Ortak bildiride, yasanın “etnik birlik” ve “ulusal bütünleşme” söylemleri altında etnik azınlıkların kendilerine özgü kimliklerini zayıflatmayı amaçladığı ifade edildi.
İmzacı kuruluşlar, Pekin yönetiminin uzun süredir uyguladığı kültürel asimilasyon politikalarının bu düzenlemeyle daha da kurumsallaşacağı uyarısında bulundu. Açıklamada, Uygurca başta olmak üzere azınlık dillerinin kullanımının sınırlandırılması, dini özgürlüklerin kısıtlanması ve geleneksel kültürel yaşamın devlet kontrolüne alınması gibi uygulamaların yasa sayesinde daha geniş bir hukuki çerçeveye kavuşacağı ifade edildi.
Uygur kuruluşları, söz konusu düzenlemenin yalnızca Çin sınırları içerisindeki toplulukları değil, yurt dışında yaşayan Uygur diasporasını da etkileyebileceğini belirtti. Bildiride, yasanın muğlak ifadeler içerdiği ve bu durumun eleştirel görüşlerin “ayrılıkçılık” veya “etnik birliği bozma” suçlamalarıyla hedef alınmasına kapı aralayabileceği ifade edildi. Ayrıca, Çin’in sınır ötesi baskı politikalarını meşrulaştırma riski taşıdığı yönünde endişeler dile getirildi.
Ortak açıklamada uluslararası topluma da çağrıda bulunularak Birleşmiş Milletler, demokratik ülkeler ve uluslararası insan hakları kuruluşlarının yasa karşısında sessiz kalmaması istendi. İmzacı kuruluşlar, hükümetleri Çin’e yönelik diplomatik baskıyı artırmaya, yasanın kaldırılması için ortak girişimlerde bulunmaya ve etnik toplulukların temel haklarının korunmasına yönelik somut adımlar atmaya davet etti.
Açıklamada ayrıca, Çin’in etnik politikalarının uluslararası insan hakları standartlarıyla bağdaşmadığı ileri sürülerek, kültürel çeşitliliğin korunmasının evrensel bir yükümlülük olduğu vurgulandı. Uygur kuruluşları, etnik kimliklerin korunmasının toplumsal istikrarın önünde bir engel değil, aksine kalıcı barış ve birlikte yaşamanın temel unsurlarından biri olduğunu belirtti.
Uzmanlar ve uluslararası insan hakları örgütleri de son dönemde benzer uyarılarda bulunuyor. Eleştirilerde, yasanın Uygurlar, Tibetliler ve diğer etnik topluluklar üzerinde kültürel asimilasyon baskısını artırabileceği, dini ve kültürel özgürlükleri daha da sınırlandırabileceği ifade ediliyor. Çin hükümeti ise düzenlemenin tüm etnik gruplar arasında birlik, kalkınma ve ulusal bütünleşmeyi güçlendirmeyi amaçladığını savunuyor.
İmzacı Dünya Uygur Kongresi aşağıdaki kuruluşlar adına:
Alberta Uygur Derneği
Avustralya Uygur Derneği
Avustralya Uygur Tangritagh Kadınlar Derneği
Avusturya Uygur Derneği
Belçika Uygur Derneği
Uygur Hareketi
Uygur Araştırmaları Merkezi
Doğu Türkistan Bilgi Merkezi
Kanada Doğu Türkistan Derneği
Doğu Türkistan Vakfı
Doğu Türkistan Gençlik Birliği
Avrasya Uygur Akademisi
Finlandiya Uygur Derneği
Ili Meshrep Kalkınma ve Hizmet Vakfı
Uluslararası Uygur Yazarlar Birliği
İrlanda Uygur Kültür Derneği
İsa Yusuf Alptekin Vakfı
Japonya Uygur Derneği
Kazakistan Uygur Ulusal Derneği
Kutatgu Bilig Enstitüsü
Kırgızistan Uygur Derneği “İttipaq”
Norveç Uygur Komitesi
PEN Uygur
Araştırma ve Eğitim Enstitüsü
Uygur Soykırımını Durdurun
Uygur Soykırımını Durdurun Avustralya
İsveç Uygur Birliği
İsviçre Uygur Derneği
Teklimakan Uygur Yayın Merkezi
Doğu Türkistan Müslüman Alimler Birliği
Birleşik Krallık Uygur Topluluğu
Ömer Uygur Vakfı Pakistan
Avustralya Uygur Akademisi
Uygur Akademisi Uluslararası
Teksas Uygur Derneği
Uygur Akademisi Türkiye
Uygur Amerikan Derneği
Victoria Uygur Derneği
Almanya’daki Uygur Kültür ve Eğitim Birliği
Frankfurt’taki Uygur Kültür Merkezi
Kazakistan’daki Uygur Kültür Merkezi
Özbekistan Uygur Kültür Merkezi
Uygur Demokrasi ve İnsan Hakları Merkezi
Uygur İnsan Hakları Projesi
Uygur Projeleri Vakfı
Uygur Araştırma Merkezi
Uygur Araştırma Vakfı
Uygur Araştırma Enstitüsü
Uygur Hakları Savunuculuk Projesi
Uygur Gençlik Girişimi
Kazakistan Uygur Gençlik Birliği
Dünya Uygur Kongresi Vakfı
