Resmi televizyonun sonuçlarını aktardığı 3 anket, Tokayev’e yakın “Adilet” partisine oyların %70 ile %72’sini verdi; bu da partiye 145 sandalyeli parlamentoda çoğunluğu garanti ediyor.
Seçim Komisyonu, katılım oranının %74,19 olduğunu ve bazı bölgelerde %90’a ulaştığını açıkladı.
Yeni parlamento, yetkililerin Orta Asya’nın en büyük ekonomisine daha fazla demokrasi getireceğini söyledikleri anayasa değişikliklerinin ardından kuruldu; ancak eleştirmenler, bu değişikliklerin cumhurbaşkanının yetkilerini pekiştirdiğini düşünüyor.
Eski bir Sovyet cumhuriyeti olan Kazakistan, Rusya’nın müttefiki olup Çin ile de yakın ilişkiler sürdürmektedir. Ancak devasa doğal kaynakları ve Avrupa ile Asya arasındaki stratejik konumu, onu Avrupa Birliği için de önemli bir ortak haline getirmektedir.
20 milyonluk ülke nüfusunun yaklaşık 12,6 milyonu oy kullanma hakkına sahiptir.
Kazakistan, geçtiğimiz Mart ayında, Senato’yu kaldırarak “Kurultay” adıyla anılan tek meclisli bir parlamento sistemini getiren yeni bir anayasa kabul etti. Bu isim, Orta Asya’nın çeşitli bölgelerinde yaşamış göçebe halkların Orta Çağ’da düzenledikleri kurultaylara atıfta bulunuyor.
Yetkililer, bu değişikliğin, gücün cumhurbaşkanının elinde toplandığı bir sistemde büyük ölçüde ikincil bir rol oynayan parlamentoya, siyasi karar alma sürecinde daha büyük bir rol vereceğini belirtti.
2019 yılında iktidara gelen Tokayev, 2022 yılında yaşam maliyetinin artmasına karşı protestoların tırmanmasının ardından patlak veren ve 238 kişinin hayatını kaybettiği ayaklanmalardan bu yana, “Adil Kazakistan” adlı bir reform programını savunuyor.
73 yaşındaki cumhurbaşkanı, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra ülkeyi üç on yıl boyunca yöneten otoriter selefi Nur Sultan Nazarbayev’in mirasını geride bırakmaya çalıştığını söylüyor.
Ancak yetkililerin onayını alan ve hepsi de Tokayev’e farklı derecelerde sadık olan yalnızca 7 partiye, Pazar günkü seçimlerde aday gösterme izni verildi.
Seçmen anketleri, bu partilerden 5’inin yeni parlamentoya girmek için yeterli oyu aldığını gösterdi. Bağımsız muhalefet grupları ise yasaklanmış durumda.
Oylamadan önce “Adilet” partisinin parlamento koltuklarının ezici çoğunluğunu kazanacağından hiç şüphe yoktu. Parti, aslında şu anda iktidarda olan “Amanat” partisinin yeni bir versiyonudur ve Tokayev’in programını desteklemek için özel olarak kurulmuştur.
Anayasa değişiklikleri ayrıca, Tokayev’in tabi olacağı cumhurbaşkanlığı dönem sayısı üzerindeki önceki kısıtlamaları da ortadan kaldırdı; bu da ona 2029’da yeniden aday olma imkânı tanıyor.
