Türkiye kendi vatandaşı Mevlüde Hilal'i toplama kampından kurtarmaktan aciz mi?

Çin’in işgali altındaki Doğu Türkistan’da kurduğu toplama kampında tutulan Uygurlar için BM’ye yapılan başvurularda yeni sonuçlar çıktı.

BM İnsan Hakları Konseyi Keyfi Gözaltı Çalışma Grubu, insan hakları savunucusu avukat Gülden Sönmez’in avukatlığını üstlendiği Uygurların başvurusunda, 2016 ve 2017 yıllarında toplama kamplarına gönderilen biri Türkiye vatandaşı olan dört Uygur hakkında karar verdi.

Çin devletinin savunmasının yer aldığı dosyada, Türkiye vatandaşı Mevlüde Hilal ile Halemaimaiti Yiliyasi, Abudureheman Kuerwanjiang ve Paliden Yasheng’in Çin’deki tutukluluklarının hukuki olmadığına karar verildi.

Türkiye vatandaşı Mevlüde Hilal, 7 yıldır toplama kampında

Hakkında karar verilenlerden Mevlüde Hilal, 1986 doğumlu ve Türkiye vatandaşı. 2011’de İstanbul Üniversitesi İşletme bölümünden mezun oldu. 2012 sonlarında Çin’in işgali altındaki Doğu Türkistan’ın Gulca kentinde yaşayan annesinin hastalanması nedeniyle Gulca’ya gitti. 2016’da bir çocuğu dünyaya geldi. 2017’de toplama kampına götürüldü.

*İşgalci Çin’in toplama kampında tutulan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Mevlüde Hilal*

Hakkında karar verilenlerden bir diğeri Halemaimaiti Yiliyasi, 1984 doğumlu bir iş insanı. Mart 2017’de Çin kolluk güçleri tarafından evinden alınarak bir toplama kampına götürülmesinden sonra kendisinden haber alınamadı.

Paliden Yasheng (Feride Yasin) ise 1989 doğumlu ev hanımı. Ekim 2016’da Aksu kentindeki ailesinin evinden, Çin polisi tarafından alınarak götürüldü. BM Keyfi Gözaltı Çalışma Grubu kararına Yasheng’in ağır işkenceye maruz kaldığı tespiti yer aldı. Yasheng’in ailesinden birçok kişinin toplama kamplarına götürüldüğü ve halen tutuldukları tahmin ediliyor. Yasheng’in küçük çocuğunun da çocuklar için yapılan kamplardan birine götürüldüğü biliniyor.

Hakkında karar verilen diğer kişi olan Abudurrahman Kuerwanjiang da Ocak 1977 doğumlu bir mimar. Mart 2017’de Çin polisi tarafından evinden alınarak toplama kampına götürüldü. O zamandan bu yana kendisinden haber alınamıyor.

BM İnsan Hakları Konseyi Keyfi Gözaltı Çalışma Grubu, Haziran 2023’te aynı durumda bulunan üç Uygur hakkında karar vermişti.

Av. Gülden Sönmez, Kamp Mağdurları Platformu’nun İstanbul Kazlıçeşme Kültür Merkezi’nde düzenlediği bilgilendirme toplantısında BM’den çıkan kararın içeriği ve önemiyle ilgili bilgiler verdi.