6 Aralık’ta Almatı şehri idare mahkemesi, Sincan’daki akrabalarına şefaat talebiyle Çin konsolosluğu önünde barışçıl bir protesto düzenleyen Aqikat Haliolla, Khalida Akykhan ve Nurzat Ermekbai’ye para cezası verdi. Ve Shinadil Zhanbyrbai’yi uyardı.
Mahkeme, dördünü “barışçıl miting düzenleme kurallarını ihlal etmekle” suçladı (Kazakistan’da herhangi bir barışçıl protesto düzenlemek için önce belediye başkanına haber verilmelidir, belediye başkanlığı tarafından izin verilmeyen mitingler yasadışı kabul edilir).
5 Kasım günü öğleden sonra Aqikat Haliolla, Khalida Akykhan, Nurzat Ermekbay ve Shinadil Zhanbyrbay, Almatı’daki Çin konsolosluğuna giderek Doğu Türkistan’da kalan akrabalarının Kazakistan’a gönderilmesini talep etti. Polis tarafından tutuklandılar, Medeu ilçe polis karakolunda dört saat tutuldular ve akşam yedi sularında serbest bırakıldılar.
– Nurzat Teyze Yermekbay’a 30 MCI (91890 tenge – Ed.), bana da 50 MCI (150 bin tenge – Ed.) para cezası verdi. Sonra mahkemeye böyle bir para cezasını ödeyemeyeceğimi söyledim, bunun yerine birkaç gün hapis cezası istedim. Doğu Türkistan’daki sevdiklerimiz için aracılık etmemizin ve protesto düzenlememizin üzerinden neredeyse 300 gün geçti. Çinli yetkililer sesimize kulak asmıyor. Ve Kazakistan makamları bizi tutuklamak, gözaltına almak ve para cezası vermekle cezalandırıyor. Bunu mahkemeye söyledim ve ‘Beni tutuklayın, protestonun geri kalanını cezaevinde yapacağım’ dedim. Aqikat Haliolla, “Düşünelim” diye mahkeme salonundan ayrıldı ve beş dakika sonra geri geldi ve para cezasının yüzde 30’unu kestiğini ve 107.000 tenge ödemeye karar verdiğini söyledi.
70 yaşının üzerinde olan Khalida Akythan, mahkemenin kendisine 20 MCI (yaklaşık 60.000 tenge) para cezası verdiğini söylüyor.
– Emekli maaşım 40 bin tenge. Mahkemeye ‘Cezayı ödeyemem’ dedim. Mahkeme, “Size asgari tutarı veriyoruz” dedi. Üç çocuğum [DoğuTürkistan’da] hapiste. On dört torun ve üç gelin Doğu Türkistan’da kaldı. Onları arıyorum, – diyor Khalida Akhykhan.
5 Aralık’ta, Doğu Türkistan’daki akrabaları için şefaat isteyen bir grup tarafından Almatı’daki Çin konsolosluğu önünde 667 gün süren protestolar düzenlendi. Protestoları Şubat 2021’de başladı. Daha sonra polis konsolosluk kapısından girmelerine izin vermedi. Protestoyu düzenleyenler, “Akrabalarımız Doğu Türkistan’da ev hapsinde, cezaevinde ya da kampta. Çinli yetkililer akrabalarımızı Kazakistan’a göndermiyor” diyor.
Bugüne kadar Çin konsolosluğundan tek bir kişi bile protestocuların karşısına çıkmadı. Çin’in Kazakistan’daki elçisi Zhang Xiao, Mart 2021’de Doğu Türkistan’da gözaltına alınanların “Çin vatandaşları” ve “Çin yasalarını ihlal edenler” olduğunu söyledi. Protestocular büyükelçinin sözlerini eleştirerek ülkeden sınır dışı edilmesini talep ettiler.
Çin konsolosluğu önünde protestoculara “barışçıl toplantı yasasını ihlal” suçlamasıyla defalarca para cezası verildi.
