Modern çağların insan toplumları için en yıkıcı savaşlarından birinin patlak vermesinden bin gün sonra, felakete uğramış Gazze Şeridi’ndeki yaralı Filistinliler gibi hayatta kalanlar, hâlâ acılarla dolu hayatlarını yeniden kurmak için tedavi imkânı peşinde koşuyorlar.
2023 yılının Ekim ayından önce faaliyette olan sağlık kurumlarının %94’ü hasar gördükten sonra, tedavi için tek umut Gazze Şeridi dışına çıkmak kaldı; ancak bu da ulaşılması zor bir imkân.
Sağlık hizmetlerindeki bu ciddi eksiklik, ağır yaralanmalara maruz kalan 42 binden fazla kişinin hayatını tehlikeye atıyor. Toplamda, işgalci israil’in bombardımanı sonucu yaralanan 173 binden fazla kişi bulunmaktadır.
Bunun yanı sıra, Gazze Sağlık Bakanlığı, işgalci israil’in yurtdışında tedavi görmek üzere tıbbi sevk belgesi almış 17 bin hasta ve yaralının seyahatini engellediğini belirtiyor ve seyahat etmeyi bekleyen hastalar arasında ölüm sayısının artacağı konusunda uyarıda bulunuyor.
Refah Geçidi, işgal ordusunun Mayıs 2024’te kontrolünü ele geçirmesinden bu yana yaklaşık 20 ay süren kapatılmanın ardından, ateşkes anlaşmasının ilk aşaması kapsamında 2 Şubat 2026’da kısmen yeniden açıldı.
Ancak geçtiğimiz Şubat ayının sonunda İran ile savaşın patlak vermesi bahanesiyle geçit yeniden kapatıldı; ardından geçtiğimiz Mart ve Nisan aylarında sınırlı bir şekilde yeniden faaliyete geçti.
Geçit, 21 Mayıs 2026’dan bu yana sadece yayaların geçişine izin verecek şekilde son derece sınırlı bir şekilde çalışmaktadır. Her gün onlarca hasta, yaralı ve insani yardım vakası, sıkı işgal denetimi altında geçitten geçebilmekteyken, binlerce kişi ise Gazze’de mahsur kalmış durumda ve seyahat etmeyi beklemektedir.
Ne gıda ne de eğitim
Geçitlerdeki günlük gerçeklik, Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilerin çektiği acıları pekiştirirken, rakamlar Mayıs/ Mayıs 2026’ya kadar geride 47 binden fazla dul bırakan 73 bin şehit ve her biri ebeveynlerinden birini ya da ikisini de kaybetmiş 58 binden fazla çocuk bulunmaktadır.
Ancak ölümün getirdiği trajedi ve silinmez etkilerinin yanı sıra, işgalci israil’in savaşı Gazze’deki tarıma elverişli arazilerin yaklaşık %98,5’ini tahrip etti; bu durum, Ağustos ortasında Gazze Şeridi’nde resmi olarak kıtlık ilan edilmesine yol açtı. 2025 yılının Ağustos ortasında Gazze Şeridi’nde resmi olarak kıtlık ilan edildi. Bu dönemde, 1,6 milyon Filistinlinin gıda güvensizliği yaşadığı tespit edildi; bunların arasında beş yaşın altındaki 100 binden fazla çocuk da bulunuyordu.
Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve İşlendirme Örgütü’nün (UNRWA) hizmetlerinde –finansman yetersizliği nedeniyle– yaşanan büyük gerileme, Filistinlilerin gıda kıtlığı ve eğitim eksikliğinden kaynaklanan sıkıntılarını daha da artırdı.
Sonuç olarak, Filistin Merkezi İstatistik Kurumu, 2025 ile 2026 yılları arasında yaklaşık 55 bin hamile ve emziren kadının şiddetli yetersiz beslenme sorunu yaşadığını tespit etti.
Yüzyıllar Geriye
Ancak trajedi bununla sınırlı kalmıyor; yaygın yıkım ve tahribat, içme suyu tedarikinin %97 oranında kesintiye uğramasına, enerji altyapısının %80’inin ve 5.000 kilometreden fazla elektrik şebekesinin tahrip olmasına neden oldu.
Aylarca süren bombardıman, ana yolların %80’inden fazlasının tahrip edilmesi ve okulların %95’inin hasar görmesi (bunların 284’ü tamamen yıkıldı) ile birlikte, sektörü on yıllar geriye götürdü.
Bu eşi benzeri görülmemiş durum, okulsuz bir neslin ortaya çıkma tehlikesini beraberinde getiriyor; yaklaşık 700 bin çocuk eğitimden mahrum kalırken, 88 binden fazla öğrencinin üniversiteye devam etmeleri zorunlu olarak kesintiye uğradı.
Eğitim imkânlarının yokluğundan daha tehlikeli olan ise, sektördeki iş imkânlarının en düşük seviyeye inmiş olmasıdır; bu da aile reislerini, ailelerinin ihtiyaçlarını karşılamak için son derece zorlu görevlerle karşı karşıya bırakmaktadır.
İşgalci israil bombardımanı, 32 bin 60 tesis olmak üzere sanayi ve ticaret tesislerinin %88’ine zarar vermiş, bu da felakete uğrayan bölgenin her yerinde işsizliğin yaygınlaşmasına yol açarak Gazze halkının yaklaşık %80’ini etkilemiş ve her dört kişiden birinin işsiz kalmasına neden olmuştur.
Ayrıca savaş, işgalci israil bombardımanının 268 bin konut birimini yerle bir etmesinin ardından 2 milyon kişiyi evsiz bıraktı; 148 bin konuta ise ciddi hasar verdi.
Birleşmiş Milletler, işgalci israil savaşı nedeniyle Gazze’deki altyapı kayıplarının toplamını yaklaşık 70 milyar dolar olarak tahmin ediyor.
“King’s College London” Güvenlik Çalışmaları Fakültesi’nde doçent ve Orta Doğu Araştırmaları Enstitüsü üyesi olan Andreas Craig, Gazze’deki yeniden inşa sürecinin “modern tarihteki hiçbir sürece benzemeyeceğini” belirtiyor.
