Lenia, Rus güvenlik güçleri tarafından nasıl kaçırıldığını ve hapishanede nasıl kötü muameleye maruz kaldığını anlatarak özgürlük ve haysiyet için mücadele hikayesini paylaştı.
Leniya Umerova konuşmasında, “Bir Rus hapishanesinde neredeyse iki yıl geçirdim. Aralık 2022’de, ağır hasta babamı görmek için Kırım’a gitmeye çalışırken tam sınırda Rus güvenlik güçleri tarafından kaçırıldım. Benim “suçum” sadece bir Kırım Tatarı olmamdı. Ukraynalıyım, Kırım’da doğdum. Ve Rus pasaportunu kabul etmedim”, – diye kaydetti .
Lenia konuşmasında ayrıca, özellikle Kırım Tatar halkının soykırımı ile ilgili tarihi gerçeklerin tanınmasının önemini vurguladı.
“Birçok ülke 1944 sürgününü Kırım Tatar halkının soykırımı olarak kabul etti. Çünkü tarih adıyla anılmalıdır. Ancak tarih tekerrür ediyor. Rusya yine bizi yok etmeye çalışıyor. Yine kimliği siliyor, sınırları yeniden yazıyor, hayatı yok ediyor” diye ekledi.
Lenia Avrupalı siyasetçilere de seslenerek onları Ukrayna ile dayanışma içinde olmaya ve özgürlük ve demokrasi için mücadele etmeye çağırdı.
Leniye Umerova, “Ukraynalılar savaşmaya devam ediyor. Ve zafere kadar da savaşacağız. Ama bir düşünün, eğer Ukrayna düşerse sıradaki kim olacak?” – diye vurguladı.
Lenia Umerova ayrıca diğer siyasi tutukluları, özellikle de işkenceden sonra işitme kaybı ve mikro felç geçiren Iryna Danilovich ve bir Rus hapishanesinde işkence gören 70 yaşındaki Galina Dovgopolaya’yı hatırlattı. Durumlarının ciddi olduğunu, ancak yıkılmadıklarını belirtti.
4 Aralık 2022 tarihinde Rus güvenlik güçleri Lenia Umerova’yı Gürcistan-Rusya sınırını geçtikten sonra rejim bölgesi kurallarını ihlal ettiği iddiasıyla gözaltına almıştı. Umerova, babasının kötüleşen durumu nedeniyle Kiev’den işgal edilen Kırım’a seyahat ediyordu.
Lenia 16 Mart’a kadar Vladikavkaz yakınlarındaki Yabancı Vatandaşları Geçici Gözaltı Merkezinde tutuldu. Görevliler kızı “devlet sınır rejimini ihlal etmekten” (Rusya Federasyonu İdari Suçlar Kanunu’nun 18. maddesinin 1. bölümü) suçlu buldu ve 2 bin ruble para cezasına çarptırdı.
16 Mart 2023 gecesi Lenia Umerova serbest bırakıldı, ancak yakalanarak başına bir torba geçirildi, Vladikavkaz’ın bilmediği bir bölgesine götürüldü ve orada bırakıldı. Umerova tekrar gözaltına alındı ve hakkında polis memurlarına itaatsizlikten bir rapor hazırlandı. Umerova’ya 15 gün idari tutuklama cezası verildi. Daha sonra bu durum üç kez tekrarlandı.
5 Mayıs 2023 tarihinde Moskova’daki Lefortovo mahkemesi, Kırım Tatarı Lenia Ümerova’yı “vatana ihanet” (Rusya Federasyonu Ceza Kanunu’nun 275. Maddesi) şüphesiyle 2 ay süreyle tutukladı.
13 Eylül 2024 tarihinde Lenia Umerova takas edildi ve Ukrayna kontrolündeki topraklara geri döndü.

