Çin Komünist Partisi üyesi ve Doğu Türkistan'ın güneyindeki Peyzivat ilçesine bağlı Terim köyünün sekreteri olan Yasin Tursun'un fikir değiştirmesinin ailesini memnun ettiğini ancak yetkilileri üzdüğünü söyleyen kaynaklar, güvenlik nedeniyle isimlerinin açıklanmaması konusunda ısrar etti.
Özgür Asya Radyosu'na konuşan iki polis ve bir ilçe yetkilisi, tutuklamak ve mahkum etmek için bir neden bulmakta zorlanan yetkililerin onu "iki yüzlü" olmakla suçladığını ve Ekim 2019'da hapis cezasına çarptırdığını söyledi. Tursun'un şu anda 55 yaşında olduğu tahmin ediliyor.
Tursun'un davası, Pekin'in dini aşırılık ve terörizmi bastırmak adına Doğu Türkistan’da çoğunluğu Müslüman olan Uygurlara ve onların namaz kılma, alkolden uzak durma ve Ramazan ayı boyunca oruç tutma gibi dini uygulamalarına nasıl sert bir şekilde baskı uyguladığının altını çiziyor.
Ayrıca Çinli yetkililerin Uygurları kendi halklarına karşı casusluk yapmaları için nasıl kullandıklarını da gösteriyor.
'İki yüzlü'
Tursun'un Müslüman uygulamalarını benimsemesi üzerine 2017 yılında yetkililer, Çin Komünist Partisi tarafından yolsuzluk yapan ya da ideolojik olarak partiye sadık olmayan yetkilileri veya parti üyelerini tanımlamak için kullanılan "iki yüzlü" suçlamasına başvurdu.
Uygurlar arasında ise kültürel ve dini geleneklerini sürdürmeye ilgi gösterenlere uygulanıyor. Kaynaklara göre, Tursun'un durumunda, alkol ve tütünü bırakması, bunlardan uzak durmayı teşvik etmesi ve Müslüman vaazlarını dinlemesi yetkilileri kızdırdı.
Tursun'un yetkililere teslim edildiğini ve bir soruşturmanın ardından yedi yıl hapis cezasına çarptırıldığını söylediler.
Çince Jiashi olarak adlandırılan Peyzivat ilçesinden bir yetkili, casus olarak çalışan bazı köy kadrolarının - Tursun da dahil olmak üzere - gizli ve halka açık dini etkinliklerde beklenmedik şekilde ilham verici deneyimler yaşadıklarını söyledi.
İsminin açıklanmasını istemeyen yetkili, bu toplantılardaki düzen ve nezaketin yanı sıra dini liderlerin etkili konuşmalarından ve dünyaya, insanlığa ve hayata ilişkin içgörülü yorumlarından etkilendiklerini söyledi.
Yetkili, bu durumun bazı Uygur kadroların çalışma faaliyetlerinden uzaklaşmasına ve hatta istifa etmesine neden olduğunu söyledi.
Din tarafından 'yönlendirildi'
Terim köyünden bir polis memuru, ikinci alt köydeki tüm eski Uygur kadrolarının tutuklandığını söyledi.
RFA'ya verdiği demeçte "10-16 kadromuz vardı ama şimdi hiç kalmadı" dedi.
Terim'in beşinci alt köyünün güvenlik müdürü, Tursun da dahil olmak üzere iki "iki yüzlü" Uygur kadronun "dini aşırılıktan" etkilendiğini söyledi.
Tursun'un dindar kişilerle ilişkisi nedeniyle tutuklandığını, diğer kadro olan 33 yaşlarındaki Rahman Ghopur'un ise cenazelerde ağlanmaması fikrini desteklediği için tutuklandığını söyledi.
Emniyet müdürü, Tursun'un alkolden uzak durmak gibi "kötü alışkanlıkları(!)" nedeniyle görevinden alındığını söyledi.
RFA'ya verdiği demeçte, "Yasin Tursun, eşine tesettürlü kıyafetler giydirdiği ve kendisi de sakal bıraktığı için görevinden alındı" dedi. "Soruşturma onun dindar kişilerden etkilendiğini gösterdi. Dini etkinliklerde çalışırken etkilendiğini duydum."
Emniyet müdürü, Tursun "dini aşırılık" suçundan mahkum edildiğinde kendisinin de mahkeme salonunda olduğunu ve Tursun'un cep telefonu rehberinde yer alan diğer kişilerin de benzer durumlarla karşılaştığını söyledi.
Terim'deki polis karakolundan ikinci bir memur, Tursun'un önceki casusluk yaşamının ailesini neredeyse yok ettiğini, ancak dini benimsedikten sonra eşi ve çocuklarıyla ilişkilerinin düzeldiğini söyledi.