının kırıldığını bildirdi.
Ertesi gün, Musakhan'ın arkadaşları onu Türkler tarafından işletilen Sema Hastanesi'ne götürdü ve burada doktorlar saldırıda böbreklerinden birinin hasar gördüğünü keşfettiler, medyaya konuşarak işini kaybetme korkusuyla kimliğini açıklamak istemeyen Kazak doktor.
Doktor, RFA'ya verdiği demeçte, "Kaster şu anda evde iyileşiyor ve zaman zaman onu kontrol ediyorum" dedi ve hastanede tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyan böbrek rahatsızlığının kötüleşebileceğinden endişe duyduğunu da sözlerine ekledi.
Doktor, başka bir kişi tarafından kiralanan bir evde yaşayan Musakhan'ın daha fazla hastaneye yatmayı göze alamayacağını söyledi. Arkadaşları şimdi ona bir ev kiralamak için para toplamaya çalışıyor
Musakhan, saldırganların daha sonra kendisini aradığını ve tehdit ettiğini, ancak neden saldırdıklarını söylemediklerini söyledi.
Kaynak: RFA
