Çin’in 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe koyduğu Etnik Birlik Yasası, uluslararası kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Dünya Uygur Kongresi’nin (DUK) aktardığı bilgilere göre, yasa nedeniyle dünyanın çeşitli kentlerinde protestolar düzenlenirken, ABD yönetimi de Doğu Türkistan’da faaliyet gösteren çok sayıda Çinli şirkete yönelik yeni yaptırımlar açıkladı.
New York’ta “Etnik Birlik Yasası”na karşı küresel eylem
Dünya Uygur Kongresi İcra Komitesi Başkanı Ruşen Abbas, 1 Ağustos’ta New York’ta düzenlenen Küresel Eylem Günü etkinliğine katıldı. Gösteri, Çin’in Etnik Birlik Yasası’nı protesto etmek amacıyla bir ay önce Birleşmiş Milletler Genel Merkezi önünde kendini ateşe veren Tibetli aktivist Pawo Lobga Rangzen anısına gerçekleştirildi.
Protestolar, hem söz konusu yasaya tepkiyi hem de Çin’in azınlık politikalarına yönelik uluslararası eleştirileri gündeme taşımayı amaçladı.
Londra’da farklı topluluklar ortak protestoda buluştu
2 Ağustos’ta ise İngiltere’nin başkenti Londra’da düzenlenen gösterilerde farklı topluluklar ortak bir platformda bir araya geldi.
Protestolara;
- Uygurlar,
- Tibetliler,
- Güney Moğolistanlı aktivistler,
- Hong Konglular,
- Tayvanlılar,
- Çinli muhalifler
ve Çin yönetiminin politikalarına karşı çıkan diğer gruplar katıldı.
Gösteride ayrıca Stop Uyghur Genocide Başkanı Rahima Mahmut da yer aldı. Organizatörler, Etnik Birlik Yasası’nın etnik ve kültürel kimlikler üzerinde baskı oluşturduğu gerekçesiyle uluslararası toplumun daha güçlü tepki göstermesi gerektiğini savundu.
ABD’den 43 Çinli şirkete yaptırım
Dünya Uygur Kongresi’nin 4 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, ABD hükümetinin Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası (UFLPA) kapsamındaki yaptırım listesini genişletme kararını memnuniyetle karşıladığı belirtildi.
ABD yönetimi, 31 Temmuz’da aldığı kararla 43 Çinli şirketi UFLPA Varlık Listesi’ne ekledi. Karar 3 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
Yeni eklemelerle birlikte listede yer alan şirket sayısı 187’ye yükseldi.
Yaptırım listesine alınan şirketlerin gıda, elektronik ve metal sektörleri başta olmak üzere küresel tedarik zincirlerinde faaliyet gösterdiği ifade edildi.
ABD’ye ithalat yasak kapsamına giriyor
UFLPA kapsamında yaptırım listesine alınan şirketlerin tamamen veya kısmen ürettiği ürünlerin zorla çalıştırma yoluyla üretildiği varsayılıyor.
Bu nedenle söz konusu ürünlerin ABD’ye ithalatı yasaklanıyor. İthalatçı firmaların, ürünlerin zorla çalıştırma ile üretilmediğini somut delillerle ispatlaması gerekiyor. Aksi durumda ürünlerin ülkeye girişine izin verilmiyor.
Çin’in sınır ötesi baskı faaliyetleri yeniden gündemde
4 Ağustos’ta ABD Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi de yayımladığı bir video ile Kongre’ye Sınır Ötesi Baskıyla Mücadele Yasası (Transnational Repression Policy Act)‘nı kabul etme çağrısında bulundu.
Çağrı, New York’ta faaliyet gösteren gizli bir Çin polis istasyonuna ilişkin ortaya çıkan gelişmelerin ardından yapıldı.
Komitenin aktardığı bilgilere göre, Mayıs 2026’da iki ABD vatandaşı, Çin Kamu Güvenliği Bakanlığı adına ABD topraklarında faaliyet gösteren yasa dışı bir Çin polis istasyonunu işletmekten suçlu bulundu.
Söz konusu kişilerin Amerika’da yaşayan siyasi muhalifleri etkilemeye, tehdit etmeye ve baskı altına almaya çalıştıkları belirtildi.
Dünya Uygur Kongresi’nden ABD Kongresi’ne çağrı
Dünya Uygur Kongresi, yaşanan olayların Çin’in sınır ötesi baskı faaliyetlerine karşı daha güçlü yasal düzenlemelerin gerekliliğini ortaya koyduğunu savundu.
Kongre, ABD Kongresi’ne Transnational Repression Policy Act’ın kabul edilmesi çağrısında bulunarak, düzenlemenin başta Uygurlar olmak üzere hedef alınan toplulukların güvenliği ve temel haklarının korunması açısından önemli bir adım olacağını ifade etti.
