Dünya Uygur Kongresi Başkanı Turghunjan Alawudun’a Açık Mektup
“İnsanların gözleri ellidir” – Uygur atasözü
Dünya Uygur Kongresi, 18 Nisan 2025 tarihinde internet televizyon kanalı aracılığıyla 23-25 Mayıs 2025 tarihleri arasında Almanya’nın Münih kentinde “3. Doğu Türkistan Milli Konferansı” düzenleneceğini duyurdu. Dünya Uygur Kongresi’nin yeni seçilen başkanı Turghunjan Alawudun’un liderliğinde gerçekleştirilecek olan bu konferansa başarılar diliyorum. Çin hükümetinin Doğu Türkistan’daki işgal, saldırı ve soykırımına karşı aktif olarak çalışan bir siyasi aktivist olarak, Turghunjan Alawudun’un Dünya Uygur Kongresi başkanı olarak milletimizin kaderi ile ilgili bazı soruları içtenlikle ele alacağını umuyorum. Bu konuları görüşmek üzere 21 Mart 2025 tarihinde WhatsApp üzerinden Turghunjan Alawudun’a bu mektubu göndermeme rağmen maalesef hiçbir yanıt alamadım. Bu nedenle, 3. Doğu Türkistan Milli Konferansı arifesinde, konferanstan sonra bir yanıt almayı umarak bu mektubu çevrimiçi olarak kamuoyuna duyuruyorum.
1.Dünya Uygur Kongresi, 9 Şubat 2024 tarihinde Facebook sayfasında Doğu Türkistan’ın Çin hükümeti tarafından işgal edilmiş topraklar olduğunu doğrulayan bir raporun tamamlandığını ve 3 Mayıs 2024 tarihinde Dünya Uygur Kongresi’nin 20. yıldönümü kutlamalarında Michael van Walt tarafından resmi olarak sunulacağını duyurdu. Ne yazık ki bu rapor yayınlanmadı. Açıklamanın üzerinden yaklaşık bir yıl geçtikten sonra Turghunjan Alawudun ile tekrar iletişime geçerek bu konuda ulusumuza net bir yanıt verilmesini talep ettim. Program tamamlandığında raporun açıklanacağını belirtmiştiniz. Bu rapor ne zaman tamamlanacak? Ne zaman açıklanacak? 3’üncü Doğu Türkistan Milli Kurultayı’nda mı açıklanacak? Dünya Uygur Kongresi Başkanı olarak, ulusun kaderi ile ilgili konularda halkımıza net cevaplar verme sorumluluğunuz var. Bu rapor tam olarak ne zaman açıklanacak?
2 .Zumretay Arkın’ın Avrupa Parlamentosu’nda Yaptığı Açıklama Hakkında Mart 2025’te Avrupa Birliği’ndeki bir toplantı sırasında Dünya Uygur Kongresi Başkan Yardımcısı Zumretay Arkın bir parlamento üyesi ile ayaküstü sohbet etti. Uygurların gelecekte demokratik bir Çin devletinin parçası olmak isteyip istemeyecekleri sorulduğunda Zumretay, “Elbette isterler” yanıtını verdi. Bu açıklama Uygur diasporası arasında güçlü bir tepkiye yol açtı. Bu tepkinin ardından video Dünya Uygur Kongresi’nin X, Facebook ve Instagram hesaplarından kaldırıldı. Zumretay’a Uygur ulusunun kaderiyle ilgili sorulara bağımsız olarak yanıt verme yetkisini kim verdi? Kongre mi yoksa Zumretay’ın kendisi mi? 7. Dünya Uygur Kongresi’nde hedefimizin Doğu Türkistan’ın bağımsızlığı olduğunu ilan ettiniz. Zümretay’ın cevabını nasıl yorumlamalıyız? Bu, 7. Kongre’de yapılan hedefimizin Doğu Türkistan’ın bağımsızlığı olduğu açıklamasıyla çelişmiyor mu?
