Merkezi Washington’da bulunan ve Uygur Türklerinin haklarını savunmak amacıyla faaliyet gösteren Uygur Hareketi, Senato Dış İlişkiler Komitesi’nin söz konusu yasa tasarısını ilerletmesini desteklediğini açıkladı. Uygur Hareketi, tasarının Çin’in Uygur Türklerine yönelik politikalarına karşı hesap verebilirliği artıracağını, kültürel mirasın korunmasına katkı sağlayacağını ve uluslararası alanda daha güçlü diplomatik girişimlerin önünü açacağını belirtti.
Çin’e Yönelik Eleştiriler
Tasarı, Çin Halk Cumhuriyeti’nin Uygur Özerk Bölgesi’nde yürüttüğü uygulamalara karşı daha sert bir Amerikan tutumu geliştirilmesini öngörüyor. Yasa metninde Pekin yönetiminin kitlesel gözaltılar, baskı politikaları ve sınır ötesi baskı faaliyetlerine son vermesi çağrısında bulunuluyor. Ayrıca etnik, dini, kültürel veya dilsel kimlikleri nedeniyle tutulan kişilerin koşulsuz olarak serbest bırakılması talep ediliyor.
Tasarıda özellikle uzun süredir tutuklu bulunan Uygur doktor ve insan hakları savunucusu Dr. Gülşen Abbas’ın serbest bırakılması çağrısına da yer veriliyor.
ABD Dış Politikasında Uygur Vurgusu
Yasa tasarısı kabul edilirse, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Uygur meselesini diplomatik girişimlerde ve dış yardım programlarında daha öncelikli bir konu olarak ele alması gerekecek. Tasarı ayrıca Müslüman çoğunluklu ülkelerle daha yakın diplomatik temas kurulmasını, Uygur hakları konusunda uluslararası savunuculuğun artırılmasını ve Amerikan diplomatlarına Uygur dili eğitimi verilmesini öngörüyor.
Bunun yanı sıra ABD’li yetkililerin uluslararası kuruluşlarda Çin’in Uygur insan hakları konularını gündemden düşürmeye yönelik girişimlerine karşı daha aktif mücadele etmesi hedefleniyor.
“Pekin Eylemleriyle Yargılanmalı”
Uygur Hareketi İcra Direktörü Ruşen Abbas, yaptığı açıklamada Çin Komünist Partisi’nin Uygur halkına yönelik uygulamalarının uluslararası çevreler tarafından soykırım olarak tanımlandığını hatırlattı. Abbas, yasa tasarısının somut ve kapsamlı bir yanıt sunduğunu belirterek, Çin’in son dönemde yayımladığı ve kendisini küresel adaletin savunucusu olarak gösteren söylemlerinin gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Abbas, uluslararası toplumun Pekin yönetimini yayımladığı politika belgeleri veya propaganda çalışmalarıyla değil, sahadaki uygulamalarıyla değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.
“Çin Komünist Partisi, Uygur halkına karşı soykırım uygulamaya devam ediyor. Bu, kabul görmüş bir gerçektir. Uygur Politikası Yasası, bir fark yaratacak kapsamlı ve somut bir yanıt getiriyor. Zamanlama özellikle önemlidir. Daha bu hafta Pekin, kendisini adalet ve küresel yönetişimin savunucusu olarak gösteren yeni bir beyaz kitap yayınladı. Oysa temel insan haklarını sistematik olarak ihlal ediyor ve eleştirel sesleri susturmak için masum insanları hapse atıyor. Dünya, Pekin’i beyaz kitaplarına veya propagandasına göre değil, eylemlerine göre yargılamalıdır.” Ruşen Abbas
Kongre’ye Çağrı
Uygur Hareketi, ABD Kongresi’ne yasa tasarısını hızla kabul etme çağrısında bulundu. CFU, Çin’in zorla çalıştırma sistemi, Uygur kimliğini hedef aldığı öne sürülen politikaları ve yurt dışındaki Uygur aktivistlere yönelik baskı faaliyetlerine karşı daha güçlü uluslararası adımlar atılması gerektiğini söyledi.
Senato Dış İlişkiler Komitesi’nden geçen tasarının önümüzdeki süreçte ABD Senatosu Genel Kurulu’nun gündemine gelmesi bekleniyor. Tasarının yasalaşabilmesi için Senato ve Temsilciler Meclisi’nden geçtikten sonra Başkan’ın onayını alması gerekiyor.
