Mutabakat zaptının imzalanması, işgalci israil için siyasi ve stratejik bir şok etkisi oluşturdu; işgal, zaptın maddelerinde Netanyahu’nun “mutlak zafer” olarak nitelendirdiği şeyi baltalayan unsurlar ve ordusunun kuzey cephesindeki hareket özgürlüğünü kısıtlayan unsurlar gördü.
Ma'ariv gazetesinin aktardığı işgalci tahminlere ve kaynaklara göre, ABD'nin işgal hükümeti üzerindeki baskısı, işgal ordusunun Güney Lübnan ve Suriye'deki Şeyh Dağı'ndan çekilmesi ve Trump yönetiminin Tahran ile sürdürdüğü diplomatik süreci korumak amacıyla kuzey cephesindeki askeri faaliyetlerin azaltılması gibi pratik taleplere kadar uzanıyor.
Kaynaklar, Washington’un kapalı kapılar ardında yapılan görüşmelerde işgalci israil’e, istenenlerin sadece sahadaki gerginliğin yatıştırılmasından öteye geçtiğini ve işgal güçlerinin Güney Lübnan’da hâlâ kontrolü altında tuttuğu beş noktadan çekilmeyi de kapsadığını bildirdiğini belirtiyor.
Güvenlik bedeli
Bu tahminlere göre, ABD yönetimi, mutabakat metninin imzalanmasının ardından Netanyahu hükümeti üzerindeki baskıyı yoğunlaştırmaya hazırlanıyor; bunun amacı, söz konusu bölgelerden çekilme konusunda açık bir taahhüt elde etmek ya da Trump’ın Lübnan sahnesinde Arap dünyasına siyasi ve güvenlik açısından bir başarı sunmasına imkân verecek bir formüle ulaşmaktır.
Buna karşılık, aynı kaynaklara göre Netanyahu tam çekilme taleplerini reddetti ve son görüşmelerde işgalci israil’in kuzeydeki “güvenlik kazanımları” olarak nitelendirdiği şeylerden taviz vermeyeceğini vurguladı; ayrıca herhangi bir yeniden konuşlandırmanın, başta Hizbullah’ın silahsızlandırılması olmak üzere sıkı güvenlik garantilerine bağlı olacağını belirtti.
Trump’ın İran meselesine ilişkin tutumları, İran’ın balistik füze programının önemini nükleer tehdide kıyasla küçümsemesi ve asıl meselenin İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engellemek olduğunu, füze kapasitesini tamamen ortadan kaldırmak olmadığını belirtmesi üzerine, işgalci israil’de giderek artan bir endişeye yol açtı.
Aynı bağlamda, Axios sitesi Netanyahu’nun bir danışmanının, işgalci israil’in mutabakat metninin Lübnan ile ilgili kısmına bağlı olmadığını söylediğini aktardı. Danışman, Başbakan’ın Trump’a, Hizbullah’ın silahsızlandırılmadığı sürece işgal güçlerinin Güney Lübnan’dan çekilmeyeceğini açıkça ilettiğini vurguladı.
Yasal Önlem Tehdidi
Ma’ariv gazetesine göre, işgalci israil’in endişeleri siyasi anlaşmazlığın sınırlarını aşarak, işgalin ABD’nin taleplerini reddetmeye devam etmesi halinde Washington’un işgalci israil’e karşı somut önlemler alabileceği ihtimaline kadar uzanıyor.
İşgalci kaynaklar, krizin sadece diplomatik anlaşmazlıklardan öteye geçerek silah sevkiyatlarının geciktirilmesi, operasyonel yardımlara kısıtlamalar getirilmesi ve belki de işgalci yetkililerin pratikte silah ambargosuna benzeyen önlemler olarak tanımladıkları somut tedbirlere dönüşebileceğini belirten dolaylı Amerikan mesajlarından bahsetti.
Bu endişeler, son günlerde Trump’ın Netanyahu’ya yönelttiği açık eleştirilerin ardından daha da güçlendi. Trump, Netanyahu’yu askeri operasyonların yönetiminde aşırı aceleci davranmakla suçladı ve Lübnan’daki işgal saldırılarını doğrudan eleştirerek, Beyrut’taki binaları vuran son saldırıların gereksiz olduğunu ve sükunet çabalarına hizmet etmediğini söyledi.
Gazete, ABD’li yetkililerin, Trump’ın yakın çevresine Netanyahu’nun her zaman daha fazla askeri operasyona yöneldiğini söylediğini aktardı. Öte yandan, bazı Beyaz Saray yetkilileri, işgalci israil’de seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte işgal Başbakanı’nın iç siyasi nedenlerle İran’la çatışmayı uzatmaya çalışıp çalışmadığını sorguladı.
Trump ve Ekibine Karşı Bir Darbe
Aynı bağlamda, beklenen anlaşma Netanyahu'ya yakın siyasi ve medya çevrelerinde öfke dalgasına yol açtı; hükümeti destekleyen yetkililer ve yorumcular, ABD-İran mutabakatını işgal için stratejik bir gerileme olarak nitelendirdi ve bazıları, Trump'ın işgalci israil'in güvenlik endişelerini gidermeyen düzenlemeler karşılığında Tahran'a büyük kazanımlar sağladığını düşündü.
Axios’a göre, çoğu Trump’ı güçlü bir şekilde destekleyen Netanyahu yanlısı medya kuruluşları da ABD Başkanı ve ekibine saldırmaya başladı.
Site bu bağlamda, Netanyahu’ya yakın Kanal 14’teki bir program sunucusunun ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’e küfürlü sözler sarf ettiğini ve Trump’ın elçileri Steve Witkov ve Jared Kushner’ı “antisemitizm”le suçlayarak, ikilinin “kişisel maddi kazançlar karşılığında i*rail’i sattığını” iddia ettiğini belirtti.
ABD ve işgalci israil kaynaklarından gelen çakışan haberlere göre, Netanyahu anlaşmanın açıklanma zamanlamasından şaşırmış ve son günlerde bazı maddeleri değiştirmek ya da ek garantiler almak amacıyla ABD yönetimi ile acil temaslar ve istişareler yapmaya çalışmış, ancak bu çabalar somut sonuçlar vermemiştir.
Perşembe günü sabahın erken saatlerinde, ABD Başkanı Donald Trump ve İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan, Pakistan’ın arabuluculuğunda savaşı sona erdirmeyi öngören bir mutabakat zaptını elektronik ortamda imzaladılar. Bu adım, taraflar arasındaki çözülmemiş meseleleri ele alacak nihai bir anlaşmaya varılması amacıyla 60 gün sürecek ikinci bir müzakere aşamasının temelini oluşturuyor.