3. Halk Mahkemesinin Xi Jinping’in Suçlarına İlişkin Kararı Hakkında Dünya Uygur Kongresi neden İngiltere’deki Uygur Mahkemesinin kararını her yerde aktif olarak destekliyor da Hollanda’daki Halk Mahkemesinin kararını desteklemiyor? Temmuz 2024’te Hollanda’daki Halk Mahkemesi, Xi Jinping’e karşı Roma Statüsü uyarınca bir duruşma düzenledi ve onu Doğu Türkistan’da soykırım ve insanlığa karşı suçlar da dahil olmak üzere 11 suçla suçladı ve onun için uluslararası tutuklama emri çıkardı. Dünya Uygur Kongresi bu kararı Çin hükümetine karşı yürüttüğü kampanyalarda neden kullanmıyor?
4. Dünya Uygur Kongresi, Dolkun İsa ve Zorunlu Uygur İşçiliğine Son Verme Koalisyonu Hakkında Mayıs 2024’te, Amerikan Notus dergisinde Dolkun İsa ve Nury Turkel’in cinsel istismarıyla ilgili bir makale yayınlandıktan sonra, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Zorunlu Uygur İşçiliğine Son Verme Koalisyonu, Dolkun İsa’nın Dünya Uygur Kongresi başkanlığından istifa etmesini ve kendisini soruşturmak için bağımsız bir soruşturma ekibi kurulmasını talep etti. Koalisyon ayrıca Dünya Uygur Kongresi’ni üyelikten ihraç etti. Bunun üzerine Dolkun İsa Dünya Uygur Kongresi başkanlığından istifa etti. Kongre, Dolkun İsa’nın soruşturulması için bağımsız bir organla birlikte çalışacağını açıkladı. Dünya Uygur Kongresi, Zorunlu Uygur İşçiliğine Son Verme Koalisyonu üyeliğine yeniden kabul edildi mi? Dolkun İsa ile ilgili soruşturmayı hangi bağımsız kurum yürütmüştür? Soruşturmanın sonuçları ne zaman açıklanacak?
5. Sosyal Medya Kısıtlamalarının Kaldırılmasına İlişkin Çin hükümetinin Doğu Türkistan’daki işgal, saldırı ve soykırımına karşı çıkan aktif bir siyasi aktivist olarak, Dünya Uygur Kongresi’nin faaliyetlerini eylemlerimle sürekli olarak destekledim. Zaman zaman, özellikle 2022’den bu yana, Dolkun İsa’nın bürokrasisini ve çalışmalarındaki sorumsuzluğunu sürekli olarak eleştirdim ve bu da Dünya Uygur Kongresi’nin X hesabında kara listeye alınmama neden oldu. Bir Uygur olarak, Kongre’nin Çin hükümetine karşı yürüttüğü kampanyaları X üzerinden izleme, öneriler sunma ve destek verme hakkına sahibim. Defalarca kara listeden çıkarılmayı talep etmeme rağmen, taleplerim göz ardı edildi. Bu nedenle, beni kara listeden çıkarmanızı talep ediyorum.
6. Kongre ve Halk Temsilcileri Arasındaki İlişkiye Dair 8 Kasım 2018 tarihinde Münih’te düzenlenen 1. Doğu Türkistan Milli Konferansı’na halk temsilcisi olarak katıldım ve burada davet üzerine bir konuşma yaptım. Daha sonra Aralık 2019’da Belçika’da Dünya Uygur Kongresi toplantısına ve yine davet üzerine Uygur gençleri için bir gazetecilik eğitim kursuna katıldım ve Kongre tarafından ödüllendirildim. 21 Eylül 2021’de beni Çek Cumhuriyeti’ndeki 7. Dünya Uygur Kongresi toplantısına davet ettiniz. Halkın temsilcisi olarak katılmak istediğimi belirttim ve siz de kabul ettiniz. Toplantıda halkın talep ve beklentilerini iletmek, Kongre ile halk arasında bir köprü görevi görmek, Kongre’nin sorunlarını cesurca ele almak ve halkın Kongre’ye olan güvenini güçlendirmek amacıyla 10-15 dakika konuşma talebinde bulundum. Ne yazık ki hiçbir yanıt alamayınca, memnuniyetsizliğimi ifade etmek üzere 7. Kongre’ye katılmaktan vazgeçtim. Ardından, herhangi bir açıklama yapılmaksızın, halkın temsilcisi olarak görevimden alındım mı? Beni başka hiçbir toplantıya davet etmediniz. Tanınmış bir halk temsilcisini açıklama yapmadan görevden alma kararı Kongre tüzüğünün hangi maddesine dayanmaktadır? Bu konuda bir açıklama talep ediyorum.
