Çeçenistan Seçim Komisyonu’nun verilerine göre, ilk iki günün sonuçlarına göre katılım oranı %85,24 olarak gerçekleşti.
18-20 Eylül tarihleri arasında Çeçenistan’da cumhurbaşkanlığı, yerel meclis milletvekilleri ve belediye seçimleri gerçekleştirildi. Özellikle Grozni’de belediye meclisi milletvekilleri seçimi yapıldı. Şehir sakinleri, belediye meclisi seçimlerine yönelik hazırlık sürecinde adayların herhangi bir seçim kampanyası yürütmediğini belirtti.
Merkez Seçim Komisyonu’nun verilerine göre, oy pusulalarının %100’ü sayıldıktan sonra, “Birleşik Rusya” partisi tarafından aday gösterilen Ramzan Kadirov, oyların %99,85’ini aldı. “Adil Rusya” partisinden Çeçenistan Halk Meclisi Başkanı İsmail Denilhanov ve Komünist Parti’den (KPRF) cumhuriyet parlamentosu milletvekili Halid Nakaev ise %0,05 oy aldı.
Sonuçlar bugün Merkez Seçim Komisyonu (CİK) web sitesindeki çevrimiçi sonuç panosunda yayınlandı.
“Birlikte Gözlemliyoruz” projesinin web sitesindeki verilere göre, Moskova saatiyle 09.40 itibarıyla Çeçenistan’daki seçimlerde herhangi bir ihlal bildirimi gelmedi. Proje, “2026 seçimlerini izlemek için bağımsız bir platform” olarak konumlandırılıyor. Açıklamada, “Seçim komisyonları ve ihlallerle ilgili verileri yayınlıyoruz” deniyor. Bilgiler, Telegram kullanıcıları tarafından bir bot aracılığıyla projenin yazarlarına iletiliyor.
Ramzan Kadirov’un Çeçenistan başkanı seçimlerinde %99,85 oy oranıyla rekor kırdığı belirtilmelidir. 2021 seçimlerinde %99,7 oy alarak önceki rekorunu da kırmıştı. 2016 yılında seçmenlerin %97,94’ü Kadirov’a oy vermişti. 2011 yılında Çeçenistan başkanlığı seçimi yapılmamıştı: Cumhuriyet Halk Meclisi’ndeki tüm milletvekilleri, Kadirov’un yeni bir dönem için yeniden onaylanmasını desteklemişti.
Blog yazarı Tumso Abdurakhmanov, Kadirov’un her iki rakibini de “teknik adaylar” olarak nitelendirdi. “Her ikisi de Kadirov’un ekibinin sıradan temsilcileri; kendilerine teknik aday rolünü üstlenmeleri görevlendirilmiş,” dedi.
Bir başka Çeçen analist de seçimlerin fiili rekabet düzeyini son derece düşük olarak değerlendirdi. Onun sözlerine göre, Kadirov’un rakiplerinin önceki seçim kampanyaları ve kamusal faaliyetleri, iktidar için gerçek bir mücadele yaşandığını göstermiyordu. “Parlamento partilerinin adaylarının katılımı, en azından oy kullanma sürecinde gerekli olan dışsal bir alternatifliği sağlıyor,” dedi.
Hatırlanacağı üzere, 2021 Çeçenistan başkanlık seçimlerinde Kadirov’un rakipleri toplamda 1.899 oy almıştı. 2016 yılında ise Kadirov’un üç rakibinden her biri yüzde birin altında oy almıştı. Analistler, önceki seçim kampanyalarına ilişkin bu verileri, seçim rekabetinin son derece sınırlı olduğunu gösteren bir kanıt olarak sunmuştu.
2021 seçimleri öncesinde Çeçenistan sakinleri, kamu sektörü çalışanlarına yönelik idari baskı uygulandığını bildirdi. Onların ifadesine göre, öğretmenler işten atılma tehdidiyle seçim mitinglerine katılmaya zorlandı ve oy kullanmaya gitmeleri zorunlu kılındı; ayrıca seçim sandıklarının bulunduğu okullardaki öğretmenler, üç gün boyunca sandık başında bulunmak zorundaydı.
Oylama sonrasında cumhuriyet sakinleri “oy karuseli” uygulamalarından bahsetti. Öğretmenler ve doktorlar “Kafkas Düğümü”ne, iradeleri dışında farklı sandık merkezlerinde defalarca oy kullandıklarını bildirdi; devlet kurumunda çalışan bir kadın da, yönetimin çalışanlardan doldurulmuş oy pusulasının fotoğrafını paylaşmalarını talep ettiğini aktardı.
Benzer iddialar, 2016 yılında Çeçenistan cumhurbaşkanlığı seçimleri sırasında da dile getirilmişti. Cumhuriyet sakinleri, kitlesel ihlallerin yaşandığını bildirmiş ve kamu çalışanlarının işten atılma tehdidi altında oy kullanmaya zorlandıklarını ve kendilerine söyleneni yapmaları gerektiği şekilde oy verdiklerini iddia etmişlerdi.
