CFU’nun açıklamasında, Yarkent’te yaşananların Uygur halkının yakın tarihindeki en ağır kitlesel şiddet olaylarından biri olduğu ifade edilirken, Çin yönetiminin olaylara ilişkin bilgi akışını engellediği ve aradan geçen yıllara rağmen can kaybı ile gözaltına alınan kişilerin sayısına ilişkin bağımsız doğrulanabilir verilerin hâlâ ortaya konulamadığı ifade edildi.
“Gerçekler Hâlâ Karanlıkta”
CFU İcra Direktörü Ruşan Abbas’ın açıklamasında, Yarkent’te yaşananların yalnızca geçmişte kalmış bir trajedi olmadığı, bugün de Uygur halkına yönelik baskı politikalarının sembollerinden biri olarak görüldüğü belirtildi. Açıklamada, kurbanların unutulmaması ve yaşananların uluslararası platformlarda gündemde tutulmasının önemine dikkat çekildi.
Uygur Hareketi İcra Direktörü Ruşen Abbas şöyle dedi: “Yarkand Katliamı, Çin hükümetinin Uygurları temel haklara layık insanlar olarak değil, sürekli bir tehdit olarak göstermek için insanlık dışı bir söylem kullandığının acı bir hatırlatıcısı olmaya devam ediyor. Uygurları suçlu ve aşırılıkçı olarak etiketleyerek, ÇKP şiddeti ve toplu cezalandırmayı meşrulaştırmaya devam ediyor. Yarkand’daki zulümlere yol açan aynı sistem, bugün de aileleri parçalamaya devam ediyor. Kız kardeşim Dr. Gülşen Abbas, benim ABD’deki savunuculuk faaliyetlerime misilleme olarak 2018’den beri haksız bir şekilde hapis tutuluyor; bu durum, zulüm kampanyasının ve Pekin’in sınır ötesi baskısının giderek genişlediğinin bana kişisel bir hatırlatıcısıdır. Bugün, on iki yıl sonra, ÇKP’nin sistemi altında acı çeken tüm Uygurlar için adalet talep etmeye devam ederek Yarkand kurbanlarını anıyoruz.”
Uygur Hareketi, Çin yönetiminin olayların ardından bölgeyi dış dünyaya kapattığını, bağımsız gazetecilerin ve uluslararası gözlemcilerin bölgeye erişiminin engellendiğini söyleyerek, bu nedenle olayların tüm boyutlarının hâlâ aydınlatılamadığını ifade etti.
Yarkent Olayları Nasıl Başladı?
Uygur kuruluşlarının aktardığı bilgilere göre, Temmuz 2014’te Yarkent’te polis tarafından gerçekleştirilen bir ev baskınında aynı aileden beş kişinin öldürülmesi bölgede tepkilere neden oldu. Bunun ardından toplanan sivillere yönelik güvenlik güçlerinin geniş çaplı operasyon düzenlediği ve çok sayıda Müslüman Uygur Türkünün şehid edildiği belirtiliyor. Çin hükümeti ise olayları “terör saldırılarıyla mücadele” kapsamında değerlendirmiş ve güvenlik güçlerinin müdahalesini savunmuştu.
Bağımsız uluslararası kuruluşlar, bölgeye erişim kısıtlamaları nedeniyle ölü ve yaralı sayısını kesin olarak doğrulayamadıklarını belirtirken, insan hakları örgütleri olayın kapsamlı ve bağımsız biçimde soruşturulması çağrılarını yıllardır sürdürüyor.
Uluslararası Topluma Çağrı
CFU açıklamasında, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası kuruluşlara ve demokratik ülkelere, Yarkent’te yaşananların bağımsız biçimde araştırılması için girişimlerde bulunmaları çağrısı yapıldı. Kuruluş ayrıca, mağdurların akıbetinin ortaya çıkarılması, sorumluların hesap vermesi ve Uygur halkının temel haklarının korunmasına yönelik uluslararası baskının artırılması gerektiğini savundu.
Uygur Meselesi Gündemdeki Yerini Koruyor
Yarkent olaylarının yıl dönümü dolayısıyla yalnızca Uygur Hareketi değil, Dünya Uygur Kongresi (DUK) gibi çeşitli Uygur kuruluşları da anma etkinlikleri düzenleyerek uluslararası kamuoyuna çağrılarda bulundu. Söz konusu kuruluşlar, olayların bağımsız şekilde araştırılması ve bölgedeki insan hakları ihlallerine ilişkin şeffaflığın sağlanmasını talep ediyor. Çin yönetimi ise Doğu Türkistan’daki politikalarının terörle mücadele, aşırıcılığın önlenmesi ve kamu güvenliğinin sağlanmasına yönelik olduğunu savunmaya devam ediyor.