Dolkun İsa’ya yönelik sürekli eleştirilerim nedeniyle Dünya Uygur Kongresi toplantılarına katılma ve halkın taleplerini iletme fırsatından mahrum bırakıldım. Kongre her toplantı düzenlediğinde, sürekli olarak açık mektuplar veya öneriler gönderdim, kritik soruları gündeme getirdim ve Kongre yönetiminden samimi yanıtlar almayı umdum. Ne yazık ki şu ana kadar herhangi bir yanıt alamadım. Yine de umudumu kaybetmeden açık mektuplar yazmaya devam ediyorum. Bunu yaparken hedeflerim şunlardır:
1. Doğu Türkistan bağımsızlık mücadelesini inceleyen gelecek araştırmacılara ve nesillere değerli tarihi malzeme bırakmak.
2. Dünya Uygur Kongresi gibi uluslararası savunuculuğu ile bilinen önemli bir örgütün faaliyetlerini sürekli olarak izlemek, ikiyüzlülüğünü, sahtekârlığını, ihmalini ve bürokrasisini eleştirmek, liderliğini ulus için sorumluluk almaya teşvik etmek, ulusun ortak yararı için ortak ilkelere bağlılığı teşvik etmek ve Doğu Türkistan bağımsızlık mücadelesinin sağlıklı gelişimini sağlamak için Kongreyi şeffaflığa yönlendirmek.
3. Çevrimiçi ve sosyal medyada açık mektuplar yayınlayarak, Uygur diasporasının ve uluslararası toplumun dikkatini Uygur meselesine ve Kongre’nin faaliyetlerine çekmek, uluslararası kuruluşları, politikacıları, insan hakları gruplarını ve Uygur siyasi faaliyetlerini izleyen araştırmacıları Kongre’ye daha yakından dikkat etmeye teşvik etmek, liderliğini halkın sorularına daha şeffaf ve duyarlı olmaya teşvik etmek, bürokrasiyi ortadan kaldırmak ve farklı bakış açılarını temsil eden ve Doğu Türkistan’ın temel çıkarlarına hizmet eden gerçekten demokratik bir Kongre sistemi inşa etmek.
Sayın Turghunjan Alawudun, Münih’teki 3. Doğu Türkistan Milli Konferansı ile ilgili olarak Dünya Uygur Kongresi’nin çevrimiçi televizyon kanalında yaptığınız açıklamada, “Her Uygur’un öneri sunma ve soru sorma hakkı vardır” dediniz. Çin hükümetinin Doğu Türkistan’daki işgal, saldırı ve soykırımına karşı çıkan bir siyasi aktivist olarak, yukarıda sorulan sorulara içtenlikle cevap vermenizi ve beni en kısa zamanda “Uygur Çayevi Tartışmaları” programına davet etmenizi rica ediyorum.
Saygılarımla, Abdurehim Gheni
(İlk olarak Dünya Uygur Kongresi Başkanı Turghunjan Alawudun’a gönderildi: 21 Mart 2025 İkinci gönderim ve çevrimiçi yayın: 23 Mayıs 2025)
Makale ile ilgili web bağlantıları :







YORUMLAR