Muhabir bir soru sorarak, bazı Kazaklarını Kazakistan vatandaşlığını kazandıktan sonra Çin’e gittiği ve orada yetkililerin kendilerine karşı eski davalar açıp tutukladığı durumlar olduğunu hatırlattı. Kazakistan ile Çin arasındaki vizesiz rejimin uygulanmasında bu noktanın dikkate alınıp alınmayacağını ve bu ülkeyi ziyaret ederken Çin’de doğan Kazakistan vatandaşlarına güvenlik garantisi verilip verilmeyeceğini sordu.
Kazakistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Aibek Smadiyarov; “Bu mantıklı değil. Kazakistan vatandaşından bahsediyor olsak bile. Çin’e geldiğinde, “Ben Kazakistan vatandaşıyım, bana dokunmayın” demeyecek. Bu nedenle, eğer bir şey yaptıysa, o zaman, elbette, bundan sorumlu olmalı” dedi.
BM’ye göre, Çinli yetkililer 2017’den beri Doğu Türkistan’da kamplar açtı ve dini görüş ve inançları nedeniyle bir milyon Uygur, Kazak ve diğer Müslümanları hapsetti. Toplama kamplarını “mesleki eğitim merkezleri” ve Doğu Türkistan’daki politikalarını “aşırılıkçılıkla mücadele” olarak adlandıran Çinli yetkililer, tüm suçlamaları reddediyor. Çin’in Doğu Türkistan’daki politikasına ilişkin tutumunu resmi olarak ifade etmeyen Astana, periyodik olarak Doğu Türkistan’dan Kazakların Kazakistan’a “diplomatik kanallardan” döndüğünü belirtiyor.
Geçen hafta Kazakistan ve Çin’in vatandaşları için her iki yönde de vizesiz bir rejim getireceği biliniyordu. Bu anlaşmaya göre, Kazakistanlılar Çin’de vizesiz kalabilir ve Çin vatandaşları sınırı geçtiği tarihten itibaren 30 günden fazla olmamak üzere Kazakistan’da en fazla 180 günlük bir süre içinde 90 gün kalabilir. Turistik, özel ve iş seyahatleri için vizesiz seyahate izin verilmektedir.
Kazakistanlı yetkililer, bu anlaşmanın imzalanmasının Kazakistan ile Çin arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesine ivme kazandıracağını söylüyor. Kazakistan Dışişleri Bakanı Murat Nurtleu ve Çinli mevkidaşı Qin Gang’ın, Kazakistan cumhurbaşkanının Çin’e yaptığı devlet ziyaretinin bir parçası olarak 18-19 Mayıs’ta Xi’an’da imzalaması bekleniyor.

