Bu güçlükler, üslerini korumakta ısrar etmesi halinde Şam hükümetiyle müzakere pozisyonunu da zayıflatıyor.
BBC’de 2 Ocak Perşembe günü yayınlanan bir habere göre, Rus üslerinin geri çekilmesi “küçük bir görev değil” çünkü üslerde başta Hmeymim hava üssü olmak üzere çeşitli silahlar ve yaklaşık 7.500 asker bulunuyor.
Rusya’nın başlıca üsleri Suriye’nin batısında, Lazkiye kırsalındaki Hmeymim ve Tartus’taki deniz üssü (Rus deniz lojistik merkezi) olup kara silahları (zırhlı araçlar, tanklar, askeri araçlar), hava varlıkları (çeşitli tiplerde uçaklar) ve çeşitli deniz araçlarını barındırmaktadır.
BBC’nin haberinde ağır tank ve askeri teçhizatın taşınması için dünyanın en büyük uçaklarından biri olan An-124 (Antonov 124) ve IL-76 (Ilyushin 76) uçaklarına kısa sürede ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.
BBC’ye göre Tartus limanından su yolunu kullanmak da “kolay değil”.
Askeri malzemelerin gemilerle taşınması için en kısa su yolu Tartus limanından başlayıp İstanbul ve Çanakkale boğazlarından geçerek Karadeniz’e ve oradan da Rusya kıyılarına ulaşıyor.
Gemiler resmi ve askeri malzeme taşıyabilir ancak İstanbul ve Çanakkale Boğazlarından geçemezler çünkü Türkiye, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Montrö Sözleşmesi uyarınca 2022 yılında ülkelere savaş gemilerini Türk Boğazlarından geçirmemelerini bildirmiştir.
Rus gemilerinin başka bir rota izlemesi Tartus’tan Cebelitarık Boğazı’na, oradan da Baltık Denizi ya da Norveç üzerinden kuzeydeki limanlar aracılığıyla Avrupa’ya uzun mesafeler kat etmesi anlamına gelecektir.
Bu da üslerin geri çekilmesinin “çok paraya mal olacağı ve projenin çok büyük olacağı” anlamına geliyor.
BBC’nin haberinde, Suriye’deki personel ve teçhizatın tam sayısı konusunda tahminlerin farklı olduğu, ancak birliklerin kalması ya da çekilmesi konusunda bir karar ya da anlaşma olmadığı için “gerçek şu ki Rusya’nın başı belada” olduğu kaydedildi.
Zayıf müzakere pozisyonu
BBC’ye göre üslerin geri çekilmesinin zorluğu, üslerini korumak isteyen Rusya’nın Şam hükümeti karşısındaki konumunu zayıflatıyor.
27 Aralık 2024’te Rus TASS haber ajansı, Rusya’nın Suriye’deki güçlerinin, özellikle de Hmeymim hava ve Tartus deniz üslerinin varlığını sürdürmesini sağlamaya çalıştığı için Moskova’nın Şam’daki geçici hükümetle Suriye’deki üsleri konusunda görüşmeler yürüttüğünü bildirdi.
Müzakereler hakkında bilgi sahibi olan bir internet sitesine göre, mücbir sebeplerin, yani Beşar Esed rejiminin devrilmesine yol açan askeri operasyonların, eski rejimle imzalanan anlaşmaları feshetmek için bir neden haline gelmemesini sağlamak için görüşmeler sürüyor.
Kaynak, Şam hükümetinin Rusya’nın Lazkiye ve Tartus vilayetlerindeki askeri üsleri kullandığı anlaşmaları yakın gelecekte ihlal etmeyi planlamadığını da sözlerine ekledi.
Müzakerelere katılanlar iki üsse yerleştirilebilecek Rus askeri gücünün büyüklüğünü tartışıyor.
Önceki rejimin düşmesinden bir gün sonra TASS, Rusya’nın üslerini korumak için Şam’daki yeni yetkililerle görüşmelere başladığını bildirmişti.
Rusya Devlet Duması Savunma Komitesi Başkanı Andrei Kartapolov daha önce yaptığı açıklamada Rus askeri üslerinin güvenliğinin üslerin kendileri ve Rus silahlı kuvvetleri tarafından sağlandığını söylemişti.
Rusya’nın müttefiki Beşar Esed rejimini deviren muhalif gruplarla ilgili olarak Kartapolov, grupların üslere gitmeleri halinde “tokat yiyeceklerini bildiklerini, bu nedenle anlaşmaya vardıklarını” söyledi.
16 Aralık’ta Kremlin Basın Sözcüsü Dmitry Peskov, Suriye’deki Rus üslerinin geleceğinin henüz belirlenmediğini ve Kremlin’in Suriye’deki Rus üsleri ve bunların Libya’ya taşınacağına dair haberlerle ilgili nihai bir kararı olmadığını söyledi.

