Konuyla ilgili bilgi sahibi olan ve misilleme korkusuyla ismini vermek istemeyen bir kişi, 51 yaşındaki Gopur Abdurreşit'in, bölücülük suçlamasıyla ömür boyu hapis cezasına çarptırılan ekonomist ve profesör Tohti hakkındaki bilgileri ifşa ettiği için 1 Şubat'ta tutuklandığını söyledi.
Şu anda 54 yaşında olan Tohti, Pekin'deki Milliyetler Merkez Üniversitesi'nde ekonomi dersleri veriyordu. Araştırmalarının bir kısmı Han Çinlisi-Uygur ilişkilerine odaklanıyordu ve 12 milyon Uygur'un yaşadığı Doğu Türkistan’da daha fazla bölgesel özerklik uygulanmasını savunuyordu.
Yetkililer Tohti'yi Ocak 2014'te tutukladı ve savcılar onu Uygurların bağımsızlığını desteklemekle suçladı. İki gün süren göstermelik bir duruşmanın ardından mahkeme aynı yılın Eylül ayında Tohti'yi ömür boyu hapse mahkum etti.
Ailesinin kendisini en son 2013 yılında görmesinden ya da 2017 yılında kendisiyle iletişim kurmasından bu yana Tohti'nin durumu hakkında çok az şey biliniyor.
Doğu Türkistan’ın başkenti Urumçi'deki 1 No'lu Cezaevi'nde çalışan Abdurreşit'in altı yıl boyunca Tohti'ye nezaret ettiğini söyleyen Uyguryar olarak da bilinen ve tutuklanan ve hapsedilen Uygurları belgeleyen Norveç merkezli kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Uygur Hjelp'in kurucusu Abduveli Eyüp, Abdurreşit'in bu süre zarfında Tohti'nin durumu hakkında başkalarına bilgi verdiğini söyledi.
Eyüp, bu süre zarfında Tohti'nin durumu hakkında, hücre hapsinin ayrıntıları, haftada sadece 15 dakika güneş ışığına maruz kalması ve kötüleşen sağlığıyla ilgili haberler de dahil olmak üzere başkalarına bilgi verdiğini söyledi.
Eyüp, "Gopur, beyaz saçları da dahil olmak üzere İlham Tohti'nin kötüleşen sağlığıyla ilgili bilgileri iletti" dedi.
