İran, göçmenlerin ‘israil için casusluk yaptığı’ suçlamasıyla Afganları topluca sınır dışı ediyor

Devlet televizyonu iddiaları yayınlarken, İran Devrim Muhafızlarına bağlı yarı resmi Tasnim haber ajansı, yetkililerin “casusluk ve insansız hava aracı ve patlayıcı yapımında kullanılan el kitapları bulundurmak” suçlamalarıyla bir dizi Afgan’ı tutukladığını bildirdi. BM Cuma günü yaptığı açıklamada, 1 Haziran’dan bu yana, yetkililer tarafından sınır dışı edilen 277,000 kişi de dahil olmak üzere, bir milyon kişinin Afganistan’a geri döndüğünü söyledi.

Birleşmiş Milletler Cuma günü yaptığı açıklamada 1 Haziran’dan bu yana 627.000’i yetkililer tarafından sınır dışı edilenler olmak üzere bir milyondan fazla kişinin Afganistan’a geri döndüğünü bildirdi.

BMMYK sözcüsü Babar Baloch ajansa bir e-posta göndererek şunları söyledi “Ekiplerimiz sınırda çok sayıda bitkin, aç ve panik halindeki insanı kabul ediyor ve onlara yardım ediyor” dedi ve ekledi: “Personel ve tesisler tamamen dolu.”

Bloomberg, casusluk iddialarının, 1979’da Sovyetlerin Afganistan’ı işgali ve 2001’deki ABD işgali de dahil olmak üzere daha sonraki savaşlardan bu yana İran’da genişleyen ve zaten marjinalleşmiş olan Afgan mülteci topluluğunu hedef alan bir şiddet ve taciz dalgasına yol açtığını söyledi.

Birleşmiş Milletler’e göre İran’da resmi olarak kayıtlı yaklaşık 2,6 milyon Afgan yaşamakta olup, 500.000 kişi de belgesiz ve İran devleti tarafından “yasadışı” olarak kabul edilmektedir.

İranlı yetkililer ülkede yaşayan Afganların toplam sayısının nüfusun yaklaşık yüzde yedisine tekabül eden altı milyon civarında olduğunu tahmin ediyor ve İran ekonomisinin yaptırımlar nedeniyle baskı altında olduğu bir dönemde bu kişilerden genellikle konut ve temel hizmetlere erişimi olan “misafirler” olarak bahsediyor.

İran hükümetinin sınır dışı işlemlerinin ‘yasadışı’ olarak sınıflandırılan Afganlarla sınırlı olduğu iddiasına rağmen, bağımsız bir düşünce kuruluşu olan Afganistan Analistler Ağı, yasal pasaport ve kimlik belgelerine sahip kişilerin hedef alındığına dair çok sayıda rapor almış ve bu durum panik ve korkuya sebeb olmuş.

“Yıkıcı sonuçlar”

BM, sınır dışı etme kampanyasının Afganistan’ın yanı sıra yerinden edilen topluluklar ve aileler için de “yıkıcı sonuçlar” doğuracağı ve İran’da çalışan Afganların her yıl evlerine gönderdikleri milyonlarca dolarlık havalelerin kaybedileceği uyarısında bulundu.

Taliban Başbakanı Muhammad Hassan Akhund ise ofisinden yapılan açıklamaya göre İranlı yetkilileri “sınır dışı sürecini sabırla ve kademeli olarak ele almaya” çağırdı.

Bu iddia, Bloomberg’in görüştüğü ve İranlı yetkililerin Afganları sokaklardan toplayıp uzak gözaltı merkezlerine naklettikten sonra otobüslerle Afganistan’ın batısındaki Herat vilayetine geçtikleri İslam Kalaa sınır kapısına götürdüklerini bildiren bazı sınır dışı edilenlerin anlattıklarıyla çelişmektedir.

BM Mülteciler Yüksek Komiseri (UNHCR) Filippo Grandi, İslam Kalaa sınır kapısını ziyareti sırasında yaptığı açıklamada şunları söyledi “Birçoğu yıllardır anavatanlarından uzakta ve evleri ya da barınakları yok” dedi ve ekledi: “Pek çok insan yoksulluk sınırında ya da altında yaşıyor, dolayısıyla bu akın ülkeye büyük bir yük getirecek.”