14 Ağustos, Uygur Aydınlanma Hareketi’nin önde gelen isimlerinden devrimci alim ve dini lider Abdulkadir Damolla olarak bilinen Abdulkadir Abdulwaris’in şehadetinin 100. yıldönümü. Kendisini saygıyla anıyor ve yaktığı meşaleyi ileriye taşımaya olan bağlılığımızı bir kez daha teyit ediyoruz. 1881’de Artuş’ta doğan Abdulkadir Damolla, eğitimini yerel olarak sürdürdükten sonra ileri çalışmalar için Buhara’ya gitti. Ülkesine döndükten sonra Doğu Türkistan’da Uygur Aydınlanma Hareketi’ni başlatarak Çinli militanların Uygur nüfusunu eğitimsiz tutmayı amaçlayan baskıcı politikalarına karşı çıktı.
Abdulkadir Damolla, 19. yüzyılın sonunda Müslüman Türk dünyasına yayılan reformist ve uyanışçı bir hareket olan Uygurlar arasındaki Cedid hareketinin önde gelen isimlerinden biri oldu. Çabaları, Uygurlar arasında entelektüel ve kültürel canlanmayı teşvik etmede çok önemliydi ve zorluklar karşısında eğitimin ve ilerlemenin önemini vurguladı. Çalışmaları, gelecek nesillerin Doğu Türkistan’da aydınlanma ve özgürlük mücadelesini sürdürmeleri için temel oluşturdu.
Trajik bir şekilde, 1924 yılında bu büyük bilgin, ruhunu zalimlere satan bir hain tarafından ihanete uğradı ve öldürüldü. Ancak, onun ruhu Uygurlar arasında yaşamaya devam ediyor ve onlara bilgi ve adalet arayışlarında ilham veriyor. Bugün Abdulkadir Damolla’yı anarken, onun mirasına sahip çıkma ve Uygur halkının hakları ve onuru için mücadeleye devam etme kararlılığımızı da yeniliyoruz.
