Rusya Adalet Bakanlığı, 26 Haziran 2026 tarihinde Kırım Dayanışması’nı “yabancı ajanlar” siciline dahil etti. Bunun üzerine hareket, sosyal medya hesapları üzerinden yayımladığı kapsamlı açıklamayla hem karara tepki gösterdi hem de on yıllık faaliyetlerini sona erdirdiğini ilan etti.
“Karar siyasi baskı niteliğinde”
Kırım Dayanışması, açıklamasında Rus makamlarının kararını “siyasi baskı niteliğinde bir adım” olarak değerlendirdi. Hareket, “yabancı ajan” statüsünün faaliyetlerini itibarsızlaştırmayı, toplumdan izole etmeyi ve bağımsız sivil girişimlere yönelik baskıyı artırmayı amaçladığını savundu.
Açıklamada, hareketin yıllardır Kırım’daki insan hakları ihlallerini belgelediği, siyasi tutukluların ailelerine destek sağladığı ve yarımadada yaşanan gelişmeleri kamuoyuna aktardığı hatırlatıldı. Bu faaliyetlerin, Rus makamlarınca “yabancı ajan faaliyeti” olarak nitelendirildiği ve alınan kararın temel gerekçesi haline getirildiği ifade edildi.
“10 yıllık dayanışma sona eriyor”
Bu yıl kuruluşunun 10. yılını kutlayan Kırım Dayanışması, geçen on yıl boyunca baskılar, ev baskınları, gözaltılar, tutuklamalar ve ağır mahkûmiyet kararları karşısında mağdurların yanında yer aldığını belirtti.
Hareket, faaliyetleri kapsamında:
- Siyasi gerekçelerle kovuşturmaya uğrayan kişilerin hikâyelerini belgelediğini,
- Gözaltına alınan ve tutuklanan kişilerin ailelerine destek verdiğini,
- Hukuki yardım süreçlerine katkı sunduğunu,
- Resmî gündemin dışında kalan gelişmeleri kamuoyuna duyurduğunu vurguladı.
Açıklamada ayrıca, siyasi baskı mağdurlarına destek veren çok sayıda gönüllü, gazeteci ve insan hakları savunucusunun da para cezaları, idari tutuklamalar ve ceza davalarıyla karşı karşıya kaldığı, bazı çalışma arkadaşlarının ise hâlen cezaevinde bulunduğu belirtildi.
“Siyasi değil, toplumsal bir girişim”
Kırım Dayanışması, kuruluş amacının hiçbir zaman siyasi faaliyet yürütmek olmadığını vurguladı.
Açıklamaya göre hareket, Kırım Tatarları başta olmak üzere farklı halklardan sıradan insanların karşılaştıkları baskılar karşısında birbirlerini yalnız bırakmaması amacıyla ortaya çıktı. Zamanla farklı mesleklerden ve farklı görüşlerden insanların katılımıyla genişleyen inisiyatif, herkesin adalet ve hukuki güvenceye erişebilmesi için çalıştığını ifade etti.
Hareket, soruşturma ve yargı süreçlerindeki olası usulsüzlüklere dikkat çekmenin hukuka karşı çıkmak anlamına gelmediğini belirterek, aksine bunun adil yargılanma ilkesinin gereği olduğunu savundu.
Kırım Tatar halkına destek vurgusu
Kırım Dayanışması açıklamasında Kırım Tatar halkına verilen desteğin çalışmalarının temel unsurlarından biri olduğunun altı çizildi.
Hareket, insanların kültürlerini, dillerini, dinlerini ve toplumsal bağlarını koruma hakkına sahip olduğunu belirterek, hiçbir kişinin milliyeti, dini, dili ya da siyasi görüşü nedeniyle ayrımcılığa uğramaması gerektiğini ifade etti.
Açıklamada, faaliyetlerinin ticari ya da siyasi çıkarlar yerine insan onuru, karşılıklı dayanışma ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayandığı vurgulandı.
Faaliyetler tamamen durduruldu
Kırım Dayanışması, Rusya’daki yürürlükte bulunan mevzuatı inceledikten sonra ortak kararla faaliyetlerini tamamen sonlandırma kararı aldığını açıkladı.
Kararın son derece zor alındığı belirtilen açıklamada, on yıl boyunca oluşan dayanışma ağına rağmen mevcut koşullarda çalışmaları önceki formatta sürdürmenin mümkün olmadığı ifade edildi.
Bu kapsamda hareketin internet sitesi ile sosyal medya hesaplarının artık güncellenmeyeceği ve kamu faaliyetlerinin sona erdiği duyuruldu.
Bununla birlikte Kırım Dayanışması, Rus makamlarının “yabancı ajan” kararına karşı hukuk çerçevesinde itiraz edeceğini ve mevcut yasal yolları kullanarak haklarını aramayı sürdüreceğini bildirdi.
“Dayanışma devlet sicilleriyle ölçülemez”
Açıklamanın sonunda, toplumsal dayanışmanın devlet kayıtlarıyla belirlenemeyeceği mesajı verildi.
Hareket, insanların birbirlerine destek olma iradesinin ve insan onuruna bağlılığının herhangi bir resmî statüyle ortadan kaldırılamayacağını belirterek, yardıma ihtiyaç duyan insanların varlığını sürdüreceğini ve onları koruma gereğinin de devam edeceğini ifade etti.
Kırım Dayanışması ayrıca, yıllardır Kırım’daki siyasi tutuklulara destek veren tüm kişi ve kuruluşlara teşekkür ederek kamuoyuna veda etti.
