Uygur edebiyat eleştirmeni, yazar, konuşmacı ve yayıncı olarak tanınan Yalkun Rozi, 3 Ocak 2018 tarihinde "devlet iktidarını yıkmak" gibi asılsız ve sahte suçlamalarla 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Uygur kültürünü barışçıl bir şekilde tanıtma konusundaki kararlılığı onu Çin hükümetinin baskıcı politikalarının hedefi haline getirdi. Bu durum, keyfi gözaltı, zorla çalıştırma ve diğer suiistimallere maruz kalan Uygur aydınlarını hedef alarak Uygur kültürünü silmeye yönelik daha geniş sistematik kampanyanın bir örneğidir.
Uygur kimliği üzerine önde gelen bir araştırmacı ve Xinjiang Education Press'in editörü olarak Rozi, Uygur tarihi ve kültürünün anlaşılmasını barışçıl bir şekilde zenginleştirdi. Rozi, Uygur halkının zengin entelektüel mirasını savunarak Uygur eğitimi, dini, tarihi ve kültürünü kapsayan yaklaşık 20 kitap yayınladı. Uygur edebiyatı eğitimiyle ilgili 90'dan fazla ders kitabının ve müfredat dışı kitabın baş editörlüğünü yaptı.
Kızı Tumaris Yalkun şunları söyledi: "Babam Yalkun Rozi'nin Çinli yetkililer tarafından hukuksuz bir şekilde tutuklanmasının üzerinden tam 8 yıl geçti. Çin hükümeti, kültürümüzü ve tarihimizi silmek için aydınları ve düşünce liderlerini acımasızca hedef alıyor. Milyonlarca Uygur sadece ırkları, inançları ve kimlikleri nedeniyle acı içinde yaşıyor. Tüm bu sefaletin bir an önce sona ermesini ve böylece ailemizle yeniden bir araya gelebilmeyi, onların ellerini tutabilmeyi, sıcaklıklarını ve gülümsemelerini yeniden hissedebilmeyi umuyor ve bunun için dua ediyorum. Bu arada, birlikte hareket etmeli, daha yüksek sesle konuşmalı ve asla durmamalıyız. Çin hükümetinden bir kez daha babam Yalkun Rozi'yi derhal serbest bırakmasını talep ediyorum!"
Uygur Hareketi İcra Direktörü Ruşen Abbas ise şunları söyledi: "Bu sekiz yıllık işareti, uluslararası toplumun ÇKP'yi Uygur halkına yönelik haksız tutuklama ve soykırımından sorumlu tutması için acil bir ihtiyaç olduğuna dair bir uyandırma çağrısı ve keskin bir hatırlatma olmalıdır. Yalkun Rozi'nin hikâyesi, Çin hükümetinin Uygur kültürüne ve Uygur halkına karşı entelektüel topluluğumuzun zihinlerini ve seslerini yok ederek gerçekleştirdiği amansız saldırının simgesidir."
Uygur Hareketi yaptığı açıklamada, adalet, hesap verebilirlik ve Yalkun Rozi ile keyfi olarak gözaltına alınan tüm Uygurların derhal serbest bırakılmasını savunmaya yönelik sarsılmaz kararlılığını yineledi. Uygur Hareketi, küresel toplumu Yalkun Rozi'nin ve Doğu Türkistan'da haksız yere gözaltında tutulan sayısız Uygur'un durumunu hatırlamaya çağırdı. Hükümetleri, insan hakları örgütlerini ve bireyleri ÇKP'nin Uygur halkına yönelik korkunç insan hakları ihlallerini kınamak için birleşmeye çağırdı.
Yalkun Rozi'nin serbest bırakılması için dilekçe veren 10.000'den fazla kişiye katılmak için change.org adresini ziyaret edin.