Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından yürütülen bu proje, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planında ilerlemenin durma noktasına gelmesi üzerine ortaya çıktı. Söz konusu plan, Ekim ayında işgalci israil ile Filistin Direnişi arasında sağlanan ateşkesi temel alarak, yardımı artırmak ve bölgeyi sıfırdan yeniden inşa etmeyi amaçlıyordu.
Bu girişim, BM ve Filistinlilerin, yetkililerin su kuyularına ve hastanelere erişimi engellediğini ve ekonominin yeniden canlanmasını zorlaştırdığını belirttiği devasa moloz yığınlarını temizlemek için yerel kaynaklı makineleri kullanma çabasını yansıtıyor.
BM Kalkınma Programı’nın (UNDP) Gazze ofisi başkanı Alessandro Mrakic, bölgenin tahmini 61 milyon ton molozla, tarihteki en büyük savaş sonrası temizlik zorluklarından biriyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Mrakic, “(Enkazın) toplanmasının ötesinde, ayırmaya, kırmaya ve dolayısıyla yeniden kullanmaya başladık” dedi. “Topladığımız miktarın neredeyse tamamını kullandık.”
Mrakic, Filistinli işçilerden oluşan UNDP ekiplerinin enkazı “yolları onarmak ve barınaklar ile topluluk mutfakları için alanları döşemek” amacıyla kullandığını söyledi.
Gazze’nin güneyindeki Han Yunus’ta Filistinliler, yıkılmış beton yığınlarını parçalamak için ağır makineler kullanıyorlardı; işçiler hasarlı binaların bükülmüş çelik ve molozlarını ayıklarken havaya toz bulutları yükseliyordu.
Yetkililer, enkazın altında gizli tehlikelerin çalışmaları yavaşlattığını belirtiyor. Enkazın kaldırılabilmesi için, BM mayın hizmet birimiyle koordineli olarak bölgelerde patlamamış mühimmat olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Filistinli işçiler için riskler somut.
32 yaşındaki İbrahim el Sarsawi, “Başka bir gelir kaynağı bulamıyorum, bu yüzden bu işi yapıyorum. Yaralanabilirsiniz,” dedi.
İş sahasının işgalci israil-Hamas ateşkes hattına yakın olması nedeniyle, işgalci israil’in isabet etmeyen ateşine maruz kalabileceğini söyledi.
Sadece ‘buzdağının görünen kısmı’
BM Kalkınma Programı (UNDP), Gazze’deki enkaz kaldırma çalışmalarının tamamlanmasının yedi yıl sürebileceğini belirtiyor. Bu tahmin, ağır iş makinelerinin hızlandırılmış ve engelsiz erişimi ile düzenli yakıt tedarikini varsayıyor; ancak işgalci israil’in kısıtlamaları nedeniyle Gazze’de bu kaynaklar genellikle kıt durumda.
İşgalci israil, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın işgalci israil’e düzenlediği El Aksa Tufanı operasyonunun ardından Gazze’ye yönelik saldırı başlattığı bölgede uyguladığı kısıtlamaları güvenlik endişeleriyle gerekçelendiriyor.
UNDP şu ana kadar yaklaşık 287.000 ton enkaz kaldırdı – ancak Mrakic’e göre bu sadece “buzdağının görünen kısmı”.
Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası tarafından bu ay yayınlanan nihai Gazze Hızlı Hasar ve İhtiyaç Değerlendirmesi raporuna göre, bu küçük bölgedeki toparlanma ve yeniden inşa çalışmaları için önümüzdeki on yıl içinde 71,4 milyar dolarlık bir kaynağa ihtiyaç duyulacak.
Han Yunus’taki bir çadır kampında yaşayan 60 yaşındaki Filistinli mülteci Sobhi Dawoud, “Savaş bitti, ancak (bu) yeni bir savaşın başlangıcı” dedi.
Bu “yeni savaşın” ise “yeniden inşa, molozların kaldırılmasının başlangıcı ve altyapı, elektrik, su, kanalizasyon, okullar ve sokakların (onarımı)” olduğunu ekledi.
