Şafak vakti itibarıyla İranlılar, cenaze töreninin resmi saatinden önce Tahran’ın merkezindeki Büyük İmam Humeyni Mescidi’ne akın etmeye başladı; ta ki İran televizyonu yerel saatle sabah saat 06.00 civarında resmi ulusal cenaze töreninin başladığını duyurana kadar.
Devasa kompleksin ana avlusu kalabalıkla dolarken, yetkililer başkent genelinde geniş çaplı trafik kısıtlamaları uyguladı. Fransız Basın Ajansı’nın haberine göre, cenazeye katılanlar buraya ulaşmak için birkaç kilometreyi yaya olarak kat ettiler.
Ajansa göre, çok sayıda cenaze katılımcısı üzerinde “Şehit” yazan kırmızı bayraklar taşıdı ve katılımcılar “Amerika’ya ölüm, israil’e ölüm” ve “İntikam, intikam” gibi sloganlar attı.
İranlı yetkililer, sadece Tahran’daki törenlere 15 ila 20 milyon kişinin katılmasını beklediklerini belirtirken, İranlı yetkililer, 86 yaşında öldürülen ve ölümüne kadar ülkeyi yöneten liderin intikamını almak için geniş çaplı bir kitle toplanması çağrısında bulundu.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakir Kalibaf ise Perşembe günü “tüm İran halkını, katılımınızla İslam İran tarihine şanlı bir sayfa yazmaya” çağırmış ve cenaze törenini “ülke tarihinin en önemli anlarından biri” olarak nitelendirmişti.
Mücteba’nın ortaya çıkması bekleniyor
İran’ın Dini Lideri Mücteba Hamaney’in – savaşta yaralanan Hamaney’in oğlu – törene katılıp katılmayacağı konusunda bir belirsizlik hakim; Hamaney, savaşın başlamasından bu yana kamuoyuna hiç görünmedi.
Mücteba, geçtiğimiz Mart ayında babasının halefi olarak en yüksek dini lider seçilmişti ve o zamandan beri sadece yazılı açıklamalar yayınlamakla yetindi.
Başkent Tahran’da yoğun güvenlik önlemleri ve polis barikatları kurulurken, Cuma akşamı itibarıyla yüzlerce kişi, İran’ı yaklaşık dört on yıl boyunca yöneten lideri uğurlamak için Büyük Mescid’in yakınında toplandı.
Tören başlamadan önce pek çok kişi gözyaşlarına boğulurken, etrafa Kuran okunmaları, dualar ve dini ilahiler yankılanıyordu.
Hameney’in naaşı Pazartesi gününe kadar namaz salonunda kalacak, ardından bir cenaze konvoyuyla başkentin sokaklarında dolaştırılacak ve daha sonra Tahran’ın güneyindeki Kum şehrine nakledilecek. 8 Temmuz’da ise Irak’taki Necef ve Kerbela’daki “Ali ve Hüseyin Türbeleri”ni ziyaret etmek üzere yola çıkacak.
Cenazesi daha sonra İran’a geri getirilecek ve 9 Temmuz’da ülkenin kuzeydoğusundaki Meşhed şehrinde – Hamaney’in doğum yeri – İmam Ali Reza Türbesi’nin yanında toprağa verilecek.
Resmi heyetler veda etti
Dün Cuma günü, resmi heyetlerin tabuta son selamlarını sunmalarına ayrıldı; bu heyetlerin başında, ülkedeki üç devlet organının başkanları ve askeri komutanlardan oluşan İran heyeti yer aldı; bu komutanlardan bazıları savaşın başlamasından bu yana ilk kez kamuoyu önüne çıktı.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ülkesinin ABD-İran müzakerelerinde arabulucu rol üstlendiği için Hamaney’in cenazesine saygılarını sundu. Ayrıca Afganistan’daki Taliban hükümetinin Dışişleri Bakanı Amir Han Müttaki ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i temsilen eski Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev de cenazeye katıldı.
Bunun yanı sıra Suudi Arabistan, Katar, Mısır ve Umman’dan heyetler de taziyelerini sundu. Ayrıca Lübnan’daki Hizbullah, İslami Direniş Hareketi “Hamas” ve İslami Cihat Hareketi’nden temsilciler de törene katıldı.
İranlı yetkililer, Cumartesi gününden Pazartesi gününe kadar Tahran’daki kamu ve özel ofislerin kapatılmasını emretmişlerdi; başkent üzerindeki hava sahası ise Cuma gününden itibaren kısmen kapatılmış, Pazartesi günü ise tamamen kapatılacaktı.
Dün, Büyük İbadet Salonu’nda Hamaney’in, kızının, damadının ve 3 yaşındaki torununun tabutları, oğlu Mücteba’nın eşi Zehra Haddad Adil’in tabutunun yanına konuldu.
Tabutlar, beyaz bir platformun üzerinde sergilendi ve İran bayrakları ile siyah yas bayraklarıyla sarıldı; bu, yetkililerin ülkenin tarihindeki en büyük cenaze töreni olacağını öngördükleri törenin başladığını işaret ediyordu.
Hameney, 4 ay önce bölgede savaşın patlak verdiği ilk gün, 28 Şubat’ta Tahran’daki ikametgahının da bulunduğu bir kompleksi hedef alan Haçlı-Siyon ittifakı hava saldırılarında öldürüldü.
Hameney’in cenaze töreni, İranlı ve Amerikalı müzakerecilerin Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda, 60 gün içinde ana ihtilaf konularında nihai bir anlaşmaya varılması umuduyla bir “mutabakat zaptı” imzalamalarına kadar ertelendi.
