Hepsi Keşmirli kadın örgütü Dukhtaran-e-Millat’ın liderleri olan bu üç kadın, 2018 yılından bu yana Delhi’deki Tihar Hapishanesi’nde tutuluyor — Keşmir’deki evlerinden ve ailelerinden 800 kilometreden fazla uzakta.
Hükümler, Hindistan Ulusal Soruşturma Ajansı'nın caydırıcılık ve toplumun kolektif vicdanını gerekçe göstererek tüm suçlamalar için azami cezanın verilmesini talep eden ceza argümanlarını sunmasından birkaç hafta sonra, Ek Duruşma Yargıcı Chander Jit Singh tarafından verildi.Mahkeme bu talepleri büyük ölçüde kabul etti.
Konuşmaya dayalı ceza
Bu cezaların dayandığı suçlamalar dikkatli bir inceleme gerektiriyor. Ocak ayında, aynı mahkeme üç kadını da karşı karşıya kaldıkları en ağır suçlamalardan — Hindistan’a karşı fiilen savaş açmak, terörizmi finanse etmek ve terör örgütüne üyelik — beraat ettirmişti.
Mahkeme, onları komplo kurmak, suç örgütüyle bağlantılı olmak ve ifade özgürlüğü kapsamında yaptıkları eylemlerden — yani on yıllarca süren siyasi aktivizmleri boyunca söyledikleri, yazdıkları ve kamuoyunda savundukları şeylerden — suçlu buldu.
Savunma, ceza belirleme taleplerinde, savcılığın kadınların eylemlerinden kaynaklanan tek bir somut sonuç veya zararı bile kanıtlayamadığını ileri sürmüştü — bu, mahkemenin de duruşmalar sırasında gündeme getirdiği bir noktaydı.
Duruşma boyunca, bu kadınların kendilerine veya topluluklarına zarar verdiğini ifade edecek hiçbir Keşmirli sivil tanık mahkemeye çıkarılmadı.
Savunma makamı, mahkemeye verilen cezanın halihazırda çekilen yaklaşık sekiz yıllık hapis süresiyle sınırlandırılmasını talep etmişti. Mahkeme bu talebi reddetti.
64 yaşındaki Andrabi, artık hayatının geri kalanını parmaklıklar arkasında geçirecek.
Andrabi, diyabet, astım, artrit, anjiyoödem ve bronkospazm hastası.
58 yaşındaki Nasreen ve 30'lu yaşlarındaki Fehmeeda — ki Fehmeeda'ya ihtiyacı olan omurga ameliyatı reddedildi — her biri 30 yıl hapis cezasıyla karşı karşıya; yaşları ve kötüleşen sağlık durumları göz önüne alındığında bu cezalar, fiilen aynı anlama gelebilir.
Asiya Andrabi ve arkadaşları kimdir?
Asiya Andrabi, 1987 yılında Dukhtaran-e-Millat örgütünü kurdu. Biyokimya mezunu olan ve Arapça ile İslam bilimleri alanında yüksek lisans eğitimi alan Andrabi, on yıllar boyunca Keşmir genelinde kadınlara yönelik din eğitimi düzenledi, çatışmalardan dolayı dul ve yetim kalanlar için rehabilitasyon merkezleri yönetti, gençler arasında uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele kampanyaları yürüttü ve uluslararası hukukta tanınan ve Birleşmiş Milletler kararlarında yer alan bir siyasi duruş olan Keşmir’in kendi kaderini tayin hakkı için mücadele etti.
Andrabi, hayatının on beş yılından fazlasını, çoğu zaman herhangi bir suçlama olmaksızın, defalarca tutuklanarak hapiste geçirdi.
Bu ceza, hayatının geri kalanını da aynı koşullarda geçirmesini garantiliyor. Kocası, harekete katıldığı için halihazırda müebbet hapis cezasını çekiyor. O, son 33 yıldır parmaklıklar ardında.
DeM Genel Sekreteri Nahida Nasreen, Zooloji ve İslam Bilimleri alanlarında yüksek lisans derecesine sahiptir ve örgütün kurucu üyeleri arasındadır.
Basın Sorumlusu Sofi Fehmeeda, 10. sınıftayken Kamu Güvenliği Yasası uyarınca ilk kez gözaltına alınmıştı. Tekrarlanan hapis cezaları, eğitimini mahvetti. Şu anda otuzlu yaşlarının sonlarında olan Fehmeeda, 30 yıl daha hapis yatma riskiyle karşı karşıya.
“Umudumuz Allah’ın mahkemesindedir”
Cezalar açıklandığında, üç kadın da yılmadı.
Nahida Nasreen, sakin bir kararlılıkla mahkemeye seslendi. "Umutlarımız, Allah’ın mahkemesine bağlıdır; bu mahkeme adildir ve bu dünyadaki tüm mahkemelerin üstündedir."
Asiya Andrabi daha dolaysızdı. Yargı, mahkemeye söylediğine göre, baskıcı devletin bir uzantısı olarak hareket etmişti.
Ve sonra üçü arasında en genç olan Sofi Fehmeeda vardı; ilk kez okul öğrencisiyken gözaltına alınmış, şimdi ise otuz yıl hapis cezasıyla karşı karşıya. Orada bulunanların nadir, neredeyse yakarışa benzeyen bir an olarak tanımladıkları bir anda, yargıca dönerek sordu: "Neden ben sadece otuz yıl aldım, Asiya ise müebbet?"
Bundan sonra ne olacak?
Delhi Yüksek Mahkemesine yapılacak temyiz başvurusu her an bekleniyor. Savunma tarafının hem mahkumiyet kararına hem de verilen cezanın ağırlığına itiraz etmesi muhtemel.
Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi uluslararası insan hakları örgütleri, bu kadınların yargılandığı UAPA yasasını uzun süredir eleştiriyor; yasanın hükümlerini aşırı geniş kapsamlı buluyor ve aktivistlere ve muhaliflere karşı uygulanmasını bir tür siyasi zulüm olarak nitelendiriyor. BM İnsan Hakları Komitesi, daha 2024 yılında Hindistan’a bu yasayı gözden geçirip değiştirmesi çağrısında bulunmuştu.
Şu anda Asiya Andrabi, Nahida Nasreen ve Sofi Fehmeeda, Tihar Hapishanesi'nde tutuluyor. Yaşlanan ve sağlığı bozuk olan bu üç Keşmirli kadın, halkları için özgürlük talep ettikleri suçundan dolayı, evlerinden uzak bir hapishanede hayatlarının geri kalanını geçirmek üzere mahkum edildi.
