ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleşmesi planlanan görüşme öncesinde, Çin’de hukuksuz bir şekilde tutuklu bulunan Uygur doktor Gülşen Abbas’ın durumuna ilişkin dikkat çeken bir açıklama yaptı.
Newsweek’in Beyaz Saray muhabiri Leonardo Feldman’a konuşan Johnson, Trump’ın Şi ile görüşmesinde 64 yaşındaki emekli doktor Gülşen Abbas’ın serbest bırakılması konusunu gündeme getireceğinden emin olduğunu belirtti.
Speaker @MikeJohnson told me that he is confident President Donald Trump and Chinese President Xi Jinping will discuss the case of Dr. Gulshan Abbas, a 64-year-old retired physician who has spent eight years in a Chinese prison on what the U.S. government and human rights groups… pic.twitter.com/yBlccjhnHV
— Leonardo Feldman (@Leonardofeldman) September 15, 2026
Abbas, Çin’de yaklaşık sekiz yıldır cezaevinde bulunuyor. ABD hükümeti ve insan hakları kuruluşları, Abbas’ın terör suçlamalarıyla mahkûm edilmesine ilişkin ciddi itirazlar dile getirirken, davasını Çin’in Uygurlara yönelik politikaları bağlamında değerlendiriyor.
Trump’ın Şi ile görüşmesi öncesinde Abbas çağrısı
Trump ile Şi Cinping’in 24 Eylül’de Washington’da bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşme, Çin liderinin on yılı aşkın sürenin ardından gerçekleştireceği ilk devlet ziyareti olması nedeniyle yakından takip ediliyor.
Gülşen Abbas’ın durumu, ABD’de uzun süredir siyasi gündemin başlıklarından biri. ABD Senatosu da mayıs ayında, aralarında Abbas’ın da bulunduğu Çin’deki siyasi tutukluların serbest bırakılmasının Trump’ın Şi ile görüşmelerinde gündeme getirilmesini isteyen iki partili bir kararı oybirliğiyle kabul etmişti.
ABD Uluslararası Din Özgürlüğü Komisyonu (USCIRF) ise 14 Eylül’de yaptığı açıklamada Trump’a Şi ile yapacağı görüşmede Gülşen Abbas’ın yanı sıra diğer tutukluların durumunu da gündeme getirmesi çağrısında bulundu. Komisyon, Abbas’ın serbest bırakılması için doğrudan diplomatik girişimde bulunulmasını istedi.
Washington’dan Pekin’e yönelik baskı
Abbas’ın dosyası, ABD ile Çin arasındaki diplomatik temaslarda tutuklular meselesinin daha geniş bir parçası olarak ele alınıyor.
Trump, mayıs ayında Çin ziyareti sırasında siyasi tutukluların durumunu Şi Cinping ile görüştüğünü açıklamıştı. Trump, görüşmede özellikle bir papazın serbest bırakılması konusunda Şi’nin “ciddi değerlendirme” yaptığını söylemişti.
ABD tarafında Abbas’ın yanı sıra Uygur iş insanı Ekpar Asat ve Hong Konglu medya patronu Jimmy Lai gibi isimlerin durumlarının da Pekin ile yapılan görüşmelerde gündeme getirilmesi yönünde çağrılar bulunuyor.
Trump ile Şi’nin yaklaşan görüşmesinde ticaret, teknoloji, nadir toprak elementleri ve diğer ABD-Çin ilişkileri başlıklarının yanı sıra insan hakları ve tutuklular meselesinin de gündeme gelmesi bekleniyor. ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Johnson daha önce Trump-Şi görüşmesinde yapay zekâ konusunun da ele alınmasının beklendiğini söylemişti.
Gözler şimdi Washington’daki Trump-Şi görüşmesine çevrilirken, Gülşen Abbas’ın dosyasının görüşme sırasında gündeme gelip gelmeyeceği ve Pekin’den bu konuda herhangi bir adım gelip gelmeyeceği merak ediliyor.
